CÂU CHUYỆN VỀ SỰ “ĐÓNG GÓP TRONG IM LẶNG” …

 

 Lm Giuse Ngô Mạnh Điệp – Trừ tịch Ất Tỵ - Bính Ngọ / 2026…

Người tu chân chánh – không tài sản, không nghề nghiệp, không quyền lực, không tham gia hoạt động chính trị xã hội – lại đang đóng góp ở một tầng sâu hơn, âm thầm hơn: họ làm nhẹ gánh cho thế gian. 

Trong khi số đông tranh giành để có thêm, họ chủ động bớt đi.

Trong khi xã hội vận hành bằng cạnh tranh, họ hiện diện bằng buông xả.

Chỉ riêng việc một con người sống được như vậy đã là một lời nhắc nhở mạnh mẽ: con đường này (mỗi người đang đi) không phải là con đường duy nhất.

Sự tồn tại của họ đặt ra một câu hỏi sống động giữa đời thường: Con người có thể sống hạnh phúc mà không cần tích lũy vô hạn hay không?

Không cần diễn thuyết, không cần khẩu hiệu, chính đời sống giản dị, lang thang vô gia cư, khất thực từng bữa đã là một bài học đạo đức xã hội sâu sắc hơn hàng ngàn bài giảng.

Hành trì khất thực còn tái lập một mối quan hệ gần như đã biến mất trong xã hội hiện đại: mối quan hệ không mua bán, không trao đổi lợi ích, người cho thực tập buông bỏ, người nhận giữ trọn phẩm giá, không nợ nần, không ràng buộc.

Đó là sự giáo dục về lòng từ bi và khiêm hạ, diễn ra ngay giữa phố xá ồn ào.

Trong bối cảnh ấy, hành trạng của Thầy Minh Tuệ từng (và vẫn đang) thể hiện rõ nét những dấu hiệu của một người tu theo hạnh đầu đà. Thầy không tài sản, không tiền bạc, không chùa chiền, không chức danh, không tổ chức hậu thuẫn; đi chân trần, mặc y vá từ vải nhặt, sống nhờ khất thực và lang thang vô trụ xứ. Thầy không kêu gọi ai theo mình, không lập giáo phái, không giảng dạy để thu hút tín đồ. Chính đời sống trần trụi, không phòng bị ấy đã trở thành thông điệp mạnh mẽ nhất. Thầy không “làm gì cho xã hội” theo nghĩa thông thường, nhưng lại khiến xã hội phải dừng lại để soi chiếu chính mình, và nhiều người đã thay đổi theo hướng tích cực.

Người tu không xây nhà cao tầng, không lập dự án phát triển, nhưng họ làm lắng dịu tâm thức cộng đồng. Có người gặp họ mà bớt sân si. Có người nhìn họ mà chậm lại giữa cuộc đời vội vã. Có người nhờ đó mà nhận ra: mình đang sống quá nặng nề, quá nhiều, quá mệt mỏi.

Xã hội không chỉ cần những người “làm ra”. Xã hội còn cần những người dám sống khác để giữ cho nhân loại một lối thoát tinh thần. Giữa thế giới đầy bạo lực, bon chen, lo âu và bất an, đóng góp lớn nhất đôi khi chỉ là sự hiện diện của một con người đã thực sự tự do.

… …                                      

Suy tư:

Chung quanh chúng ta có rất nhiều người tu chân chính trong bậc tu trì hoặc hôn nhân, có điều chúng ta có nhận ra hay không? Chúng ta thường dễ thấy những tham sân si của người khác, nhất là của người có đạo và các bậc tu trì, phóng đại nó lên và chia sẻ rộn ràng cho xã hội, trong lúc lại cận thị và câm tịt trước hành vi đạo đức và vẻ đẹp thuần khiết dâng hiến của họ. Bạn hãy tập ngạc nhiên trước một vẻ đẹp mà bạn chợt nhận ra, chia sẻ với người trong gia đình, để cái đẹp được nhân lên, lòng nhân ái được thêm sức sống. Bạn hãy nhìn thấy vẻ đẹp của vợ con trong gia đình mình, dâng lời tạ ơn Chúa và chính bạn hãy tập thể hiện yêu thương bằng hành động nho nhỏ mỗi ngày… chắc chắn gia đình bạn và tâm hồn bạn sẽ hạnh phúc.

 

SỰ CÔNG CHÍNH VÀ NHỮNG "LƯỠI DAO" VÔ HÌNH

 

Lm Paul N.N 

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà ranh giới giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau một cái "click" chuột hay một dòng bình luận trên mạng xã hội.  Cách đây không lâu, dư luận từng bàng hoàng trước câu chuyện về một nữ sinh trung học.  Chỉ vì một vài tấm ảnh bị cắt ghép và những lời đồn thổi ác ý trên Facebook, cô bé đã phải gánh chịu làn sóng "bạo lực mạng" khủng khiếp.  Hàng ngàn người không hề quen biết đã nhảy vào sỉ nhục, chửi bới bằng những lời lẽ tàn độc nhất.  Không chịu nổi sức ép của dư luận và sự nhục nhã, cô bé đã chọn cách tự kết thúc cuộc đời mình để chứng minh sự trong sạch.

 

Chúng ta thường bước vào nhà thờ với một sự an tâm nhất định về lương tâm mình.  Chúng ta tự nhủ: "Tôi không trộm cắp, tôi không ngoại tình, và quan trọng nhất, tôi không giết người."  Thế nhưng, trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã dùng một thanh gươm sắc bén của Lời Chúa để đâm thấu vào sự tự mãn đó.  Ngài kiện toàn lề luật cũ không phải bằng cách nới lỏng, mà bằng cách đẩy nó đến tận cùng của căn nguyên: trái tim con người.

