Công trình tay Chúa

Thời đại truyền thông, nhất là truyền hình phát triển, tin tức được phổ biến rộng rãi và nhanh chóng. Lợi ích cũng có nhiều, nhưng phần tiêu cực cũng không nhỏ. Những tin tức nóng bỏng được nhiều người trao đổi thường xuyên là tình hình tội phạm từ kênh An Ninh (ANTV). Xem kênh nầy để đề cao cảnh giác là tốt, nhưng những thủ đoạn của các tội phạm cũng len lỏi vào trong tiềm thức của dân chúng, kích thích tính tò mò và dẫn đến hành động xấu khi có cơ hội.

Đam mê xấu như con thú dữ được đánh thức dậy bởi những gương xấu được phơi bày, nghiền ngẫm và trao đổi. Một cây cổ thụ đổ ngã thì ồn ào hơn là cả một rừng cây âm thầm mọc, nói về điều tốt khó hơn là nói về cái xấu. Đức Phanxicô nhiều lần nhắc nhủ các vị mục tử hãy nói về cái tốt nhiều hơn là nói về những điều không tốt, hãy nói về tình yêu Thiên Chúa dành cho con người thì tốt hơn là nói về những bó buộc về tín lý và luân lý. Cổ nhân đã nói: “lời nói lung lay, gương bày lôi kéo”, hãy để ý lời nói của mình sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống của tha nhân: nêu lên điều hay đẹp thì tốt hơn là nói lên điều tiêu cực trong xã hội.

Những tội phạm về tình dục, bạo lực và trộm cắp tăng về số lượng và mức độ một phần lớn là vì chất lượng phim ảnh ta xem hằng ngày.

Sách Sáng Thế nói về việc tạo dựng trời đất, muôn vật và con người: “Thiên Chúa thấy mọi sự Người làm đều tốt đẹp” (Kn 2,31). Sự tốt đẹp ở đây là sự hài hòa trong thiên nhiên vũ trụ, hài hòa trong mỗi loài mỗi vật, hài hòa giữa những nhu cầu con người, hài hòa giữa phái tính… Nhờ khoa học phát triển, ta nhìn lên bầu trời để quan sát các tinh tú, ta biết được rằng có một sự hài hòa tuyệt diệu được điều chỉnh bởi thể tích, khoảng cách và định luật hấp dẫn để muôn tinh tú không xảy ra va chạm qua hàng tỉ năm. Thiên nhiên trên địa cầu được tính toán hài hòa cho sự sống phong phú của thực vật, động vật, chim trời, cá biển và con người, thế nhưng do tác động của con người, thời tiết đã thay đổi đến mức phải báo động. Mỗi loài thực vật có nhịp điệu đâm chồi nảy lộc, hình thức của lá…phù hợp với môi trường và thời tiết thật là tài tình. Khi nghĩ về con người, ta cũng thấy sự hài hòa giữa những bản năng và nhu cầu như: bản năng sinh tồn và tình dục, nhu cầu tình cảm và được yên ổn… dù mãnh liệt nhưng vẫn chịu khuất phục lý trí, chỉ khi mình sống buông thả hoặc để cho xã hội lôi cuốn thì mới bị sa ngã vào đường xấu. Để sống xứng đáng là con người và người con Chúa, có lúc cần phải ‘tẩu vi thượng sách’, luôn ý thức một nếp sống tiết chế và gắng sức, và cầu xin ơn thánh trợ giúp… để khỏi sa chước cám dỗ. Còn một sự hài hòa nơi xã hội con người đó là về phái tính. Nhiều tài liệu cho biết, nếu không có tác động của y học thì tỷ lệ sinh bình thường của nhân loại là 106 bé trai/ 100 bé gái. Do đâu có một sự bình thường như vậy qua hàng ngàn năm, quả cũng là điều tuyệt diệu, vì bé trai có sức đề kháng yếu hơn nên tỷ lệ tử vong trẻ nam lớn hơn trẻ nữ, để rồi con số còn lại luôn cân bằng. Sự hài hòa nầy đang bị nạn phá thai trên thế giới phá bỏ, hiện nay tỷ lệ này có vùng lên đến 120/100, và đó là thảm họa.

