Rev. Ron Rolheiser, OMI
Nhiều người trong chúng ta cần có thêm thinh lặng trong cuộc
sống. Tôi nói điều này một cách dè dặt, bởi vì vị trí của thinh lặng
trong đời ta không phải là điều dễ xác định.
Tĩnh lặng là một thực tại phức tạp; đôi khi chúng ta sợ nó và
tìm cách tránh né, nhưng cũng có lúc, khi mệt mỏi và bị kích thích quá mức,
chúng ta lại tha thiết khao khát nó.
Nhìn chung, chúng ta có quá ít thinh lặng trong đời mình.
Công việc, điện thoại di động, các cuộc trò chuyện, giải trí, tin tức, những
xao lãng và đủ loại bận tâm khác lấp đầy từng phút giây tỉnh thức.
Chúng ta đã quá quen với việc được kích thích bởi lời nói, thông
tin và sự phân tâm, đến mức thường cảm thấy lạc lõng và bồn chồn khi ở một
mình, không có ai để nói chuyện, không có gì để xem, không có gì để đọc hay làm
để chiếm lấy sự chú ý của mình.
Tuy nhiên, không phải tất cả điều này đều xấu. Trước đây,
các tác giả viết về tâm linh thường quá phiến diện trong việc ca ngợi đức tính
của sự thinh lặng. Họ có xu hướng tạo ấn tượng quá đơn giản rằng Thượng
đế và chiều sâu tâm linh chỉ được tìm thấy trong sự thinh lặng, như thể những
đức tính của công việc thường nhật, trò chuyện, lễ hội, gia đình và cộng đồng
đều kém quan trọng hơn về mặt tâm linh.
Khi nói về không gian thinh lặng, các tín ngưỡng tâm linh xưa
kia thường trừng phạt người hướng ngoại và quá dễ dãi với người hướng
nội. Nói tóm lại, họ đã không xem xét đầy đủ rằng tất cả chúng ta, cả
người hướng ngoại và hướng nội, đều cần đến liệu pháp của đời sống xã
hội. Trong khi chúng ta cần sự thinh lặng để có chiều sâu, chúng ta lại
cần sự tương tác với người khác để ổn định tâm trí và giữ gìn sự tỉnh
táo. Một số quá trình tự khám phá bản thân chỉ có thể thực hiện trong
thinh lặng, nhưng một số khía cạnh khác của sự tỉnh táo lại phụ thuộc vào sự
tương tác với người khác. Sự thinh lặng cũng có thể là một lối thoát, một
sự né tránh quá trình thanh lọc khắc nghiệt thường chỉ có thể xảy ra thông qua
thử thách của việc tương tác trong gia đình và cộng đoàn.
Hơn nữa, thinh lặng không phải lúc nào cũng là cách tốt nhất để
đối diện với những nỗi đau hay ám ảnh trong lòng. Xét cho cùng, đó có thể
là một dạng tập trung quá mức vào chính mình. Đôi khi, khi một nỗi đau
đang đe dọa sự quân bình nội tâm, điều tốt nhất ta có thể làm không phải là vào
nhà nguyện, nhưng là đến rạp hát hoặc dùng bữa với một người bạn. Sự
chuyên tâm vào công việc hay một hình thức giải trí lành mạnh đôi khi lại chính
là người bạn cần thiết khi con tim ta đang ngột ngạt.
Có một câu chuyện về triết gia nổi tiếng Hegel. Ngay sau
khi hoàn tất công trình đồ sộ của mình về hiện tượng học của lịch sử, ông nhận
ra rằng mình đang bên bờ suy sụp vì cường độ tập trung kéo dài quá lâu.
Ông đã làm gì để thoát khỏi tình trạng ấy? Đi tĩnh tâm trong thinh lặng ư?
Không. Ông đi xem nhạc kịch mỗi tối, dùng bữa hằng ngày với bạn bè, và
tìm đến đủ mọi hình thức giải trí cho đến khi, sau một thời gian, sự siết chặt
nghẹt thở của thế giới nội tâm dần buông lỏng và ánh nắng cùng sự tươi mới của
đời sống thường ngày lại bừng lên. Đôi khi, chính sự xao lãng – chứ không
phải thinh lặng – mới là phương thuốc tốt nhất cho chúng ta, kể cả trên bình
diện thiêng liêng.
Dẫu vậy, thinh lặng vẫn là điều cần thiết. Những gì các bậc thầy linh đạo qua mọi thời đại muốn dạy về điều này có thể được tóm gọn trong một câu của Meister Eckhart: Không gì giống ngôn ngữ của Thiên Chúa cho bằng thinh lặng.
Không gì giống ngôn ngữ của Thiên Chúa cho bằng thinh lặng. Đó là ngôn ngữ của thiên đàng, đã sẵn ở sâu thẳm trong ta, đang mời gọi ta bước vào sự thân mật sâu xa hơn với mọi sự – ngay cả khi chúng ta vẫn cần đến “liệu pháp” của đời sống công khai.