 

Chúa nói: "Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Chớ giết người...  Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra tòa."  Chúa đang chỉ cho chúng ta thấy một thực tế phũ phàng: Có những cái chết không cần đến gươm giáo, và có những kẻ sát nhân vẫn đang thản nhiên mặc áo trắng đi dự tiệc thánh mỗi ngày.  Đó chính là tội "giết người không dao."  Hãy nhìn vào xã hội hôm nay, nơi mà không gian mạng đã trở thành một "pháp trường" không tiếng súng.  Mỗi dòng bình luận ác ý là một nhát dao.  Mỗi lượt chia sẻ đầy sự phán xét là một lần bóp cò.  Nạn nhân ngã xuống, còn những kẻ "sát nhân mạng" vẫn vô tư tắt máy tính, đi ngủ và tin rằng mình vẫn là người công chính vì đôi tay họ chưa hề chạm vào máu.  Nhưng "vũ khí" không chỉ nằm trên bàn phím.  Nó nằm ngay trong lời nói hằng ngày của chúng ta.  Một lời vu khống có thể hủy hoại cả danh dự của một đời người.  Một sự im lặng lạnh lùng trong gia đình có thể giết chết niềm vui của người bạn đời.  Một ánh mắt khinh miệt có thể dập tắt hy vọng của một người đang lầm lỡ. 

 

Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay đã thấu suốt bản chất của sự ác khi Ngài dạy: "Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra hỏa hình."  Ngài cảnh báo chúng ta rằng, tội giết người không chỉ bắt đầu khi máu chảy, mà nó bắt đầu ngay từ khi sự kính trọng đối với nhân phẩm người khác bị dập tắt trong lòng chúng ta.

 

Ngày nay, "giết người không dao" còn mang nhiều hình thái tinh vi và đáng sợ hơn nữa:

 

Giết chết danh dự bằng sự vu khống: Chúng ta dễ dàng chia sẻ một tin đồn thất thiệt về đồng nghiệp, về người láng giềng mà không cần kiểm chứng.  Một khi danh dự bị bôi nhọ, dù sau này có được minh oan, vết sẹo trong lòng họ và cái nhìn của xã hội vẫn không bao giờ mờ đi.

 

Giết chết tâm hồn bằng sự lạnh lùng: Trong gia đình, đôi khi vợ chồng không đánh chửi nhau, nhưng lại dùng "chiến tranh lạnh."  Sự im lặng đáng sợ, sự thờ ơ không quan tâm đến cảm xúc của nhau cũng là một cách giết chết dần mòn mầm sống của tình yêu và sự hạnh phúc.

 

Giết chết tương lai bằng sự xét đoán: Khi chúng ta dán nhãn một người lầm lỡ là "kẻ xấu" và không cho họ cơ hội phục thiện, chúng ta đang đóng sầm cánh cửa cuộc đời của họ.  Đó là một kiểu giết chết niềm hy vọng.

 

Thưa cộng đoàn, Sự công chính mà Chúa đòi hỏi ở người Kitô hữu là một sự công chính đầy xót thương.  Chúa không chỉ bảo ta đừng cầm dao, mà Ngài còn bảo ta hãy để của lễ lại trên bàn thờ mà đi làm hòa với anh em trước đã.  Thiên Chúa không chấp nhận của lễ từ những bàn tay đang nắm chặt sự oán hờn.  Ngài không nghe lời kinh từ những đôi môi vừa mới thốt ra những lời độc địa làm tan nát lòng người.  Chúa dạy chúng ta rằng, nếu tay ta sạch mà lòng chúng ta đầy nọc độc của sự giận ghét, thì chúng ta vẫn chưa thể bước vào Nước Trời.  Người công chính không chỉ là người không cầm dao, mà là người biết dùng môi miệng để chúc lành, dùng đôi tay để nâng dậy, và dùng trái tim để bao dung cho những khiếm khuyết của anh em mình.

 

Xin Chúa giúp chúng ta ý thức rằng, mỗi lời nói của mình đều có sức mạnh: hoặc là gieo mầm sống, hoặc là gieo sự chết.  Xin cho chúng ta luôn chọn gieo mầm sống bằng tình yêu và sự thật.  Xin ban cho chúng con một trái tim mới - một trái tim đủ rộng lớn để bao dung, đủ khiêm nhường để làm hòa, và đủ công chính để sống theo sự thật.  Nhờ đó, cuộc đời chúng con sẽ trở thành một bài ca chúc tụng lòng thương xót Chúa, hôm nay và mãi mãi. Amen.

 

 

TỘI TẠI TÂM

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà!”.

“Ranh giới giữa thiện và ác không chạy qua quốc gia, giai cấp hay đảng phái - nhưng chạy qua từng trái tim mỗi người!” - Aleksandr Solzhenitsyn.

Kính thưa Anh Chị em,

Ranh giới giữa thiện và ác không ở ngoài chúng ta, nhưng chạy qua tim mỗi người. Lời Chúa hôm nay rọi thẳng vào nơi ấy - trước khi lộ thành hành vi, mọi sa ngã đã nhen nhóm từ bên trong: ‘tội tại tâm!’.

Chúng ta thường sợ những tội lớn, những cú ngã ồn ào. Nhưng Chúa Giêsu không bắt đầu từ đó, Ngài chỉ vào cơn giận chưa kịp bộc phát, ánh mắt chưa kịp chạm tới, lời nói chưa kịp thốt ra. Không đợi hành vi, Ngài dừng ở động cơ; không đợi dao vung, Ngài đếm nhịp tim đang sôi sục; không đợi ngoại tình thành sự, Ngài chạm tới ánh nhìn đã lệch; không đợi lời thề gian vang ra, Ngài nghe thấy sự quanh co vừa hình thành. Ở đó, tội đã khởi sự - ‘tội tại tâm’. “Mọi tội lỗi của con người đều phát sinh từ trái tim!” - Augustinô.