Hãy ngắm nhìn sự hài hòa trong thiên nhiên để nhận biết Đấng Tạo Hóa, yêu mến Ngài và tôn trọng thiên nhiên. Biết sự hài hòa trong con người mình để giữ sự quân bình bằng cách tiết chế những đam mê của mình, giữ gìn con mắt miệng lưỡi, trí tưởng tượng, tránh bạn xấu và cơ hội phạm tội. Hãy lưu giữ những ký ức về tình yêu Thiên Chúa đã dành cho vũ trụ, con người và chính mình để tri ân và cảm tạ. Hãy nghe lời Đức Phanxicô: Chúng ta đang đánh mất đi thái độ của sự kinh ngạc, của sự chiêm niệm, của việc lắng nghe thụ tạo; và như thế chúng ta không thành công trong việc đọc được nơi đó điều mà Đức Thánh Cha Biển Đức XVI gọi là “tiết nhịp của lịch sử tình yêu của Thiên Chúa đối với con người”. Tại sao lại xảy ra điều ấy? Bởi vì chúng ta nghĩ và sống theo chiều ngang, chúng ta xa rời Thiên Chúa, chúng ta không đọc ra các dấu chỉ của Người nữa.

Lời cầu nơi máng cỏ

Lạy Chúa Giêsu, khi đến trần gian, Chúa đã trở nên một bé thơ yếu đuối, phải cậy dựa vào sự che chở của con người và sự sưởi ấm của chiên bò. Xin dạy chúng con từ bỏ khuynh hướng biểu dương quyền lực và những cách thế muốn chứng tỏ bản thân mình. Chúng con thường nói quá nhiều về mình, về những chuyện bực mình trong quá khứ, là để tỏ cho anh em biết tài năng, đức độ của mình. Trong lúc Chúa là Đấng rất giàu có lại ẩn mình trong vỏ bọc một hài nhi yếu đuối và rất bình thường. Chúa đã sống ẩn dật 30 năm đến nỗi chẳng ai nhận ra sự khác biệt, và khi đi giảng thì chỉ biết nói những lời Cha truyền phải nói. Những phép lạ và việc làm của Chúa chỉ để mạc khải về mầu nhiệm Nước Trời và vì lòng xót thương dân chúng… chứ không phải để khoe khoang bản thân.

Chúa đã trở nên nghèo. Chúng con luôn mơ ước được giàu có, vì sẽ được an toàn, được tôn trọng và được hưởng thụ. Nhưng Chúa thì lại khác, Chúa chọn một dân tộc nhỏ, một gia đình nghèo, sinh ra trong thiếu thốn mọi trợ giúp vật chất, Chúa làm việc chân tay để kiếm sống, Chúa sống phiêu bạt khi đi giảng đạo và Chúa chết thê thảm và trơ trọi quá…Xin dạy chúng con biết ít cậy dựa vào của cải và những giá trị đời nầy để tin tưởng cậy trông nơi Chúa trong mọi việc.

Nơi hang đá Belem, có một sự an bình ngự trị, dù thiếu thốn mọi bề và tương lai còn mù mịt. Sự bình an đó là vì có Chúa Giêsu hiện diện, vì cả Ba Đấng tìm kiếm ý Chúa hơn là thỏa nguyện của riêng mình. Đức Mẹ và Thánh Giuse đã có những dự tính cho đời mình, nhưng khi Chúa tỏ cho biết ý định của Người thì các vị đã vui lòng chấp nhận. Có lẽ nơi Thánh gia thất, không có những tiếng than thở vì trái ý hoặc những lời cau có với nhau. Xin cho chúng con biết thưa ‘Xin Vâng’ như các Đấng trước sự xếp đặt nhiệm mầu của Chúa và mỗi người trong gia đình biết nói nhỏ nhẹ với nhau, không đầu độc bầu khí an bình của gia đình bằng những tiếng than, lời tục tĩu, thiếu từ tâm và thiếu kiên nhẫn. Và có lẽ nơi Thánh Gia, mỗi người đều chăm chỉ làm việc trong tình yêu mến nhau và kết hợp với Thiên Chúa. Ai đó có thể nghĩ rằng cuộc sống Thánh Gia đơn điệu và buồn tẻ nhưng không phải thế, vì khi có Thiên Chúa hiện diện, cuộc đời mỗi người sẽ an bình và tràn đầy niềm vui: sự hài hòa nội tâm với cuộc sống. Đức Phanxicô cũng nói với chúng con về đức tính cần mẫn làm việc, sử dụng  thời gian Chúa ban cho mình để làm việc hữu ích.

