KHÔNG VỪA KHUÔN

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Chính vua Đavít gọi Đấng Kitô là Chúa Thượng!”.

Tương truyền, khi được hỏi làm sao tạo nên tượng Đavít, Michelangelo trả lời: “Bức tượng vốn đã ở trong khối đá; tôi chỉ loại bỏ những gì không phải Đavít!”. Con người thường làm điều ngược lại: họ cố đẽo Đức Kitô cho vừa với những mong đợi và khuôn mẫu của mình.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cho thấy, Đức Kitô không vừa với bất cứ khuôn mẫu nào con người dựng lên. Ngài không chỉ là “con vua Đavít”; Ngài còn là “Chúa Thượng của Đavít”. Ngài là Đấng ‘không vừa khuôn’.

Với người Do Thái, gọi Đấng Messia là “con vua Đavít” đã là một tước hiệu rất cao. Đó không chỉ là một danh xưng, nhưng hàm chứa khát vọng phục hồi Israel. Nhưng Chúa Giêsu đi xa hơn: nếu Đavít gọi Đấng Kitô là “Chúa Thượng”, thì Ngài không thể chỉ là hậu duệ của Đavít; nghĩa là, Thiên Chúa luôn lớn hơn mọi hình dung tôn giáo, chính trị hay lịch sử con người dựng lên. Bi kịch lớn nhất là bắt Trời cao phải làm đầy các nhu cầu ích kỷ của một linh hồn tham lam. “Thiên Chúa luôn là mầu nhiệm vượt quá khả năng nắm bắt của con người!” - Karl Rahner.

Khi gọi Đấng Kitô là Kyrios - Chúa Thượng, Chúa Giêsu mở tung mọi giới hạn con người áp đặt cho Thiên Chúa. Người ta muốn một vị thần giải quyết vấn đề, bảo vệ lợi ích hay đứng về phía mình; nhưng Thiên Chúa luôn là Deus semper maior - Đấng lớn hơn mọi định nghĩa. Ngài không đến để xác nhận những mong đợi của con người, nhưng để hoán cải chúng. Chúa Giêsu liên tục làm người đương thời khó chịu: Ngài không vừa với tham vọng chính trị của người Pharisêu, không vừa với thứ đạo đức khép kín của giới kinh sư, cũng không vừa với giấc mơ quyền lực của các môn đệ. Đẽo gọt Thiên Chúa cho vừa với ý mình là đang tạo ra một ngẫu tượng thay vì thờ phượng Ngài. “Chỉ Thiên Chúa mới hiểu thấu Thiên Chúa!” - Karl Barth.

Bình an không đến từ một Thiên Chúa vừa khít với các nhu cầu của mình, nhưng từ việc để chính mình được biến đổi theo ý Ngài. Timôthê được mời gọi trung thành với chân lý đã lãnh nhận - bài đọc một. “Kẻ yêu luật Chúa hưởng an bình thư thái!” - Thánh Vịnh đáp ca - bởi lẽ, chỉ khi thôi bắt Thiên Chúa phải vừa với ý mình, con người mới bắt đầu nếm cảm sự bình an! “Thiên Chúa vượt khỏi mọi điều con người có thể nắm bắt hay gọi tên!” - Angelus Silesius.

Anh Chị em,

Đức Kitô không đến để vừa với những khuôn mẫu con người dựng lên; Ngài đến để phá vỡ chúng. Là Kyrios - Chúa Thượng, Ngài không thể bị thu nhỏ trong bất cứ khuôn mẫu nào. Vì thế, theo Chúa Kitô không phải là giữ một Thiên Chúa vừa tầm với mong đợi của tôi, nhưng là dám để đời tôi bị phá vỡ và tái tạo bởi một Thiên Chúa luôn lớn hơn. Nhiều khi, con người không gặp được Chúa Kitô không phải vì Ngài quá xa, nhưng vì họ chỉ muốn một Thiên Chúa vừa khuôn với mình. Đức tin không nhằm giúp ai an vị trong vùng đất cũ, nhưng là cuộc phá vỡ để bước vào Đấng lớn hơn!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, như nhà điêu khắc đã loại khỏi khối đá những gì không phải Đavít; xin đẽo khỏi đời con những gì không thuộc về Chúa, để Đức Kitô thành hình nơi con!”, Amen.