Và đây mới là điều nhức nhối: chúng ta có thể sống cả đời mà vẫn nghĩ mình “ổn”. Không giết ai, nhưng nuôi một người trong lòng để ghét; không phản bội công khai, nhưng âm thầm phản bội bằng những tưởng tượng dung dưỡng; không nói dối trắng trợn, nhưng quen điều chỉnh sự thật cho vừa lợi ích. Vẫn đi lễ, vẫn cầu nguyện, vẫn giữ luật - và cùng lúc, giữ lại một góc tối không muốn Chúa bước vào. Lên án cái ác ngoài xã hội, nhưng chúng ta bao che cái sai trong lòng. Khi ấy, không chỉ phạm tội; chúng ta đánh mất sự thật về chính mình. Và sự tự lừa dối ấy mới là vực sâu thật sự.

Nếu ranh giới thiện ác chạy qua tim mỗi người, thì ơn cứu độ cũng đi qua trái tim ấy. Không đến để chỉnh sửa bề mặt, Chúa Giêsu đến chiếm lấy nội tâm; không chỉ để chúng ta làm điều đúng, nhưng để chúng ta yêu điều đúng; không chỉ để tránh tội, nhưng để trái tim không còn muốn tội. Vì nếu nguồn được thanh luyện, dòng chảy sẽ trong; nếu gốc được chữa lành, hoa trái sẽ tuyệt vời. “Điều tuôn ra từ bạn xuất phát từ những gì ở bên trong bạn!” - Richard Rohr.

Anh Chị em,

Hãy nhìn vào Chúa Giêsu. Tâm Ngài không chia đôi nhưng thuộc trọn về Cha; vì thế, không có khoảng tối cho thù hận. Mở trọn cho các linh hồn, nên tâm Ngài không giữ lại điều gì cho riêng mình. Bị xúc phạm, Ngài không nuôi giận; bị phản bội, Ngài không khép lại; bị đóng đinh, Ngài vẫn hướng về Cha và cầu cho người gõ búa. Nơi Ngài, bên trong và bên ngoài là một - không giả hình, không hai mặt, không bóng tối giấu kín. Đó là tự do của Con Một, và là con đường Ngài mở ra cho ơn cứu độ chúng ta. Cuộc chiến thật không ở ngoài đời; nó ở trong tim - ‘tội tại tâm’. Và chiến thắng không bắt đầu bằng việc sửa người khác, nhưng bằng việc để Chúa chạm tới nơi sâu nhất của mình. “Những gì ta đạt được bên trong sẽ biến đổi thực tại bên ngoài!” - Plutarch.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin soi thấu những chuyển động thầm kín của con; thanh luyện trái tim còn chia đôi của con; cho tâm con thuộc trọn về Cha và mở ra cho các linh hồn!”, Amen.

Suy tư:

Một nhà tu đức nói: “Đừng bắt chước hành vi tốt lành của các vị thánh, nếu chưa có tâm hồn thánh thiện như các ngài”. Điều cần nhấn mạnh ở đây là: hãy có tình yêu mến Chúa và tha nhân dồi dào thì tự khắc cuộc sống của bạn sẽ tốt lành thánh thiện, còn nếu nội tâm bạn chưa tốt thì việc bắt chước ‘cầu nguyện, ăn chay, bố thí’ sẽ không bền và đi vào ngõ cụt.

Hãy tập thói quen trở về với nội tâm, nơi đó có Chúa hiện diện. Tiếng nói lương tâm là tiếng nói của Chúa nhắc ta làm lành lánh dữ: từng ý nghĩ, lời nói và hành động … còn vang vọng lâu dài, để thức tỉnh con người tìm về Chân Thiện Mỹ. Có những tội nhân đã lọt lưới pháp luật cả mấy chục năm, nhưng rồi một ngày thức tỉnh, đã đầu thú để chịu đền tội. Bạn hãy để ý đến miệng lưỡi của mình: có những lời nói xoáy sâu vào nỗi đau của anh em – gây nên nỗi uất ức, ghen tuông, chia rẽ và có khi gây ra cả cái chết… Hãy tập nói lời khích lệ và lời sinh ích cho anh em.

 

CHẲNG AI XỨNG ĐÁNG

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Không được lấy bánh dành cho con cái mà ném cho chó con!”.

“Những an ủi Chúa dành cho một kẻ khốn nạn như tôi vượt quá tưởng tượng, đến nỗi tôi không phải cầu xin một điều gì khác ngoài sự tiếp nối đón nhận những ủi an Ngài ban!” - Toplady.

Kính thưa Anh Chị em,

Như Toplady cảm nhận sự bất xứng cách sâu sắc của một kẻ khốn nạn được xót thương, Lời Chúa hôm nay xác định một sự thật - trước Thiên Chúa, ‘chẳng ai xứng đáng!’.

Tin Mừng cho biết, Chúa Giêsu đang đứng trên phần đất của dân ngoại; ở đó, Ngài ‘mạo hiểm’ thử thách lòng tin của một người mẹ vừa đến ném mình dưới chân Ngài - xin chữa lành cho con gái cô - “Không được lấy bánh dành cho con cái mà ném cho chó con!”. “Bà ấy không tranh cãi, nhưng chấp nhận cả hình ảnh bị coi thường - miễn là vẫn có thể chạm vào lòng xót thương. Đó là sự liều lĩnh thánh thiện!” - Ermes Ronchi. Vậy tại sao Chúa Giêsu lại lạnh lùng đến thế với một lương dân? Tại sao? Ngài có thực sự nói vậy? Có! Ngài đã nói như thế!