Lạy Chúa Hài Nhi, hằng ngày mỗi gia đình chúng con phải chiêm ngắm Lời Chúa để luôn định hướng lại những suy nghĩ và cách sống của mình cho hợp với sự Khôn Ngoan của trời cao. Chúng con luôn bị những ‘đam mê của con mắt, đam mê của xác thịt và lòng kiêu hãnh về của cải’ quyến rũ đến quên mất lối về. Tựa như một thai nhi cứ thích ở mãi trong bụng mẹ để được yên ổn và ấm áp, vì không biết được sự phong phú bội phần khi được sinh làm người. Chúng con cũng vậy, dù biết mình đang là khách lữ hành về quê trời, nhưng nhiều khi vẫn mơ ước nán lại trần gian càng lâu càng tốt, càng thỏa mãn đam mê xác thịt và có nhiều của cải thì càng sướng. Lời Thánh Gioan rất phù hợp trong những chọn lựa cuộc sống: “Thế gian đang qua đi cùng với dục vọng của nó. Còn ai thi hành ý muốn của Thiên Chúa thì tồn tại mãi mãi”.

Thân phận con người

Dựa vào Thánh Kinh, ta biết được thân phận con người là từ bụi đất và sẽ trở về cát bụi, nhưng trong con mắt của Chúa mỗi người lại có một giá trị lớn lao như lời Thánh Vịnh đã thốt lên:

“Lạy CHÚA, con người có là chi, mà Chúa cần biết đến?

Phàm nhân đáng là gì, mà Chúa phải lưu tâm?

So với thiên thần Người không để thua là mấy,

ban vinh dự huy hoàng làm mũ triều thiên,

kiệt tác của Ngài cho làm bá chủ” (Tv 144,3)

Thiên Chúa có chương trình cho mỗi người. Đường lối Chúa siêu việt trên tính toán con người, chương trình của Chúa trải dài tận cõi vĩnh cửu, trọng tâm là vì phần rỗi con người. Hành động của Chúa nhiều khi thật khó hiểu và khó chấp nhận đối với con người, nhất là khi con người trải qua thử thách hoặc khi đứng trước sự hoành hành của sự dữ. Nhưng hãy biết rằng Thiên Chúa chúng ta thờ là Thiên Chúa mạnh nhất, là Đấng quyền năng. Ngài cũng là Đấng nhân hậu, còn tốt hơn cha mẹ chúng ta bội phần, Người không ngủ quên mà là luôn đồng hành với mỗi người. Người không mệt mỏi để tha thứ. Người cũng khổ sở khi ta  không cảm thấy hạnh phúc… và rồi Chúa sẽ kíp ra tay để trợ giúp con cái mình.

Cuộc sống con người được ví như áng mây trôi ngang qua bầu trời và tan biến ở cuối chân trời. Con người xuất hiện trong giây lát, nói năng hành động, vùng vẫy và sau đó đi vào cõi ngàn thu yên lặng. Một khi đã hóa thành kiếp người, hạt bụi sẽ tồn tại đến vĩnh cửu trong chương trình kỳ diệu của Thiên Chúa. Áng mây dù tan biến ở cuối chân trời, nó vẫn luôn tồn tại trong một hình hài và trạng thái khác: “Quả thế, trong ngày sống lại, người ta chẳng lấy vợ lấy chồng, nhưng sẽ giống như các thiên thần trên trời” (Mt 22,30). Công ơn cứu Chuộc mà Chúa Giêsu thực hiện cho con người thật vô giá, vì nó mở ra một tương lai sán lạn cho kiếp người, ban lại cho họ quyền làm con Thiên Chúa, được chung hưởng hạnh phúc thiên đàng mãi mãi.

Tôn giáo không phải là thuốc phiện ru ngủ con người trước những thực tại phũ phàng cuộc đời. Nhờ có lý trí, con người biết đặt ra những câu hỏi: “con người bởi đâu mà có và sẽ đi về đâu?” Ánh sáng của lý trí phần nào đó giúp họ nhận ra trật tự hài hòa trong vạn vật và họ thoáng nhận ra một Đấng Tạo Thành, nhưng chỉ với mạc khải của Kinh Thánh, con người mới nhận ra rõ ràng những chân lý cứu độ: mục đích của việc tạo dựng, sự sa ngã của con người, mầu nhiệm cứu độ của Chúa Giêsu, thực tại sau cái chết và sự sống đời sau.