Suy tư: Một vị vua đang cầu nguyện, người bề tôi tò mò hỏi xem hoàng thượng cầu xin điều gì cùng Thượng Đế? - Ta cầu xin sự phù hộ của trời cao để được mọi sự an lành. Người bề tôi nhận ra rằng hoàng thượng, tuy rất giàu có về của cải nhưng tâm hồn vẫn nghèo, cũng xin những điều như sức khỏe, sống lâu, không gặp tai ương, con ngoan vợ đẹp ... như mọi người.

Vua Đa vit được Chúa khen vì đã cầu xin cho được khôn ngoan, biết phải trái để chu toàn phận sự cai trị dân Chúa. Chúa Giê su dạy ta cầu nguyện cho nhu cầu tâm linh trước khi xin những nhu cầu vật chất. Một nhà tu đức nói: chúng ta thường mong chờ phép lạ, nhưng không biết thay đổi tâm hồn cho đẹp ý Chúa hơn. Hãy có những lời cầu nguyện 'nâng cao': danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện trong cuộc đời mình, biết nhận ra ý Chúa, biết yêu thương người khác như Chúa muốn, biết sống đẹp lòng Chúa... còn mọi sự khác Chúa sẽ ban cho, vì Chúa biết rõ chúng ta cần gì.

 

THIẾU MỘT BƯỚC CUỐI

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu!”.

“Nhiều người thuộc về Thiên Chúa mà Hội Thánh không có; và nhiều người Hội Thánh có lại không thực sự thuộc về Thiên Chúa!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay kể về một kinh sư: ông hỏi đúng, hiểu đúng và trả lời đúng; nhưng Chúa Giêsu chỉ nói: “Ông không còn xa…”. Hoá ra, người ta có thể rất gần Thiên Chúa qua dáng vẻ đạo đức, mà vẫn ‘thiếu một bước cuối’ để thật sự bước vào Nước Ngài.

Vị kinh sư không còn mắc kẹt trong thứ đạo đức hình thức. Ông hiểu rằng, yêu mến Thiên Chúa và tha nhân “quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ”. Nhưng Chúa Giêsu vẫn không bảo đảm ông đã ở trong Nước Trời; bởi lẽ, Kitô giáo không dừng ở chỗ hiểu đúng về Thiên Chúa, nhưng là để toàn bộ đời mình bước vào tương quan với Ngài. Khoảng cách cuối cùng không nằm ở tri thức, mà ở sự dấn thân của toàn bộ hiện hữu; giữa biết điều phải sống và thật sự dám sống điều đã biết. “Kitô giáo không phải là một lý thuyết để hiểu, nhưng là một sự sống để bước vào!” - Karl Rahner.

Vì thế, Chúa Giêsu không nói: hãy yêu Thiên Chúa bằng một cảm xúc đạo đức nào đó, nhưng bằng “toàn thể” con người. Marcô dùng bốn từ rất mạnh: kardia, psychē, dianoia và ischys. Nghĩa là, Thiên Chúa không muốn con người nhường cho Ngài một góc nhỏ đạo hạnh trong đời sống; Ngài muốn trọn con người ấy. Chính ở đây, nhiều người vẫn “không xa” Nước Trời, nhưng chưa thật sự bước vào: họ dành cho Chúa một phần thời gian, một phần niềm tin hay chút thiện chí; nhưng chưa bao giờ thật sự phó thác cho Ngài. Bố thí cho Thiên Chúa một góc nhỏ cuộc đời là một hình thức sỉ nhục Trời cao. Thông suốt giáo lý mà không dám dấn thân chỉ là đứng ngắm Nước Trời từ xa. Người ta có thể nói rất đúng về Nước Trời, nhưng không ai bước vào đó bằng kiến thức.