Trước hết, đừng quên, bất cứ điều gì Chúa Giêsu nói và làm, luôn là một hành vi yêu thương - đôi khi rất ‘độc đáo!’. Vậy đâu là chìa khoá để hiểu cuộc đối thoại ‘kỳ cục’ ấy? Hãy nhìn vào kết quả; xem câu trả lời của người mẹ và kết thúc của cuộc gặp gỡ! Vâng, cô đã khiêm hạ thẳm sâu kèm theo một đức tin đáng kinh ngạc. Điều Ngài nói là đúng, ‘chẳng ai xứng đáng’ để đương nhiên ‘có quyền’ trước ân điển của Chúa. Không ai! Cô, con cô, bạn và tôi, bất cứ ai, kể cả một vị thánh! “Chúa không xem ai xứng đáng, Ngài xem ai tin tưởng. Và đó là điều làm nên một phép lạ!” - Tim Keller.

Cũng thế, sự bất xứng đó được gặp thấy nơi Salômon - vị vua được Chúa ban khôn ngoan và giàu có chẳng ai sánh tày; thế nhưng, “Khi vua đã về già, các bà vợ của vua đã làm cho lòng vua ngả theo các thần ngoại”. Chúa nổi cơn thịnh nộ, Ngài phân vương quốc thành nhiều mảnh - bài đọc một. May thay, nhớ lại lời Đavít phụ vương, “Lạy Chúa, xin Ngài nhớ đến con, bởi lòng thương dân Ngài!” - Thánh Vịnh đáp ca, Ngài đã thương xót vua, giữ lại cho con của vua một chi tộc. Và chúng ta thì sao - sau bao ơn lành, lòng chúng ta có đang ngả theo những ‘thần ngoại’ rất hợp thời?

Anh Chị em,

Con gái của người mẹ khốn khổ, cuối cùng, được chữa lành. Chúa Giêsu đã cho cô một cơ hội tuyệt vời để cô bày tỏ một niềm tin sâu sắc vào Ngài - vốn sẽ toả sáng - như một hải đăng giữa “vùng vịnh dân ngoại!”. Đây là ‘mục tiêu lớn’ Chúa Giêsu nhắm - và Ngài thành công - dẫu không ít ‘mạo hiểm!’. Rõ ràng, không phải phép lạ chữa lành mới là điều đáng nói nhất, mà là ánh sáng đức tin từ bà mẹ ấy - thứ ánh sáng mà Chúa Giêsu muốn toả lan từ vùng đất dân ngoại. “Cuộc đối thoại ấy như một sân khấu thiêng liêng, nơi Ngài làm cho một người mẹ trở thành nhân vật chính trong hành trình khai mở ơn cứu độ cho toàn thế giới!” - Adrien Candiard.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con bất xứng, nhưng xin cứ ‘mạo hiểm’ nhắm con cho một ‘mục tiêu lớn’; và con, sẽ là một hải đăng giữa ‘vùng vịnh’ của một đại dương không mấy thích Chúa!”, Amen.

Suy tư:

Thiên Chúa dành cho bà mẹ ngoại giáo này một thử thách, bà đã vượt qua và có cơ hội thể hiện đức tin khiêm hạ cuả mình. Đôi khi Thiên Chúa cho xảy đến những cơn bách hại, cho phép sự dữ xảy ra, một cơn bạo bệnh, cỏ lùng xuất hiện trong Giáo hội… để ta có cơ hội thể hiện niềm tin cậy mến vào Chúa. Đừng oán trách Chúa, đừng giận dỗi người, hãy bắt chước bà mẹ ngoại giáo: tin tưởng vào quyền năng và cách hành động của Thiên Chúa. Sách GLHTCG dạy: “Thiên Chúa không bao giờ cho phép sự dữ xảy ra, nếu đồng thời Ngài không dùng quyền năng để rút ra những điều lành tốt đẹp hơn bội phần”.

Đừng bao giờ nghĩ rằng mình xứng đáng với muôn ơn lành Chúa ban và đừng lãng quên muôn hồng ân Chúa tuôn đổ trên đời mình. Một nhà tu đức ví von: Nếu bạn ghi lên giấy những ước mơ lớn và quan trọng nhất đời mình, bạn đặt lên bàn thờ gia đình, bạn cầu xin với Chúa, và sau một thời gian bạn ngạc nhiên vì tất cả chúng đã thành hiện thực! Và tại sao bạn lại ngạc nhiên khi Thiên Chúa là Người Cha nhân lành và Người quá hào phóng ban cho bạn muôn ơn lành - dù bạn không xứng?

Bản thân tôi cũng thường dùng lý luận này để thêm xác tín vào sự chăm sóc của Chúa trong đời mình, để mình thêm rộng lượng tha thứ cho tha nhân những khoản nợ tinh thần cũng như tiền bạc. Hãy nhớ lại dụ ngôn người đầy tớ được chủ tha cho một khoản nợ kếch xù, vậy mà anh lại hà khắc với người bạn – chỉ với một khoản tiền nhỏ: “còn ngươi, tại sao lại không xót thương người anh em ngươi?”

 

KHIÊM TỐN, BẢN NGÃ VÀ CAO CẢ

Rev. Ron Rolheiser, OMI

Đối với đa số chúng ta, tôi ngờ rằng chữ bản ngã có một nghĩa tiêu cực.  Kết án ai có bản ngã to là kết án họ quá tin vào họ, tự thổi phồng, tự cao và thiếu khiêm tốn.  Lúc nào chúng ta cũng cho bản ngã và khiêm tốn là ngược nhau.  Có bản ngã to là không khiêm tốn.

