CHỈ TỎ MÌNH - KHÔNG CHỨNG MINH

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Chúng sẽ không được dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ngôn sứ Giôna!”.

“Tôi tin vào Kitô giáo như tôi tin mặt trời đã mọc: không chỉ vì tôi nhìn thấy mặt trời, nhưng vì nhờ mặt trời mà tôi nhìn thấy mọi sự khác!” - C. S. Lewis.

Kính thưa Anh Chị em,

Thiên Chúa bước vào thế giới lặng lẽ nhưng mạnh mẽ. Ngài âm thầm như mặt trời chiếu sáng; nhờ đó, con người nhận biết Ngài, Đấng ‘chỉ tỏ mình - không chứng minh’.

Các kinh sư và người Pharisêu xin một dấu lạ; không để thoả sự hiếu kỳ, họ đòi Thiên Chúa đưa ra bằng chứng. Bản Hy Lạp viết sēmeion - không chỉ là “phép lạ”, nhưng còn là “dấu chỉ”, một thực tại mở đường đến một thực tại lớn hơn chính nó. Chúa Giêsu từ chối! Ngài không đến để áp đảo con người bằng những màn phô diễn quyền năng; Ngài muốn họ nhận ra Đấng đang hiện diện. Thiên Chúa luôn mặc khải, nhưng không bao giờ tự đặt mình vào phép thử của con người. “Điều mới mẻ của Kitô giáo không phải là một ý tưởng, nhưng là một biến cố: Thiên Chúa đã tự mặc khải chính mình!” - Bênêđictô XVI.

Và khi Thiên Chúa từ chối phép thử ấy, lòng người phơi bày. Dân thành Ninivê chỉ nghe lời rao giảng của một ngôn sứ miễn cưỡng, vậy mà họ đã sám hối; nữ hoàng phương Nam chỉ nghe sự khôn ngoan của Salômôn, bà đã lặn lội tìm đến. Còn những người đang đứng trước Chúa Giêsu thì khác. Đấng còn lớn hơn Giôna, còn lớn hơn Salômôn đang hiện diện, vậy mà họ vẫn muốn thêm một dấu lạ. Không phải vì Thiên Chúa chưa tỏ mình đủ, nhưng vì lòng người đã khép lại trước Ngài.

Vì thế, điều còn thiếu không phải là một dấu lạ, nhưng là một bước đi. Ngôn sứ Mikha chỉ ra con đường ấy: “Thực thi công bình, quý yêu nhân nghĩa và khiêm nhường bước đi với Thiên Chúa!” - bài đọc một. Nhưng đó không chỉ là điều kiện để được thấy Thiên Chúa, đó còn là con đường để nhận ra Ngài. Thánh vịnh đáp ca xác quyết: “Ai sống đời hoàn hảo, Ta cho hưởng ơn cứu độ Chúa Trời!”.

Nhiều khi, điều chúng ta thiếu không phải là ánh sáng, nhưng là lòng can đảm để bước vào ánh sáng. Thiên Chúa vẫn hiện diện qua Lời, các bí tích, các biến cố và cả những con người bên cạnh. Đức tin không trưởng thành vì có thêm một dấu lạ, nhưng vì dám bước đi với Thiên Chúa giữa những điều còn mù mờ mà vẫn giữ đôi mắt biết ngạc nhiên. “Thiên Chúa luôn luôn mới mẻ; Ngài luôn làm chúng ta ngạc nhiên!” - Phanxicô.

Anh Chị em,

Đức Kitô chính là ‘dấu lạ Giôna’: đi qua lòng đất và sự chết để mở đường vào sự sống không bao giờ tàn lụi. Nơi Ngài, Thiên Chúa không còn gửi một dấu chỉ, nhưng tự trao ban chính mình. Thập giá không nhằm ép ai phải tin, nhưng mặc khải một tình yêu ‘yêu đến cùng’; phục sinh cũng không xoá mọi nghi vấn, nhưng mở ra một con đường để bước theo. Chỉ người bước theo Đức Kitô mới nhận ra rằng điều Thiên Chúa muốn trao ban không phải là những câu trả lời cho mọi thắc mắc, nhưng là chính Ngài. Đó là Đấng không chinh phục con người bằng bằng chứng, nhưng bằng chính tình yêu tự hiến - ‘chỉ tỏ mình - không chứng minh’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, dạy con biết tín thác khi chưa hiểu, cứ bước khi chưa thấy hết, và luôn kiên vững giữa bao chông chênh!”, Amen.

CHÚA CHƯA RỒI

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Cho tới mùa gặt!”.

“Chúng ta không được phép tuyệt vọng về bất cứ ai khi Thiên Chúa vẫn còn hy vọng nơi họ!” - Hans Urs von Balthasar.

Kính thưa Anh Chị em,

“Không được phép tuyệt vọng về bất cứ ai!”. Điều chúng ta muốn khép lại, Thiên Chúa vẫn để mở; điều chúng ta xem như bản án cuối cùng, Thiên Chúa chỉ xem như một chặng đường. Tin Mừng hôm nay mở ra một nghịch lý: ‘Chúa chưa rồi!’.