Ngoài những mạc khải về chân lý giúp soi sáng phần nào cho lý trí, Kinh Thánh còn cung cấp cho ta những mẫu gương sống cụ thể của những người lành thánh, đáng kể nhất là mẫu gương của Thánh Gia Thất, của Abraham và các tổ phụ, các Thánh Tông Đồ, các Thánh Tử Đạo và đông đảo các vị Thánh khác. Các Ngài đã khiêm tốn chấp nhận kế hoạch của Thiên Chúa can thiệp trên những dự tính cuộc đời của chính mình, đến nỗi bằng lòng chịu thiệt thòi đủ cách. Hãy học với Mẹ Maria những nhân đức khiêm tốn, phó thác và vâng phục Thánh ý Thiên Chúa, và luôn cầu xin với mẹ qua kinh mân côi để được nên giống như Mẹ... buông mình vào khung trời bao la của tình thương Thiên Chúa.

Quà tặng

Mùa noel về và năm mới đến là dịp để người người mua sắm và tặng quà. Đối với người Kitô hữu, món  quà tuyệt hảo mà họ nhận được là ‘Tình Yêu Thiên Chúa Nhập Thể Làm Người’. Món quà đó lớn vượt quá tầm trí hèn mọn của con người, cũng may còn có Thánh sử Gioan diễn tả bằng những lời rất cao siêu:  
           “Từ nguyên thủy đã có Ngôi Lời

            Ngôi Lời vẫn ở nơi Thiên Chúa và Ngôi Lời là Thiên Chúa.

            Ngôi Lời đã hóa thành nhục thể và đã cư ngụ giữa chúng ta” (Ga 1,1.14).

Quả thực, mầu nhiệm Con Thiên Chúa làm người rất vĩ đại đến nỗi biến cố đó đã trở thành mốc lịch sử cho năm dương lịch và biến cố đó cũng chia đôi lịch sử cứu độ ra làm hai phần: công trình tạo dựng thuở ban đầu và sự tái tạo của công trình đó. Phần trước là sự phát triển của tự thân con người, nhưng phần sau là có sự xuất hiện của Thiên Chúa cùng đồng hành với con người. Khi suy niệm về sự kỳ diệu của mầu nhiệm nhập thể cứu chuộc, các Thánh Giáo Phụ đã ví von một cách bóng bẩy: “Lạy Chúa, công trình tạo dựng thuở ban đầu thật là tuyệt diệu, nhưng sự tái tạo công trình đó qua Đức Giêsu còn kỳ diệu hơn bội phần” . Thánh Augustinô còn ca tụng tội nguyên tổ là tội ‘hồng phúc’ vì nhờ đó mà Thiên Chúa đã ban cho ta Đấng Cứu Chuộc.

Nếu ai đó trong người thân của ta bị một căn bệnh hiểm nghèo chắc chắn phải lìa thế khi tuổi đời còn trẻ và tương lai còn tươi sáng thì ta mới thấy cái giá của hai chữ ‘hy sinh’, dẫu biết rằng Thiên Chúa muốn đưa ai đi trước là tùy ý Ngài. Khi Chúa thử thách lòng tin của ông Abraham ‘sát tế đứa con một duy nhất’ cho Chúa, ta thoáng thấy sự tàn nhẫn của Chúa trước hoàn cảnh con người, xem ra Chúa không có lòng xót thương. Nhưng không phải thế, Thiên Chúa đã can thiệp đúng lúc và nói với ông Abraham: Dừng tay lại, đừng giết con trẻ, ta biết lòng ngươi kính sợ Chúa đến nỗi không tiếc cả người con một của mình.

Quả đúng như vậy, Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban cho ta người Con Một duy nhất, và Ngài biết rõ số phận của Người Con ấy sẽ phải trải qua sự từ chối của nhân loại: họ sẽ treo Ngài lên thập tự! Thế nhưng, vì vâng lời Cha, Người Con ấy đã nhập thể làm người và sống trọn kiếp người như kế hoạch Chúa Cha: Ta không tự mình làm gì hay nói gì, mọi sự là để làm trọn ý Cha. Tình yêu của Thiên Chúa còn bao la hơn nữa khi đã âm thầm chuẩn bị hàng ngàn năm cho sự xuất hiện của Đấng Cứu Thế, chúng ta có thể đọc thấy những chi tiết đó trong các sách Cựu Ước, như sách Isaia và Mikha. Thiên Chúa quả là nhân từ, Người hành động như thế là vì không có cách nào khác tốt đẹp hơn.