 

Nhưng điều này có vẻ đơn giản và sai.  Có bản ngã mạnh và lớn không nhất thiết là xấu.  Đúng ra, đó là một điều cần thiết, đặc biệt khi chúng ta thực hiện một cái gì có giá trị.  Không một ai làm một cái gì lớn mà không có bản ngã mạnh, và điều này không có nghĩa là họ không khiêm tốn.

Ví dụ:

 

Ít ai nghĩ mẹ Têrêxa có bản ngã lớn.  Khi nghĩ về mẹ, chúng ta nghĩ đó là một người khiêm tốn bẩm sinh.  Nhưng, rõ ràng, mẹ có một bản ngã khổng lồ, một hình ảnh tự hào rất mạnh, cho phép mẹ đứng thẳng trước toàn cầu để xác quyết chân lý, xác quyết mẹ có giá trị và tin chắc tầm quan trọng của mẹ.  Mẹ có thể đứng trước bất cứ ai trên thế giới và cho họ biết con người của mẹ và lời nói của mẹ là quan trọng.  Phải có một bản ngã rất mạnh mới làm được điều này, bản ngã của họ mạnh hơn bản ngã của đa số chúng ta.  Mẹ ý thức mẹ là khí cụ duy nhất và được Chúa chúc phúc trong thế giới này, mẹ đủ yên tâm để hành động.

 

Dù vậy mẹ lại khiêm tốn.  Lúc nào mẹ cũng ý thức rằng những điều làm mẹ trở nên duy nhất, cá biệt và vững mạnh không bao giờ xuất phát từ bản thân mẹ mà đến từ Thiên Chúa.  Mẹ chỉ là một băng tần của quyền năng và ân sủng của một ai đó.  Mẹ có một bản ngã khổng lồ nhưng mẹ không ích kỷ.  Mẹ không bao giờ chứa đầy cái tôi, mẹ chỉ chứa đầy Thiên Chúa.

 

Người ta cũng có thể nói như vậy với đức giáo hoàng Gio-an Phao-lô II: ngài khiêm tốn nhưng rõ ràng ngài có một bản ngã cũng khổng lồ.  Ngài có thể đứng trước hàng triệu người, giang tay ra và nói: “Cha thương các con!” (Với cả hệ luận đi kèm?), “Và quan trọng là các con phải nghe cha!”  Bản ngã của ngài phải rất mạnh mới nói được như vậy.  Đa số chúng ta sẽ run khi làm như vậy.  Chúng ta sẽ bị khống chế bởi hàng trăm rào cản nội tâm, chúng làm chúng ta tê liệt với các câu: “Bạn nghĩ bạn là ai mà nói như vậy!  Ai cho bạn có quyền nghĩ rằng cả thế giới muốn nghe bạn nói bạn thương họ?”

 

Thêm một lần nữa, cũng giống như mẹ Têrêxa, đức giáo hoàng Gio-an Phao-lô II cũng sẽ nói  như vậy và ngài vẫn khiêm tốn, vì ngài biết rõ, những gì tạo nên ngài là người duy nhất, ân sủng không đến từ ngài và thuộc về ngài.  Ngài chỉ là băng tần.  Ngài có thể tiếp cận tầm cao cả và tự nhiên với tầm cao cả này, nhưng ngài không tự cho mình là cao cả và đòi hỏi tầm cao cả này cho riêng mình.  Đó là khác biệt giữa khiêm tốn và cao cả, giữa cao lớn và ích kỷ.  Một người ích kỷ có thể tiếp cận cao cả, nhưng khác với các vị thánh, người ích kỷ lấy bản sắc mình ở đó và cho rằng tự mình làm nên chuyện cao cả này.

 

Về mặt thiêng liêng, chung chung người ta khó chấp nhận tầm quan trọng của bản ngã và thường chối bỏ thẳng thừng vai trò của bản ngã trên tầm cao cả, đặc biệt là tầm cao cả thiêng liêng.  Cách này cách khác, chúng ta không chấp nhận các thánh như thánh Phanxicô Assisi, Têrêxa Avila, Gioan Thánh Giá, Têrêxa Hài Đồng là những người có bản ngã khổng lồ – những người có niềm tự phụ lớn, nghĩ rằng họ là những người quan trọng đặc biệt.  Thay vào đó, chúng ta thường phản chiếu lên họ một hình ảnh sai về khiêm tốn, mà đối với họ thì không đúng và làm chúng ta tổn thương.

 

Nó làm chúng ta tổn thương, vì đa số chúng ta, vấn đề lớn nhất trong đời sống chúng ta, kể cả đời sống thiêng liêng, chính là bản ngã của chúng ta quá yếu.  Chúng ta mang một hình ảnh quá yếu đến mức không cho phép chúng ta làm một cái gì thật sự lớn hoặc đúng để trải rộng tình thương và lòng nhiệt thành.

 

Bởi vì hình ảnh chúng ta quá yếu, không giống như mẹ Têrêxa và đức giáo hoàng Gioan Phaolô II, chúng ngăn không cho chúng ta mở rộng lòng ra, nói lên chân lý và tình yêu đích thực của chúng ta.  Chúng ta có quá nhiều tiếng nói bên trong (chắc chắn nguồn gốc của nó là từ những tiếng nói bên ngoài) làm chúng ta bị tê liệt với những câu nói thường lệ: “Bạn nghĩ bạn là ai!  Đúng là tự hào và kiêu hãnh!  Đúng là bản ngã!  Bạn chưa có năng khiếu hoặc chưa giỏi để làm!  Không ai cần đến bạn!”