Điều đáng chú ý nhất của dụ ngôn không phải là cỏ lùng, nhưng là lệnh cấm của chủ. Các đầy tớ xin nhổ; chủ bảo: “Không!”. Không phải vì cỏ đáng được giữ, nhưng vì lúa đáng được bảo vệ. Điều nguy hiểm không chỉ là cỏ lùng, mà là bàn tay tự tin rằng, mình nhổ đúng. Vì thế, chỉ chủ mùa mới có quyền nhổ. Không ai có quyền đó, vì chỉ Thiên Chúa mới nhìn thấy trọn vẹn một con người. “Nhiều người ban đầu là cỏ dại nhưng sau đó trở thành lúa tốt. Nếu khi còn là cỏ họ không được kiên nhẫn chờ đợi, họ đã không đạt tới cuộc biến đổi đáng ngợi khen!” - Augustinô.

Chúng ta thường nhìn con người bằng một lát cắt của hiện tại; Thiên Chúa nhìn bằng cả hành trình. Chúng ta thấy một lần vấp ngã; Ngài thấy cả khả năng đứng dậy. Chúng ta đọc một chương; Ngài biết cả cuốn sách. Phêrô đã chối Thầy, Phaolô đã bách hại Hội Thánh, Augustinô lạc lối... Nếu Thiên Chúa khép lại câu chuyện của họ quá sớm, lịch sử Hội Thánh đã mất đi những trang đẹp nhất. Bởi thế, khi chúng ta nói: “Hết rồi!”, Thiên Chúa vẫn nói: “Chưa!”. Không phải vì Ngài dễ dãi với tội lỗi, nhưng vì ân sủng của Ngài vẫn âm thầm hoạt động.

Chúa Giêsu giải thích: “Mùa gặt là ngày tận thế”. Bản Hy Lạp viết synteleia - từ này không chỉ có nghĩa là “kết thúc”, mà còn là “sự hoàn tất”. Thiên Chúa không cắt ngang lịch sử; Ngài đưa nó đến hoàn tất. Vì thế, Ngài không vội kết luận ai khi câu chuyện người ấy vẫn chưa khép lại. Chúng ta tưởng một lầm lỗi đã nói hết về một đời người; Thiên Chúa vẫn lật sang trang. Chỉ đến “mùa gặt”, khi lịch sử được đưa tới chỗ hoàn tất, sự thật cuối cùng về mỗi con người mới rỡ ràng.

Thật đẹp khi toàn bộ phụng vụ Lời Chúa hôm nay cùng dẫn chúng ta đến một khám phá: Thiên Chúa biết chờ! Sách Khôn Ngoan cho biết: “Chúa xử khoan dung vì Ngài làm chủ được sức mạnh” - Ngài ban cho con người thời gian hoán cải. Thánh Vịnh đáp ca xác tín: “Lạy Chúa, Ngài nhân hậu khoan hồng!” - lòng thương xót luôn đi trước phán xét. Phaolô còn cho biết: “Thần Khí cầu thay nguyện giúp chúng ta, bằng những tiếng rên siết khôn tả” - Thiên Chúa không để chúng ta chờ một mình.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ dạy chúng ta kiên nhẫn với con người; Ngài sống trọn sự kiên nhẫn của Thiên Chúa. Trên thập giá, tưởng rằng mọi sự đã đi đến hồi kết; nhưng chính ở đó, Chúa Cha lại khởi đầu một công trình tạo thành mới. Bởi thế, không ai được quyền đóng lại điều Thiên Chúa còn để mở, cũng không ai được phép tuyệt vọng nơi người anh em mà Thiên Chúa đang kiếm tìm. Theo Đức Kitô là học biết chờ với Thiên Chúa, để một ngày kia mới hiểu rằng: ‘Chúa chưa rồi!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con biết chờ như Chúa chờ, yêu như Chúa yêu, và không bao giờ nói lời cuối cùng về một ai trước Chúa!”, Amen.

Suy tư: 

Lm. Thái Nguyên có một hình ảnh trong bài hát Lúa với cỏ lùng: Cỏ lùng và lúa tốt nằm ngay trong tim mỗi người, và đong đưa trong mỗi ngày giữa thiện và ác phân tranh. Xin Chúa thương thanh luyện cho mọi sự ở trong con trở thành lúa tốt đẹp hơn chờ ngày gặt tới đẹp tươi.

Chúa chấp nhận cỏ lùng mọc chung với lúa mãi cho tới mùa gặt, đó là một mầu nhiệm mà con người không muốn chấp nhận: hoặc là Chúa bất lực trước sự dữ hoặc là Ngài không tồn tại! Người đời không muốn chấp nhận Giáo hội có kẻ xấu và gương mù, chúng ta thường dán nhãn cho ai đó sau một vài kinh nghiệm về sự xấu họ thể hiện... thế nhưng, tôi quên rằng Thiên Chúa không mệt mỏi khi tha thứ cho tôi sau biết bao lần xưng tội, toàn là tội cũ, vì Chúa biết bản chất của con người là tội lỗi và yếu đuối - có làm được điều gì tốt cũng chỉ nhờ ơn Chúa.