Đến viếng hang đá, chúng ta tạ ơn và thờ lạy hài nhi Giêsu, chúng ta vui mừng vì từ nay có Thiên Chúa đồng hành trong cuộc sống, chúng ta bắt chước thái độ khiêm tốn vâng theo ý Chúa và chuyên chăm cầu nguyện của Mẹ Maria và Thánh Giuse, chúng ta chiêm ngắm sự nghèo khó nơi hang đá để hiểu được sự không cậy dựa vào của cải thật là cần thiết để làm tôi Thiên Chúa. Hãy thể hiện niềm vui vì được Thiên Chúa ở cùng và hãy thể hiện sự trao ban thời gian cùng sự hiện diện với tha nhân để giúp họ nên vui hơn và tốt hơn.Con Thiên Chúa đã quan tâm đến vận mạng loài người và từng người, vậy hằng ngày ta hãy tập quan tâm đến những người trong gia đình và trong lối xóm bằng cách giúp đỡ họ điều gì đó thật cụ thể.

Những nhận định về cuộc sống

Cuộc sống là một dòng chảy trải dài qua những trạng huống sinh lão bệnh tử và có sự chung đụng với những dòng chảy khác. Cuộc sống luôn là một dạng ‘động’ chứ không phải là ‘tĩnh’: có những điều hôm nay ta xác tín nhưng ngày mai suy nghĩ của ta lại có đôi chút thay đổi khi va chạm với một tình huống mới hoặc khi gặp gỡ một luồng tư tưởng mới. Có những điều thỉnh thoảng ta phải định nghĩa lại, như ‘hạnh phúc là gì, những tiêu chuẩn để đánh giá một con người’. Đây không phải là những suy nghĩ viễn vông vô bổ, vì chính tư tưởng dẫn dắt hành động, nghĩ thế nào người ta sẽ sống thể ấy.

Hạnh phúc là gì? Có người định nghĩa: hạnh phúc là thành công, toại nguyện, thỏa mãn mọi nhu cầu. Tôi nghĩ ‘hạnh phúc là sự hòa hợp bản thân với cuộc sống, người hạnh phúc không phải là người có những thứ mình muốn, nhưng là biết sử dụng những thứ mình có một cách tốt nhất’. Ở đây có yếu tố ‘chấp nhận, bằng lòng với những gì mình có’, nghĩa là có sự can thiệp của niềm tin: tin rằng Thiên Chúa quyền năng và nhân lành đã dự liệu những điều tốt đẹp nhất cho tôi, nhất là cho phần rỗi tôi; ‘chấp nhận thánh ý Chúa’ là con đường nên thánh của người Kitô hữu. Nếu hiểu được như vậy thì ta có thể hạnh phúc ngay trong thất bại và bệnh tật, sống ngày nào là hạnh phúc ngày ấy và sẵn sàng ra đi khi Thiên Chúa gọi mời. Nếu tâm hồn ta có sự hòa hợp thì đời sống chung với cộng đoàn hay trong gia đình mới hạnh phúc, và sẽ chiếu tỏa niềm vui của một người con cái Chúa.

Thành công là gì, đâu là tiêu chuẩn để đánh giá một con người? Có nhiều người nghĩ rằng ‘ai đó không phải làm việc, cứ việc nghỉ ngơi giải trí cả ngày’ là sướng. Có kẻ lại cho rằng một người sống an nhàn, giao du rộng rãi, hài hòa với mọi người – không mất lòng ai… là thành công. Tôi đánh giá cao một người kiên trì phục vụ tha nhân cách khiêm tốn, người đó không khoác lác và tôi nghĩ người thành công là người sống có lý tưởng, có lập trường sống, là người biết sử dụng những nén bạc Chúa trao để phục vụ Giáo hội và xã hội.

Là người Kitô hữu, ta phải đọc lại câu đầu tiên của sách giáo lý Địa Phận Vinh: Hỏi người ta sống ở đời để làm gì? – Thưa người ta sống ở đời để nhận biết, yêu mến và thờ phượng Đức Chúa Trời ở đời nầy, cho ngày sau được lên thiên đàng hưởng mặt Đức Chúa Trời. Đức Phanxicô đã nhiều lần nói với chúng ta: Đừng tìm niềm vui nơi sự thành công, nơi việc mua sắm, nơi ma túy và tình dục lăng loàn… mà hãy tìm niềm vui nơi sự chiếm hữu Thiên Chúa. Đôi lúc ta thấy rằng những danh hiệu người đời ban tặng cho nhau trong nhiều lãnh vực cũng chỉ là 'trò hề' và hão huyền. Có người đề cao một lối sống năng động của một cá nhân nào đó, nhưng tựu trung cũng chỉ là hưởng thụ và giết thời gian.