 

Như thế, không phải vì bản ngã chúng ta mạnh nhưng vì nó yếu nên chúng ta mới cần bảo vệ nó.  Chúng ta chiến đấu để trở nên yếu mềm, chứ không phải chiến đấu để thành hoang tưởng và bảo vệ chúng ta.  Tại sao?  Chính xác vì chúng ta không đủ tự tin bên trong, vì bản ngã và niềm tự tin của chúng ta lung lay.  Thánh Phanxicô Assisi, Têrêxa Avila, Gioan Thánh Giá, Têrêxa Hài Đồng không bao giờ cần tự bảo vệ họ.  Họ đủ yên tâm để tỏ ra yếu mềm.  Họ có bản ngã vững mạnh.

 

Chúng ta nên luôn luôn biết mệt về tính kiêu căng và ích kỷ.  Tuy nhiên, khiêm tốn giả tạo không làm cho chúng ta tránh được kiêu căng.  Thay vào đó, nó ngăn cản chúng ta đến với  nhiệt thành, yêu thương và những điều cao cả.

 

Suy tư: 

- Trước đây, tôi vẫn thường nói đến chữ 'cá tính': người có cá tính mạnh là người dám làm những chuyện tốt và có ích mà người khác không dám làm, nhưng nay nhà thần nghiệm dùng chữ bản ngã thì đúng hơn. Thánh Phaolô có một câu rất nổi tiếng: "Anh em hãy bắt chước tôi, như tôi đã bắt chước Đức Ki tô" (1 Cr 10,31), không phải vì thánh nhân tin rằng mình đã đạt tới sự thánh thiện nên nói như thế; thực ra, thánh nhân vẫn biết rõ mình là tội nhân, đang nỗ lực bước theo Đức Ki tô, cuộc chiến giằng co giữa ân sủng và tội lỗi vẫn luôn xảy ra nơi mình, nhưng tin vào sức mạnh của ân sủng và sự gắng sức của bản thân, thánh nhân mạnh dạn mời gọi các Ki tô hữu hãy bắt chước mình, đúng như lời yêu cầu của Chúa: các con là muối, là ánh sáng.

-Nhà thần nghiệm dùng chữ 'băng tần': dụng cụ Chúa dùng để truyền tải tình thương và sứ điệp của Chúa. Thuật ngữ này thường được dùng cho tần số radio, ví dụ đài chân lý phát trên băng tần số 41...

MỘT ĐỜI LÀM MUỐI, MỘT ĐỜI LÀM ÁNH SÁNG

Lm Paul N.N

 

Khi tôi mới về giáo xứ, có lần đi xức dầu vào lúc 2 giờ sáng, đi ngang qua những cánh rừng cao su bạt ngàn, tôi thấy một cảnh tượng lạ lùng: những ánh đèn le lói ẩn hiện giữa màn đêm đặc quánh.  Tôi bấu vai ông trùm kêu lên… cái gì kìa?... và cuối cùng cũng chợt nhận ra: khi cả thế giới còn đang chìm trong giấc ngủ sâu, có những "vầng trăng nhỏ" bắt đầu lay động.  Đó là ánh đèn soi trên trán của những người cha, người mẹ làm nghề cạo mủ.  Họ đi vào bải lô khi trời còn chưa rõ mặt người.  Trong bóng tối lạnh lẽo và mùi mủ nồng nặc, họ lặng lẽ làm việc.  Dưới ánh đèn pin leo lét, bàn tay cha thoăn thoắt những nhát dao bén ngọt, chuẩn xác để dòng "vàng trắng" tinh khôi chảy đều vào bát sứ, đôi tay mẹ gầy guộc hứng trọn từng giọt mồ hôi rơi xuống cùng dòng mủ.  Họ chấp nhận thức, khi đời đang ngủ, chấp nhận bào mòn sức lực giữa cái lạnh thấu xương của sương đêm để đổi lấy manh áo, quyển vở cho con đến trường.  Quả là một sự hy sinh lớn lao. 

Sự hy sinh đó chính là minh chứng sống động nhất cho lời Chúa dạy: “Chính anh em là muối cho đời... là ánh sáng cho trần gian.”  Chúa không bảo ta “hãy làm” muối, Ngài khẳng định: “Anh em là muối.”  Để bát canh thêm đậm đà, hạt muối phải chấp nhận tan biến.  Nếu muối không tan, nó chỉ là những tinh thể vô dụng.  Nếu ta chỉ sống cho riêng mình, giữ lại "độ mặn" cho bản thân, chúng ta sẽ không thể làm cho cuộc sống của những người xung quanh trở nên ý nghĩa hơn.  Còn ánh sáng, Ánh sáng cũng vậy, không ồn ào, chỉ cần được thắp lên là bóng tối phải lùi xa.  Ánh đèn soi trên trán người thợ cạo mủ tuy nhỏ bé, nhưng nó đủ để họ không bước hụt vào hố thẳm, đủ để nhìn rõ dòng mủ quý giá.  Ánh đèn ấy hướng về phía trước để soi đường.

 

Vì thế, lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta, cách riêng các bậc cha mẹ trong xứ đạo ta: Hãy giống như hạt muối phải tan đi mới làm cho thức ăn đậm đà, hãy "tan đi" tuổi trẻ, giấc ngủ và sức khỏe của mình để cuộc đời con cái không bị nhạt nhẽo, bần hàn, để nuôi dưỡng tâm hồn và thể xác các con.  Hãy là Ánh sáng: Ánh đèn soi của người thợ cạo không soi sáng cả cánh rừng, nhưng đủ để thấy thân cây, thấy từng đường dao phải cạo cho đúng.  Chỉ cần lệch tay, cây sẽ bị tổn thương, mủ sẽ cạn dần.  Ánh đèn soi của người thợ cạo không chiếu sáng cho chính họ, mà chiếu vào thân cây để tìm dòng mủ, chiếu xuống con đường để bước đi vững chãi.  Kitô hữu cũng phải là ánh sáng, không phải để khoe mình, nhưng để soi đường cho người khác nhận biết sự nhân lành của Thiên Chúa.