CHIẾC ÐINH CONG

Lm. Mark Link, S.J. 

Chủ đề: “Ðáp lại lời Chúa bao gồm ba việc: Nhận lãnh, gìn giữ và mang nó ra thực hành”

 

John Powers.  Một tiểu thuyết gia ở Chicago có viết quyển sách nhan đề “The Unoriginal Sinner and the Ice Cream God.”

 

Tác phẩm này kể về một cậu bé tên Tim Conroy.  Cậu đang trong thời kỳ phát triển, một thời kỳ phát triển gai góc.  Ngày nọ Tim tâm sự với một người bạn: “Tớ xuất thân từ một gia đình công giáo, nhưng cậu biết sao không?  Càng sống đạo tớ càng tồi tệ hơn.”

 

Ðôi khi tất cả chúng ta đều có cảm nghĩ giống Tim.  Có thể chúng ta không trở nên tồi tệ hơn, nhưng chúng ta cũng chả khá hơn bao nhiêu.  Quý vị hãy nghĩ xem: khi được 25 tuổi, chúng ta đã nghe đọc và cắt nghĩa Lời Chúa phải được khoảng độ một ngàn lần, thế mà sau đó, tại sao chúng ta vẫn không tiến bộ hơn trước?  Câu trả lời có lẽ nằm nơi dụ ngôn của Chúa Giêsu trong Phúc Âm hôm nay.

 

Người nông dân trong dụ ngôn là Chúa Giêsu.  Hạt giống là Lời Chúa.  Những nơi hạt giống được gieo xuống là vệ đường, đá, gai, đất tốt, ám chỉ những kẻ nghe Lời Chúa.  Một vài người chối bỏ lời ấy thẳng thừng.  Số khác thì nhận lấy và sau đó thì chối bỏ.  Còn số khác nữa thì nhận lãnh, tích chứa và đem ra thực hành.

 

Ðiều quan trọng cần ghi nhận là chỉ có một trường hợp Lời Chúa bị chối thẳng thừng và triệt để.  Trong ba trường hợp còn lại.  Lời Chúa đều được vui vẻ đón nhận.  Vấn đề không hệ tại việc đón nhận Lời Chúa, mà hệ tại việc tích chứa và mang nó ra thực hành.  Vì thế, có tất cả ba bước để đáp trả lời Chúa là: đón nhận, tích chứa và thực hành lời ấy.

 

Chúng ta hãy xem kỹ từng bước một.

 

Bước thứ nhất là nghe Lời Chúa.  Chúng ta có thể gọi đây là bước của trí não.  Bước này bao hàm việc chăm chú lắng nghe đọc và giải thích Kinh Thánh.

 

Bước thứ hai là trân trọng tích giữ Lời Chúa.  Bước này có thể được gọi là bước của trái tim, bao hàm việc ghi sâu vào lòng lời ta vừa nghe, và suy nghĩ xem có cách nào áp dụng lời ấy vào cuộc sống và làm sao để lời ấy biến cuộc sống của chúng ta nên tốt đẹp hơn.  Bước thứ hai này không nhất thiết xẩy ra tại giáo đường.  Nó có thể khởi sự tại giáo đường nhưng thường kéo dài suốt tuần lễ sau đó khi chúng ta suy nghĩ về Lời Chúa đã được nghe hôm Chúa nhật.

 

Bước thứ ba là đem Lời Chúa ra thực hành.  Nếu chúng ta gọi bước thứ nhất là bước của “trí não,” bước thứ hai là bước của “trái tim,” thì chúng ta có thể gọi bước thứ ba là bước của “linh hồn.”  Bước này bao hàm việc tác động lên những gì trí óc chúng ta lãnh nhận và con tim chúng ta tích chứa gìn giữ.

 

Thánh Phaolô cố ý bàn về bước của “linh hồn” này như sau:

“Lời Chúa... sắc bén hơn bất kỳ chiếc gươm hai lưỡi nào.  Nó phân chia hồn linh, cốt tủy, thấu suốt tư tưởng và ý định trong lòng” (Dt.4,12).

 

Như thế, có tất cả ba bước liên quan đến việc nghe Lời Chúa: bước “trí não” (lãnh nhận), bước “trái tim” (tích chứa gìn giữ) và bước “linh hồn” (đem ra thực hành).

Câu chuyện sau đây minh họa cho ba bước nêu trên:

 

Có một người đàn ông tên Bill.  Ông ta là một nhà thầu khoán nổi tiếng.  Dần dà do công việc dồn ép nên Bill đã đâm đầu vào rượu chè và chẳng bao lâu sau, ông đã tách lìa mái ấm gia đình, đồng thời sự nghiệp ông lâm vào tình trạng đổ vỡ.