Chúa dạy ta đừng phê phán và lên án tha nhân… nhưng ta cũng phải để mắt kiếm người hiền để học hỏi và vươn tới. Một cá nhân thánh thiện sẽ lôi kéo nhiều cá nhân khác tiến lên, cha mẹ thánh thiện sẽ là gương sáng cho con cái sống đạo đức. Một gia đình đạo hạnh và giáo dục con cái tốt sẽ là điểm son cho nhiều gia đình noi theo. Những người khiêm tốn phục vụ cách kiên nhẫn sẽ như muối ướp mặn một giáo hội địa phương, khơi dậy tinh thần dấn thân nơi nhiều cá nhân khác. Những người trí thức và doanh nhân thành đạt mà còn biết hằng ngày đến tụ họp ca tụng Chúa thật là một gương sáng thật đẹp! Một cuộc đời tìm kiếm thánh ý Chúa, chu toàn bổn phận hằng ngày, dấn thân phục vụ tha nhân và khao khát nên trọn lành phải là định hướng đúng của một người con cái Chúa.

Sống tích cực (2)

Đức Phanxicô đã có những cử chỉ gây ấn tượng mạnh cho thế giới như: việc ngài cúi đầu xin các tín hữu cầu nguyện cho mình trong lần xuất hiện đầu tiên sau khi được bầu làm Giáo hoàng, việc ngài rửa và hôn chân các tù nhân vào thứ Năm Tuần Thánh vừa rồi, việc ngài tự xách hành lý lên máy bay trong chuyến tông du Đại hội giới trẻ ở Brasil, và mới đây ngài ôm hôn khuôn mặt của một người bị bệnh u sợi thần kinh. Tôi muốn nói về hình ảnh ngài tự xách lấy hành lý của mình lên máy bay như một gợi hứng cho một thái độ tích cực trong cuộc sống.

Quả thực, đức Phanxicô càng ngày càng được nhân loại yêu mến, kể cả những người ngoài Kitô giáo. Ở nơi ngài, ta đọc được một sự khiêm nhường không muốn hưởng một sự ưu đãi nào về nơi ăn chốn ở và xe cộ, giống như Thánh Phaolô vẫn dệt lều vải khi bôn ba rao giảng Tin Mừng để không muốn trở thành gánh nặng cho ai. Tự tay mình làm những việc có thể làm, đó là một thái độ tích cực trong cuộc sống.

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều khi ta muốn xã hội thay đổi nhưng chính mình lại không muốn ‘nhấc tay động chân’, vì muốn chọn ‘việc nhẹ nhàng’. Ai cũng biết ‘nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm’ nhưng việc lau nhà rửa chén không phải là việc của tôi. Ai cũng muốn là người ra lệnh mà không muốn trở nên người thi hành. Trong lúc Chúa Giêsu lại dạy: “Ai muốn làm lớn thì hãy là người phục vụ”. Ta vẫn khó chịu khi thấy người ta xả rác bừa bãi, nhưng hãy xét lại: có thể tôi không xả rác nhưng tôi đã dọn rác cho môi trường bớt ô nhiễm chưa? Tôi không ‘bép xép’ nhưng tôi có biết lái đề tài câu chuyện ‘ngồi lê đôi mách’ sang một hướng tích cực chưa, hay tôi cũng khoái nghe?