 

Con cái ta, chúng không nhìn vào những gì ta nói, mà chúng nhìn vào cách ta sống.  Khi cha mẹ chấp nhận thức dậy từ lúc trời còn tối mịt, khi đôi bàn tay chai sần vì nhát dao cạo, khi những giọt mồ hôi mặn chát thấm vào lòng đất đỏ, ấy là lúc cha mẹ đang dạy con bài học lớn nhất về sự hy sinh.  Đó chính là lúc cha mẹ đang là "Muối."  Hạt muối không bao giờ kể công, nó âm thầm tan đi để bát cơm của con được ngọt, để tương lai của con được đậm đà hơn.  Xin đừng sợ mình bị hao mòn, vì chính sự "tan ra" của cha mẹ là dưỡng chất nuôi lớn tâm hồn và nhân cách của con cái.

 

Hãy nhớ rằng chiếc đèn soi trên trán cha mẹ giữa rừng đêm không chỉ để tìm dòng mủ, mà nó còn là hình ảnh của "Ánh sáng" đức tin mà con cái đang dõi theo.  Nếu cha mẹ sống trung thực, con cái sẽ không biết dối lừa.  Nếu cha mẹ sống yêu thương và bao dung, con cái sẽ không biết hận thù.  Đừng để ánh đèn soi của mình chỉ hướng xuống đất để tìm lợi ích vật chất, nhưng hãy ngước lên để nhìn thấy trời cao, để soi đường cho con cái bước đi trong sự thiện lương.

 

Làm muối cho đời không phải là làm những điều vĩ đại, mà là giữ cho lòng mình không bị "nhạt" đi trước những cám dỗ của tiền bạc hay sự vô cảm.  Làm ánh sáng cho trần gian không phải là rực rỡ hào quang, mà là giữ cho ngọn lửa mến Chúa luôn cháy trong gian bếp nhỏ, trong bữa cơm gia đình và trong cách đối đãi với xóm giềng.

 

Hỡi những người cha, người mẹ, hãy là những "cuốn Tin Mừng sống" đầu tiên mà con cái mình đọc được.  Hãy là thứ muối mặn nồng của tình yêu và là ánh sáng ấm áp của gương lành, để dù cuộc đời có tăm tối đến đâu, con cái vẫn tìm được lối về nhà, lối về với Chúa, nhờ vào chính bước chân hy sinh của cha mẹ chúng hôm nay.  Hãy tỏa ra thứ ánh sáng ấm áp từ chiếc đèn soi nhỏ bé để dẫn lối cho con cái đi, và giữ cho cuộc đời của các con luôn "đậm đà" vị nghĩa tình, không bị nhạt nhẽo giữa những cám dỗ cuộc đời.  Xin Chúa cho các bậc cha mẹ trong cộng đoàn chúng ta, đặc biệt nơi vùng cao su thân thương này, biết tiếp tục thắp lên ánh sáng của đời sống gương mẫu, và âm thầm làm muối mặn bằng chính mồ hôi và tình yêu mỗi ngày, để con cái, khi bước vào đời, luôn nhớ đến con đường ngay thẳng đã được soi từ chính mái nhà của mình. Amen!

 

Suy tư:

Nói đến muối ta dễ nghĩ đến sự hy sinh, nói đến ánh sáng ta thường nghĩ đến gương sáng. Tôi lại nghĩ đến chữ trách nhiệm. Một người trưởng thành phải là người có tinh thần trách nhiệm: với bản thân, với gia đình, với tập thể, với xã hội. Trách nhiệm trong từng lời được thốt ra, trong bổn phận hằng ngày, và dĩ nhiên để hoàn thành trách nhiệm ta phải biết hy sinh quên mình.

Có thể tạm phân chia tình yêu hôn nhân thành hai típ (type, kiểu) người. Một số người đề cao khía cạnh lãng mạn (đa số người trẻ), sống theo văn hóa thời đại, quà cáp - mua sắm vào các dịp kỷ niệm lễ lạc; một số khác (người lớn tuổi, thế hệ già) thường sống đơn giản hơn và ít để ý đến quà cáp - kỷ niệm. Có câu danh ngôn: tình yêu có muôn vàn cách diễn tả, điều quan trọng là phải trung thực. Chúng ta không thể nói cách biểu hiện tình yêu của người trẻ tạo nên hạnh phúc nhiều hơn so sánh với lối sống có vẻ 'đơn điệu' của người cao tuổi. Tôi thuộc thế hệ U70 và cảm nhận được rằng: hạnh phúc hôn nhân nằm gọn trong 2 chữ trách nhiệm, mỗi người tự chịu trách nhiệm về bổn phận nên thánh, bổn phận chăm sóc gia đình, bổn phận với tập thể mình tham gia, và với xã hội loài người... mỗi ngày và vào giây phút cuối đời mỗi người phải trả lẽ về cuộc sống mình khi diện kiến tôn nhan Chúa.

ĐỪNG CHẠY TRƯỚC!

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Anh em hãy lánh riêng ra, đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút!”.

“Giáo Hội cần những Kitô hữu điên!”. Đó là câu thần chú một Giám mục đã lặp đi lặp lại tại một đại hội giới trẻ. Điên khi yêu giữa hận thù; điên khi phục vụ giữa một thế giới ích kỷ; và điên khi dám rút lui giữa ồn ào.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay chạm đúng cơn sốt thời đại: chúng ta đang chạy như điên. Chúa Giêsu bảo: Dừng lại! Và có lẽ, điều chúng ta cần nghe nhất là: ‘đừng chạy trước!’.