 

Một hôm, đang lúc đi bộ xuống phố, tình cờ Bill cúi mắt nhìn xuống.  Bên vệ đường có một chiếc đinh cong queo rỉ sét.  Bill tự nghĩ: “Cái đinh này đúng là hình ảnh của ta, ta cũng rỉ sét cong queo như nó.  Ta chỉ còn là đồ vô dụng chỉ có nước quẳng đi không khác gì cái đinh ấy.”  Nghĩ thế, Bill cúi xuống nhặt chiếc đinh lên bỏ nó vào túi.  Về đến nhà, Bill lấy búa đập nó thẳng lại, đoạn dùng giấy nhám chà lớp rỉ sét đi.  Sau đó, Bill đặt chiếc đinh này bên cạnh chiếc đinh mới.  Ông cảm thấy khó phân biệt được sự khác biệt giữa hai chiếc đinh ấy.  Thế là một tư tưởng loé lên trong trí Bill.  Cuộc đời ông có thể uốn thẳng, đánh bóng trở lại giống chiếc đinh nọ.  Tuy nhiên không phải dễ dàng!  Liệu ông có thể chịu được những cú gõ chát chúa và sự chà xát không?  Bill quyết định làm thử...

 

Hiện nay Bill đã đoàn tụ với gia đình và trở lại với công việc xây cất.  Ông rất quý chiếc đinh cũ rỉ cong queo mà ông đã nhặt ở vệ đường đúng vào lúc cam go nhất của đời ông.  Mãi đến hôm nay, Bill vẫn còn giữ chiếc đinh ấy trong ví của ông.

 

Nhìn lại toàn bộ câu chuyện của Bill, chúng ta có thể nhận ra ba bước nói trên:

 

Bước thứ nhất hay bước “trí não”, là lúc Bill nhận thức được chiếc đinh cong queo rỉ sét đúng là hình ảnh của chính ông.  Bước thứ hai tức bước “trái tim”, là khi Bill dùng búa gò thẳng chiếc đinh và dùng giấy nhám đánh cho sạch, đồng thời nhận ra mình cũng có thể làm y như vậy đối với cuộc đời mình.  Bước thứ ba, tức là bước “linh hồn”, là lúc Bill thực hành những đổi thay trong cuộc sống của mình nhờ đó ông được hồi phục trọn vẹn.

 

Nếu chúng ta lỡ rơi vào trường hợp giống như trường hợp cậu bé Tim Conroy trong tiểu thuyết của John Power, thắc mắc tại sao mình không là những Kitô hữu hành đạo tốt hơn, thì bài Phúc Âm hôm nay có thể mang lại cho chúng ta một sứ điệp quan trọng.

 

Có lẽ chúng ta không khá hơn bởi vì chúng ta không biết đáp lại Lời Chúa bằng cả trí óc, bằng cả trái tim và bằng cả linh hồn chúng ta.  Sứ điệp bài Phúc Âm hôm nay mời gọi chúng ta hãy noi gương Bill, đáp lại Lời Chúa giống như cách thức của Bill: đó là nhận lãnh, tích chứa và mang ra thực hành.

Chúng ta hãy kết thúc với lời cầu nguyện:

 

Lạy Chúa Giêsu là Ðấng gieo lời Thiên Chúa, xin giúp chúng con nhận biết rằng lãnh nhận lời Ngài mà thôi thì chưa đủ.  Xin giúp chúng ta biết tích chứa và mang lời ấy ra thực hành nữa.

Lạy Chúa Giêsu là Ðấng gieo lời Thiên Chúa, xin giúp chúng con đáp trả lời Ngài không chỉ với tất cả trí óc và trái tim và còn với tất cả linh hồn chúng con nữa.  Amen!

 

ĐÔI MẮT CÓ TIM

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Đức Giêsu thấy đám đông thì chạnh lòng thương, vì họ lầm than vất vưởng”.

Có người hỏi Mẹ Têrêxa, làm sao Mẹ có thể nhận ra Đức Kitô? Mẹ trả lời: “Tôi nhìn từng người như Chúa Giêsu cải trang. Mỗi người nghèo là Đức Kitô trong hình dạng đau khổ!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Mẹ Têrêxa học được cách nhận ra Chúa Giêsu cải trang nơi người nghèo. Có những đôi mắt nhìn rất rõ mà không thấy con người; nhìn rất xa mà không nhìn sâu. Lời Chúa hôm nay cho thấy Chúa Giêsu nhìn thấu con người và nỗi đau của từng người bằng một ‘đôi mắt có tim’.

Thấy đám đông lầm than vất vưởng, Chúa Giêsu không thấy một đám người vô danh; Ngài thấy từng cuộc đời. Bản Hy Lạp viết eskylmenoi kai errimmenoi - “bị xâu xé và quăng xuống”. Đó là những con người bị cuộc đời làm cho tơi tả, bị bỏ mặc như chiên không người chăn. Ngài thấy những vết thương ẩn sau mỗi khuôn mặt; thấy nỗi mệt mỏi ẩn sau những bước chân; thấy những tiếng kêu không ai nghe.