Câu chuyện 10 người phong cùi được chữa lành mà chỉ có một người ngoại giáo quay trở lại tôn vinh Thiên Chúa nói với chúng ta vài điều. Chín người Do Thái không quay trở lại vì họ nghĩ rằng họ đáng được như vậy vì họ là dân riêng, họ không cần phải tạ ơn vì đó là chuyện bình thường. Có chuyện kể rằng: Một chiếc xe Bus đã chật cứng người, một cụ già bước lên xe nhưng không còn chỗ. Một em nhỏ thấy vậy nên đã nhường chỗ cho cụ. Cụ già vui vẻ ngồi xuống ghế vì nghĩ rằng mình đáng được như vậy, chẳng biết cám ơn em nhỏ. Em nhỏ có nhân cách lớn còn cụ già cần phải học thêm để trưởng thành về nhân cách. Là những người cha mẹ, ta cứ nghĩ rằng con cái chào hỏi và cám ơn mình là điều đương nhiên, nhưng đúng ra mình cũng phải biết đáp lại lời chào hỏi đó và cũng nợ con cái lời cám ơn khi chúng làm điều gì đó cho mình, vì đó là cách giáo dục con cái. Người ta ca tụng nền giáo dục Tây phương vì đã tạo ra những con người biết cám ơn nhau về mọi điều trong cuộc sống, kể cả với những người làm cho mình bực bội, khi người kia biết nở một nụ cười và xin lỗi (nụ cười đó sẽ giúp mình đáp lại bằng một nụ cười và lòng tha thứ). Nhiều bài báo phân tích cách ứng xử của xã hội Việt Nam cho biết: người ta dễ nổi nóng và cư xử thô lỗ với nhau chỉ vì một va chạm nhỏ trong giao thông hoặc trong đời sống… vì thiếu lòng thương cảm và biết ơn. Như vậy, xét theo một khía cạnh nào đó, người ta mang tính ‘vật’ nhiều hơn tính ‘người’ khi cắn xé nhau bằng bạo lực hay bằng lời nói về những việc không đáng. 

Đức Phanxicô cảnh giác chúng ta về một lối sống khép kín trong cộng đoàn của mình, trong nhóm và gia đình mình, trong chính nội tâm của mình; phải biết mở rộng cõi lòng để có sự liên đới với các cộng đoàn và gia đình khác, vì không ai nên thánh một mình. Trong giáo dục và trong phong trào Công Giáo Tiến Hành, người ta luôn khuyến khích việc làm việc nhóm. Một người có đầu óc thông minh mà không có khả năng cộng tác với nhiều người thì thành quả của người đó không thể tiến xa. Chúng ta thấy điều đó nơi các công trình nghiên cứu văn học, y khoa và các tập đoàn sản xuất. Khi ai đó thấy một điều tốt cho nhiều người, họ phải nêu lên vấn đề cho nhiều người biết để cùng bàn bạc và hành động thì mới có hiệu quả lớn; còn nếu người đó chỉ âm thầm làm việc tốt đó thì hiệu quả sẽ rất hạn chế.

Noi gương đức Phanxicô, bạn và tôi hãy vác lấy thập giá đời mình để đừng nên gánh nặng cho ai. Đừng than thân trách phận nhưng hãy sống đạo với niềm hân hoan vui vẻ, vì Chúa đã cho mình làm người và được hưởng những gì ta đang có. Đừng chất gánh nặng cho anh em bằng những chuyện ngồi lê đôi mách, những chuyện dâm ô tục tĩu và những chuyện gây vấp ngã. Hãy trở thành những nhân tố tích cực xây dựng xã hội mình đang sống, lãnh vực tinh thần cũng như vật chất. Ngay trong gia đình, mỗi ngày hãy biết nói lời cám ơn và xin lỗi chính vợ con mình với sự chân tình của những người ruột thịt.

Tạm biệt năm Đức Tin

Giáo hội đang sống trong tuần lễ cuối cùng của năm Đức tin và sẽ long trọng kết thúc vào chủ nhật tuần 33 TN. Riêng Giáo hội Việt Nam sẽ mừng trọng thể Lễ CTTĐVN và lễ bế mạc năm Đức Tin chung với nhau, điều nầy có một ý nghĩa đặc biệt vì CTTĐVN đã anh dũng đổ máu đào để minh chứng niềm tin của mình vào Đức Kitô, chọn Chúa là trung tâm đời mình và là gia nghiệp cao quý bội phần hơn chính mạng sống của mình.

Kết thúc năm đức tin là một biến cố gợi cho ta nhiều suy nghĩ: Tôi đã làm được gì trong năm Đức Tin, đời sống đạo của tôi và của cộng đoàn có điều gì khởi sắc không? Có lẽ không được mấy người bằng lòng với chính mình và về những thành quả tốt đẹp của cuộc sống của mình: đào sâu giáo lý, kết hợp thân tình với Thiên Chúa, thể hiện đức tin trong cuộc sống hằng ngày, nói về Chúa cho người khác – nhất là người ngoài Kitô giáo.

Quả thật, theo một đánh giá: tỷ lệ người theo đạo ở Việt Nam không thay đổi từ trên 100 năm qua. Một công ty giới thiệu sản phẩm từ hơn 400 năm nay mà tỷ lệ người mua không tăng thì công ty đó được kể là thất bại.