Thế giới quay cuồng và chúng ta biến “bận rộn” thành huy hiệu. “Tôi bận lắm!” - như thể bận là bằng chứng của các giá trị. Nhưng bận chưa chắc là sinh hoa trái; nhiều khi chỉ là dấu hiệu của một đời sống mất cân bằng, một sứ vụ thiếu gốc rễ và một nội tâm cạn nguồn. Chạy mãi, chúng ta có thể thành công; nhưng linh hồn thì teo tóp. Làm nhiều cho Chúa, nhưng không còn ở với Chúa!

Chúa Giêsu không khinh thường sứ vụ; chính Ngài đã chữa lành, giảng dạy, chạnh thương. Nhưng giữa những thành công ấy, Ngài vẫn kéo các môn đệ ra khỏi tiếng vỗ tay, “Anh em hãy lánh riêng ra!”. Đó không phải lời mời thư giãn, mà là mệnh lệnh cứu nguy. Không thể phục vụ tốt nếu phục vụ liên tục; không thể trao ban nếu bên trong rỗng không. “Thanh vắng không phải là trốn chạy cuộc đời, nhưng là nơi linh hồn gặp Đấng đang tìm kiếm nó. Ở đó, kế hoạch của Thiên Chúa trở nên lời thì thầm dễ nghe nhất!” - Thomas Merton.

Chúng ta sợ thanh vắng. Vì ở đó, không còn ai khen; không còn việc để bận; không còn lý do để chạy. Ở đó, chỉ còn Thiên Chúa và sự thật về mình; và sự thật ấy thường không dễ chịu. Vậy mà nếu không vào nơi thanh vắng, chúng ta sẽ tiếp tục chạy theo cái khẩn cấp mà đánh mất điều thiết yếu. Vì thế, trước mỗi quyết định lớn nhỏ, Tin Mừng thì thầm: ‘đừng chạy trước!’. Salômon hiểu điều đó. Giữa quyền lực và cơ hội, ông xin “một tâm hồn biết lắng nghe” - bài đọc một. “Lạy Chúa, thánh chỉ Ngài, xin dạy cho con!” - Thánh Vịnh đáp ca. Không có cô tịch, chúng ta dễ lẫn lộn giữa nhiệt thành và nôn nóng, giữa dấn thân và phô diễn. “Trong cô tịch, ta gặp những người bạn chân thực nhất - thinh lặng, suy tư và Thiên Chúa!” - John O’Donohue.

Anh Chị em,

Chúa Giêsu không chỉ dạy về thanh vắng; Ngài yêu nó, sống nó. Trước khi chọn các tông đồ, Ngài cầu nguyện suốt đêm; sau những ngày chữa lành mệt nhoài, Ngài lánh vào nơi hoang vắng; trước thập giá, Ngài ở lại với Cha trong vườn Cây Dầu. Ngài không cứu thế bằng cách chạy trước Cha, nhưng bằng cách ở lại trong ý Cha. Chính sự an tĩnh làm nên sức mạnh của tình yêu. Nếu chạy trước, chúng ta sẽ sớm kiệt sức - và có khi làm tổn thương cả những người mình phục vụ. Ở lại với Chúa, chúng ta sẽ ra đi đúng lúc, đúng cách, đúng nhịp. Vì thế, giữa mọi ồn ào mục vụ, giữa mọi kế hoạch đầy hứa hẹn, giữa mọi thôi thúc chứng tỏ mình, hãy nhớ: ‘đừng chạy trước!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, có những tham vọng con gọi là nhiệt thành; có những mệt mỏi con gọi là hy sinh; xin thanh lọc động cơ trong con, để con chỉ khao khát một mình Ngài!”, Amen.

Suy tư:

-Tôi vẫn tưởng rằng vua Salomon xin Chúa cho mình được ơn khôn ngoan, nhưng không phải thế, ngài xin cho được 'một tâm hồn biết lắng nghe'. Nhờ biết lắng nghe tiếng Chúa trong tâm hôn, ông biết phân biệt phải trái và biết cai trị dân Chúa. Điều ông xin rất đẹp lòng Chúa. Một trong những lời cầu nguyện rất đẹp: Xin ban cho con Đức Khôn Ngoan hằng ngự bên tòa Chúa để Ngài đồng lao cộng khổ với con và dạy con biết điều đẹp thánh ý Chúa.

Về lý thuyết, ai trong chúng ta cũng biết sự cần thiết của việc tìm về bên Chúa Giê su Thánh Thể, nhưng thắng vượt tính ươn lười là một cuộc chiến dài hơi và nhiều người đã bỏ cuộc với những ngụy biện: bận rộn, đau yếu, giao lưu, cha giảng dở, ca đoàn hát không hay ... Đấng Đáng Kính Fx. Nguyễn Văn Thuận đã nói: "Ai ra khỏi nhà thờ không phải vì Chúa thì họ đến nhà thờ cũng không phải vì Chúa". Chúng ta xác tín với nhau hai điều: 'Thánh lễ là giây phút đẹp nhất và giá trị nhất trong một ngày sống, "Thánh Thể là xa lộ (đường cao tốc) lên Thiên Đàng" (Thánh Carlo Acutis). 

 Để tránh 'cầm đèn chạy trước ô tô' và tránh chạy trật đường, hãy có thói quen bàn hỏi với Chúa Giê su, Đấng đang ngự trong tâm hồn ta và nơi Thánh Thể, cả chuyện lớn và cả chuyện nhỏ hằng ngày. Muốn biết lắng nghe, cần có thinh lặng bên trong và bớt động đạc bên ngoài, thỉnh thoảng biết ngồi yên và sống chậm lại, bớt tham sân si và lo lắng nhiều chuyện không cần thiết.