Vậy mà ánh mắt của Ngài không dừng ở lòng trắc ẩn; nó luôn hoá thành một bước chân. Vì thế, Ngài bước đến chữa lành, giải thoát, rồi nói với các môn đệ: “Lúa chín đầy đồng, mà thợ gặt lại ít!”. Ai nhìn bằng một ‘đôi mắt có tim’ sẽ không thể đứng yên trước những cánh đồng đang chờ người gặt. Lòng thương xót đích thực không kết thúc bằng giọt nước mắt, nhưng khởi đầu bằng một đôi chân biết lên đường. “Điều tình yêu nhìn thấy, đôi chân phải tìm đến!” - Madeleine Delbrêl.

Hôsê cũng hé lộ một Thiên Chúa biết đau vì dân Ngài. Israel đã tự lập vua mà không cần Ngài, lấy bạc vàng đúc nên ngẫu tượng và dựng lên những bàn thờ của riêng mình - bài đọc một. Nhưng Thiên Chúa không vì thế mà thôi nhìn họ bằng mắt xót thương. Giữa một dân nhiều lần phản bội, Thánh Vịnh đáp ca vẫn tha thiết: “Nhà Israel, hãy tin cậy Chúa!”. Điều Thiên Chúa tìm kiếm không phải là thêm những bàn thờ, nhưng là những trái tim biết trở về.

Nhưng trở về với Chúa không dừng lại ở cảm xúc đạo đức. Chúng ta thương, rồi quên; xót xa, rồi bước tiếp; thích bàn về truyền giáo hơn là trở thành người truyền giáo; thích lập kế hoạch hơn là quỳ xuống cầu nguyện. Điều lạ là trước khi sai các môn đệ lên đường, Chúa Giêsu lại bảo họ cầu xin Chủ mùa gặt. Truyền giáo không bắt đầu từ những chương trình lớn, nhưng từ những con người biết ở lại với Chúa. “Chúng ta không cần quá nhiều ý tưởng lý thuyết về kế hoạch mục vụ. Điều cần là cầu nguyện với Chủ mùa gặt!” - Lêô XIV.

Anh Chị em,

Đức Kitô là dung mạo hữu hình của lòng thương xót Chúa Cha. Nơi Ngài, Thiên Chúa không chỉ nhìn thấy nỗi khổ của con người, nhưng bước vào chính nỗi khổ ấy. Trên thập giá, Ngài mang lấy mọi vết thương và mọi phận người bị bỏ rơi để trao ban sự sống mới. Từ đó, không một ai còn nằm ngoài ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa. Theo Đức Kitô là để chúng ta cũng biết nhìn bằng một ‘đôi mắt có tim’, nhận ra nơi mỗi con người một người anh em được Thiên Chúa yêu.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đổi ánh nhìn của con trước khi đổi công việc; để mỗi người con gặp không còn chỉ là một khuôn mặt, nhưng là một người anh em được Chúa yêu!”, Amen.

Suy tư: 

-Sau khi chứng kiến phép lạ Chúa chữa người câm bị quỷ ám. dân chúng ngạc nhiên vì điều kỳ diệu chưa từng thấy, nhưng những người Pha ri sêu thì bảo Chúa dựa vào quyền năng của quỷ. Ngày nay các quốc gia lớn muốn dùng quyền lực quân sự để xâm chiếm các nước nhỏ, họ chỉ thấy lợi nhuận và ưu thế chính trị của vùng đất đó mà quên hết luật pháp quốc tế... Ở quy mô nhỏ hơn, mỗi người chúng ta dễ nhìn anh em với nhãn quan xấu - còn mình thì tốt và có ý ngay lành. Hãy tập nhìn thấy nỗi đau của anh em, thấy gương sáng anh em gieo cho mình. Một nhà tu đức nói: cuộc sống mỗi người trên trần gian chỉ có ý nghĩa khi biết tương tác với người khác, mình trở nên tốt hơn nhờ tha nhân và tha nhân sung mãn hơn khi tiếp xúc với mình. 

Điều đáng buồn là nhiều khi ta quên đi lòng xót thương (làm vì Giáo hội), quá tham lam lợi nhuận và sự nổi tiếng, làm việc nhà Chúa không còn miễn phí (gratuit). Có lần kia, một cán bộ ngành văn hóa đã tâm sự: chỉ có các xứ đạo mới có những đội kèn, ca đoàn, giúp lễ, viết lách, sáng tác nhạc, và những người lãnh đạo cộng đoàn... miễn phí.  

ÁCH VỪA VẶN

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Anh em hãy mang lấy ách của tôi và hãy học với tôi!”.