Có chuyện kể rằng: Có một người  công giáo muốn nói về Chúa cho một người hàng xóm là người ngoại, nhưng vì kiến thức về đạo có hạn nên mãi mà anh chưa mở lời được, một hôm anh nghĩ ra một cách là gửi cuốn sách Phúc Âm cho người hàng xóm qua đường bưu điện. Anh ta hồi hộp theo dõi diễn biến cuộc đời người kia có thay đổi sau khi được tiếp xúc với giáo lý của Chúa chăng? Nhưng thật là thất vọng vì vài ngày sau anh thấy người hàng xóm vứt sách Phúc Âm vào sọt rác trước nhà. Sau khi nén giận, người có đạo đã hỏi thẳng người hàng xóm lý do anh ta vứt sách thì được trả lời: “Tôi đã đọc sách đó hằng ngày qua cuộc sống của anh từ lâu rồi”.

Thực tế, đời sống đạo của nhiều người có đạo chưa tốt – chưa phản ảnh đạo yêu nhau: vẫn vứt rác bừa bãi – kể cả rác thủy tinh và nước thải công nghiệp, lợi nhuận làm mờ con mắt đức tin (biết bao chủ doanh nghiệp là người có đạo), gia đình lục đục vì không lo làm ăn – nhậu, đánh bạc, quan hệ lăng nhăng, bạo hành gia đình. Khi trông thấy các kitô hữu tiên khởi, các người ngoại giáo nói: “Mà những người này yêu nhau biết chừng nào! Họ không ghét nhau, không bép xép người này chống người kia”. Có nhiều người vẫn rước lễ hằng ngày, nhưng đã không xưng tội 5-7 năm nay, họ nói: “mình chẳng có tội gì cả”. Có một thực trạng đang xảy ra trong nhiều giáo xứ là mọi người đi lễ đều rước lễ hết, nhưng cả cha xứ và giáo dân đều rất ngại đến tòa giải tội… đó là một điều đáng báo động rằng “người ta đã mất cảm thức về tội” (Gioan-Phaolô 2)

Lời của TGM Amel Shamon Nona ở Irắc nói với các Giáo hội được yên ổn như chúng ta (7.10.2013): “Ở Tây phương, các bạn được hưởng bầu khí tự do vì các Kitô hữu không bị bách hại: Bởi vì họ (những người bị bách hại) không có tự do, các bạn phải sống trọn ý nghĩa của tự do; bởi vì họ không thể biểu lộ niềm tin cách công khai, các bạn phải thể hiện chứng tá niềm tin cách công khai trong xã hội các bạn đang sống; bởi vì những phụ nữ của đất nước chúng tôi không thể yên tâm khi ra khỏi nhà thì các phụ nữ Tây phương hãy làm chứng về sự tự do đích thực của người Kitô hữu. Và ĐTGM kết luận: Thánh Phaolô đã nói “ở đâu tội lỗi đầy tràn, ở đó ân sủng càng chan chứa” (Rm 5,20); cùng với Ngài, chúng tôi cũng có thể nói “ở đâu có sự bách hại thì ở đó cũng có ân sủng kiên vững trong niềm tin và nẩy sinh sự cứu rỗi”.

Đức Tin vào Đức Kitô phải là điều cốt yếu trong cuộc đời của mỗi Kitô hữu. Không phải chỉ trong năm Đức Tin chúng ta mới đào sâu và nhấn mạnh, nhưng mỗi người phải củng cố niềm tin của mình suốt cả cuộc đời. Đức tin là một hồng ân nhưng không mà ta luôn phải nài xin cho mình và cho anh em. Đức tin đó còn phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, trở nên muối men cho xã hội mình sống. Theo nhiều thống kê cho biết: thời đại ngày nay số người bị bách hại vì niềm tin lớn hơn bao giờ hết, mỗi năm trên 100.000 người, không chỉ là đổ máu mà còn là kỳ thị đủ cách. Sống chứng tá phúc âm, thể hiện tình bác ái, trở nên muối men cho đời…cũng là tử đạo hằng ngày rồi vậy.

Lời Đức Phanxicô: Đừng chôn vùi nén bạc Chúa trao xuống đất hay trong két sắt, đừng huênh hoang với những đặc sủng Chúa ban, mà hãy đem ra phục vụ cộng đoàn. Hãy sống đạo trong niềm vui, tâm tình ca ngợi và phục vụ. Một Giáo hội buồn không thể truyền giáo được. Nếu muối nhạt và men ‘thỏa hiệp’ thì chỉ còn vứt đi mà thôi.