“Hãy trả lại cho con chim sức nặng của đôi cánh, và bạn sẽ thấy nó bay lên!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Đôi cánh cũng là một sức nặng; nhưng chính sức nặng ấy lại làm con chim cất cánh. Cũng vậy, Lời Chúa hôm nay cho thấy: chiếc ‘ách vừa vặn’ của Đức Kitô không đè bẹp con người, nhưng nâng con người lên.

Chúa Giêsu nói, “Ách tôi êm ái”. Bản Hy Lạp viết chrēstos. Từ này không chỉ có nghĩa là êm ái, nhưng còn là tốt lành, thích hợp, vừa vặn với người mang. Một chiếc ách tốt không phải vì được làm từ gỗ tốt, nhưng vì nó được đẽo đúng kích cỡ: không làm trầy cổ, không làm con vật gục xuống, trái lại giúp nó kéo đi đúng hướng. Chúa Giêsu không hứa một cuộc đời không gánh nặng; Ngài hứa một chiếc ách được đo bằng tình yêu, vừa vai mỗi người và đủ sức nâng chúng ta lên. “Tình yêu không cảm thấy gánh nặng; không kể đến nhọc nhằn; và làm được nhiều hơn điều tưởng mình có thể làm!” - Thomas à Kempis.

Vậy mà chiếc ách ấy chỉ vừa với một hạng người: những ai biết mình bé nhỏ - “Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết mầu nhiệm Nước Trời, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn”. Bản Hy Lạp dùng từ nēpioi, không chỉ những trẻ thơ về năm tháng, nhưng những con người biết mình không đủ, không thể tự cứu mình và hoàn toàn cậy dựa vào Thiên Chúa. Chính sự bé nhỏ ấy mở ra điều mà người khôn ngoan lại khép kín. Đức tin không bắt đầu khi chúng ta biết nhiều hơn, nhưng khi chúng ta thôi nghĩ mình đủ. Chỉ ai dám để Chúa mang lấy cuộc đời mình mới khám phá ách của Ngài thật êm ái.

Đó cũng là cách Thiên Chúa hành động trong suốt lịch sử. Zacharia loan báo một vị Vua không cưỡi chiến mã, nhưng khiêm tốn ngồi trên lưng lừa - bài đọc một. Ách Ngài trao không phải là ách của bạo lực, nhưng là ách của tình yêu. Phaolô đi xa hơn: chúng ta mang được ách ấy không nhờ sức riêng, nhưng nhờ Thần Khí của Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại - bài đọc hai. Vì thế, ách không hề nhẹ hơn, nhưng người mang đã mạnh hơn. Đó cũng là lý do Hội Thánh hân hoan cất tiếng: “Lạy Thiên Chúa con thờ là Vua của con, xin chúc tụng Thánh Danh muôn thuở muôn đời!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ trao cho chúng ta một chiếc ‘ách vừa vặn’; chính Ngài đã mang nó. Vì thế, khi nhìn lên Đấng đã mang mọi sự vì yêu, những lời than phiền của chúng ta dần lặng xuống. Ngài không cất khỏi vai chúng ta chiếc ách tưởng là nặng, nhưng biến nó thành đôi cánh. Thập giá vẫn là thập giá; nhưng khi được mang với Đức Kitô, nó không còn đè bẹp con người, mà nâng con người lên. Đó là chiếc ách êm ái của Tin Mừng: không làm cuộc đời bớt nặng, nhưng làm trái tim đủ mạnh để mang mọi gánh nặng trong tình yêu. “Ở chiều tối của cuộc đời, chúng ta sẽ bị xét xử về tình yêu!” - Gioan Thánh Giá.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con không xin cất khỏi con mọi gánh nặng; nhưng xin cho con một trái tim đủ yêu để mang lấy ách của Chúa, hầu những gì tưởng kéo con xuống lại trở thành đôi cánh nâng con lên!”, Amen.

Suy tư: 

-Tôi quen một người em gái, năm vừa qua em bị tai nạn trong lao động: mấy ngón tay phải của em không còn lành lặn... tuy vậy tinh thần em không suy sụp như tôi tưởng, em lạc quan nói: "Chúa không trao thập giá cho người không đủ sức vác nó". Tôi lục tìm trong sách GLHTCG nhưng chỉ tìm được một số câu tương tự khác: "Khi đến trần gian, Con Thiên Chúa không tiêu diệt sự đau khổ, nhưng Ngài thánh hóa đau khổ và đồng hành với kẻ vác nó", "Thiên Chúa không cho phép sự dữ xảy ra, nếu Ngài không dùng quyền năng để mang lại nhiều lợi ích hơn" và một câu Kinh Thánh: "Ơn Ta đủ cho con".

CÁI TÔI QUÁ KHỔ

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Hãy qua cửa hẹp mà vào!”.

“Muốn khám phá đại dương, bạn phải can đảm đánh mất bờ bến!” - André Gide.

Kính thưa Anh Chị em,

Có những cánh cửa không mở ra vì chúng khoá, nhưng vì chúng ta mang theo quá nhiều. Lời Chúa mời gọi chúng ta dám đánh mất bờ bến để vươn ra đại dương. Không phải cánh cửa Nước Trời quá hẹp; nhưng chính ‘cái tôi quá khổ’ của mỗi người mới là trở ngại.

Trong nguyên ngữ Hy Lạp, “hẹp” là stenē, nghĩa là chật, bị nén. Đó không phải là vì Thiên Chúa cố tình làm khó con người; nhưng tự bản chất, nó đòi một cuộc thu nhỏ của bản ngã. Cửa ấy chỉ hẹp với những ai quá cồng kềnh. Mà điều cồng kềnh nhất lại là cái tôi. Như thế, không phải cánh cửa từ chối ai; nhưng chính sự kềnh càng khiến chúng ta không thể đi qua. “Chúa Giêsu không nói về cửa hẹp để làm chúng ta nản lòng, nhưng để thách thức sự tự phụ của những người nghĩ rằng mình đã được cứu!” - Lêô XIV.

Điều đáng nói là cái tôi không chỉ quá khổ, nhưng còn quá nặng. Nó nặng vì luôn quy mọi sự về mình: một lời nói trở thành xúc phạm; một thành công của người khác trở thành mối bất an; một thất bại trở thành vết thương khó lành. Càng lấy mình làm trung tâm, chúng ta càng mất tự do. Và rồi, thay vì mang lấy cuộc đời, chúng ta lại để cuộc đời cuốn đi bởi những gánh nặng từ bên trong. Người nặng nề nhất không phải là người mang nhiều trách nhiệm, nhưng là người không thể đặt xuống chính mình. “Không phải gánh nặng làm bạn gục ngã, nhưng là cách bạn mang nó!” - Lou Holtz.

Khítkigia đã đi qua một cửa hẹp như thế. Đứng trước đe doạ của Átsua, vua không cố chứng tỏ mình mạnh, nhưng đem lá thư vào Đền Thờ, trải nó ra trước mặt Chúa - bài đọc một. Đó là một hành vi khiêm tốn: thừa nhận rằng có những điều vượt quá khả năng mình và chỉ Thiên Chúa mới có thể gánh vác. Con người luôn muốn nắm mọi sự; đức tin lại chỉ bắt đầu khi dám buông. Chúa đã cứu vua và cả thành. “Thiên Chúa củng cố thành đô đến muôn đời muôn thuở” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chính ở đây, Chúa Giêsu chạm đến điều sâu kín: ai cũng muốn được yêu, được cảm thông và được tha thứ. Nhưng rất ít người dám yêu trước, cảm thông trước và tha thứ trước. Chính khoảng cách ấy làm nên cửa hẹp. Bởi lẽ, điều khó nhất không phải là yêu người khác, nhưng là bước xuống khỏi chiếc ngai mà cái tôi đã dựng cho mình. “Thiên Chúa không muốn một sự thờ phượng tách rời cuộc sống!” - Lêô XIV.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ dẫn chúng ta vào cửa hẹp; Ngài chính là Cửa Hẹp đã tự thu nhỏ mình: từ trời cao xuống tận máng cỏ, từ máng cỏ lên tận thập giá, và từ thập giá đi vào phục sinh. Theo Đức Kitô là học cách nhỏ đi để tình yêu lớn lên, học cách buông xuống để được Chúa nâng lên. Bởi lẽ, không ai có thể bước vào chính Đức Kitô, Cửa Hẹp, mà vẫn mang theo một ‘cái tôi quá khổ’. “Người ta không đạt tới Thiên Chúa bằng cách thêm vào, nhưng bằng một tiến trình bớt đi!” - Meister Eckhart.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin làm nhỏ bản ngã của con, mở rộng trái tim con và dạy con biết yêu như Chúa yêu!”, Amen.

Suy tư:

Đến tuổi 40 trở lên, mỗi người thường dễ xem mình là 'tượng đài' trong một số lãnh vực nào đó: thành công, giỏi giang, đáng được kính trọng vì nhân cách - đạo đức, hơn người về âm nhạc, toán học, lập trình, kiến trúc, tâm lý, giao tiếp xử thế, ngôn ngữ, ăn nói... vì tự hào về bản thân, người ta dễ tự ái khi bị xúc phạm và không ngừng động đạc để người khác thấy sự vĩ đại - sự lung linh của cái tôi. 

Lời mời gọi của Chúa: "Ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mình mà theo Ta" (Mt 16,24). 'Từ bỏ' trong một bản dịch tiếng Anh dùng động từ 'forget' có nghĩa là quên đi, không đề cao bản thân và không lấy mình làm trung tâm. Lời một bài hát: chỉ mình Chúa là đủ Ngài ơi, là cùng đích trót cuộc đời con.

Hãy luôn chiêm ngắm sự tự hủy của Con Thiên Chúa, (Philip 2,6-7) và câu nói nổi tiếng của thánh Gioan Tẩy Giả: Người phải lớn lên, còn tôi thì nhỏ lại.

BÁC SĨ NHÃN KHOA MÙ

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Hỡi kẻ đạo đức giả! Lấy cái xà ra khỏi mắt anh trước đã!”.

“Khi bạn chỉ tay vào ai đó, ba ngón còn lại đang chỉ về phía bạn!” - Ngạn ngữ.

Kính thưa Anh Chị em,

Ai trong chúng ta cũng đã từng chỉ tay vào một ai đó; nhưng chính khi ấy, ba ngón còn lại đang lặng lẽ chỉ về phía mình. Lời Chúa hôm nay gọi đó là bi kịch của một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’.

Chúa Giêsu cố ý kể một câu chuyện phi lý. Trong nguyên ngữ, karphos là một mẩu rơm rất nhỏ; còn dokos là cả một cây xà. Thế mà, người mang cây xà ấy lại nhìn thấy rất rõ mẩu rơm trong mắt người anh em. Phải chăng điều đáng sợ không phải là có cái xà trong mắt, nhưng là không biết mình đang mang nó? “Không có gì khó hơn việc nhìn thấy chính mình!” - Iris Murdoch. Chúng ta thích nhìn cọng rơm của người khác, vì như vậy, thấy mình ít sai hơn. Và thế là, một người đang cần được chữa lành lại đi chữa mắt cho người khác - một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’ ra đời. “Điều chúng ta thấy nơi người khác thường nói nhiều về chúng ta hơn là về họ!” - Parker J. Palmer.

Cái xà trong mắt chỉ phản ánh cái xà của trái tim. Chúng ta không thật sự nhìn người khác như họ là, nhưng như điều chúng ta muốn họ là. Vì thế, người anh em dần bị giản lược thành một vấn đề cần sửa chữa hơn là một con người cần được yêu thương. Và khi trái tim không còn biết yêu thương, đôi mắt cũng không còn biết nhìn đúng. Một trái tim chỉ quen nhìn lỗi lầm sẽ dần đánh mất khả năng ngạc nhiên trước điều tốt đẹp. Nó đi từ xét đoán đến xa cách, từ xa cách đến cô độc, và từ cô độc đến quan toà. Bởi lẽ, khi chỉ thấy lỗi lầm của tha nhân, chúng ta đang tự khép lòng trước tình yêu.

Lịch sử Israel là một minh chứng đau đớn cho sự mù loà ấy. Thiên Chúa đã nhiều lần cảnh báo, nhưng “họ đã không nghe lời, họ cứng đầu cứng cổ như cha ông họ” - bài đọc một. Có lẽ, cái xà lớn nhất của trái tim không phải là phạm tội, nhưng là dần đánh mất khả năng để Thiên Chúa chất vấn và hoán cải mình. Thế mà, Thánh Vịnh đáp ca hôm nay lại cất lên: “Lạy Chúa, xin ra tay cứu độ, và đáp lời chúng con!”. Chúng ta đau vì Chúa dường như không đáp; còn Thiên Chúa đau vì chúng ta từ lâu đã khép lòng trước Ngài. “Thiên Chúa không bao giờ ngừng nói; chính chúng ta mới ngừng lắng nghe!” - Fulton Sheen.

Anh Chị em,

Đức Kitô là người duy nhất không có cái xà trong mắt, nhưng lại mang lấy cái xà của chúng ta trên thập giá. Ngài nhìn thấu mọi tội lỗi của con người, nhưng không khinh miệt một ai; Ngài thấy “người con” trước khi thấy lỗi của họ. Vì thế, trước mặt Thiên Chúa, không ai bị giản lược thành một sai lầm, cũng không ai bị đóng khung bởi quá khứ. Theo Chúa Kitô là đủ can đảm nhìn vào những lệch lạc của mình mà không tuyệt vọng, nhìn vào lỗi lầm của anh em mà không kết án. Đó là lúc bạn và tôi thôi làm một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin mở mắt con để biết nhìn lại mình; mở lòng con để biết cảm thông với anh em; và mở trái tim con để biết nhìn bằng lòng thương xót như Chúa đã nhìn con!”, Amen.

Suy tư: Người Việt Nam mình có một thói xấu (so với văn hóa Tây Phương) là không tôn trọng không gian riêng của người khác: chúng ta săm soi, chen lấn, nhìn chòng chọc vào mặt kẻ khác và dễ đụng chạm vào người khác. Giao thông ở một số nước rất thứ tự: ngoài những trục lộ chính có đèn xanh đèn đỏ, ở các ngã tư khác thường có gắn bảng stop buộc các xe phải dừng lại rồi mới đi tiếp - chiếc nào dừng trước thì đi trước ... và những kẻ to tiếng nơi công cộng thường là kẻ say thuốc hoặc say rượu!

Chúa dạy ta: "đừng xét đoán để khỏi bị xét đoán", đây được xem là nguyên tắc vàng trong đời sống Ki tô hữu, vì bản chất con người là ích kỷ và kiêu ngạo.