Phaolô nhắn nhủ Timôthê: “Hãy nhớ đến Đức Giêsu Kitô!” - bài đọc một. Nghĩa là, đức tin Kitô giáo không hệ tại ở việc ghi nhớ một giáo huấn, nhưng ở việc để chính Đức Kitô chiếm lấy đời mình. Vì thế, điều con người cần không chỉ là biết đường về Nước Trời, nhưng là thật sự bước đi trên con đường ấy. Biết đường mà không cất bước vẫn là kẻ lưu vong. “Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết!” - Thánh Vịnh đáp ca - không phải là lời xin thêm kiến thức, nhưng là lời xin được dẫn vào một lối sống mới.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ nói về giới răn yêu thương; chính Ngài là Đấng đã sống trọn giới răn ấy. Ngài yêu Chúa Cha không bằng một phần đời mình, nhưng bằng toàn bộ hiện hữu - đến tận thập giá. Và tại đó, Ngài yêu con người bằng cách trao hiến toàn thân cho họ. Vì thế, theo Chúa Kitô không chỉ là biết điều phải làm, mà là dám bước qua khoảng cách cuối cùng giữa hiểu biết và trao hiến. Có những người rất gần Nước Trời, nhưng vẫn đứng ngoài vì chưa bao giờ thật sự đặt đời mình vào tay Thiên Chúa. Họ ‘thiếu một bước cuối’. “Cám dỗ lớn nhất của con người là bằng lòng với quá ít!” - Thomas Merton.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, giữa bao điều giằng xé lòng con, xin dạy con biết dành cho Chúa không phải một phần nhỏ, nhưng toàn bộ cuộc sống!”, Amen.

 

TIỀN TRUNG THÀNH HƠN NGƯỜI

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa!”.

Chỉ cần nhìn một đồng xu, nhà sưu tập tiền cổ có thể biết ngay nó thuộc triều đại nào, đúc ở đâu, giá trị bao nhiêu. Nhưng khi được hỏi điều gì là quan trọng nhất trong đời, ông lúng túng.

Kính thưa Anh Chị em,

Nhà sưu tập biết gốc gác một đồng tiền cổ; nhưng không biết gốc gác của mình. Tin Mừng hôm nay đưa ra một nghịch lý: đồng tiền mang hình Caesar, thuộc về Caesar; con người mang hình Thiên Chúa nhưng không phải lúc nào cũng thuộc về Ngài. Bởi thế, có lúc ‘tiền trung thành hơn người’.

Chúa Giêsu không trả lời câu hỏi có nên nộp thuế không; Ngài chỉ xin xem đồng tiền và hỏi: “Hình và danh hiệu này là của ai?”. Từ được dùng ở đây là eikōn - “hình ảnh”; nhưng Kinh Thánh còn nói đến một eikōn khác: con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa. Vì thế, câu hỏi của Ngài không dừng lại ở đồng tiền: đã hẳn, đồng tiền mang hình Caesar, thuộc về Caesar; còn con người mang hình Thiên Chúa thì thuộc về ai?

Điều nghịch lý là những người chất vấn Chúa Giêsu, chống lại việc nộp thuế cho Caesar, lại muốn kéo Ngài vào cuộc; đang khi chính họ vẫn rủng rỉnh Caesar trong túi. Chúa Giêsu không vội trả lời; Ngài để chính đồng tiền lên tiếng. Vấn đề vì thế không còn là thuế, nhưng là sự thật về chính mình. Đôi khi điều tố cáo chúng ta không phải lời nói, mà là những gì chúng ta đang nắm giữ. “Giá mà người ta hiểu được sự ngọt ngào của một tâm hồn không giữ lại gì cho mình trước mặt Thiên Chúa!” - Thérèse Couderc.

Điều đáng suy ngẫm là Chúa Giêsu không nói: “Dâng cho Thiên Chúa”, nhưng: “Trả về Thiên Chúa”. Người ta chỉ trả lại điều vốn thuộc về chủ của nó: Caesar nhận lại đồng tiền của mình; còn con người phải được trả về cho Thiên Chúa. Vì thế, điều Ngài đòi hỏi không phải là một phần, nhưng là toàn bộ con người. Vấn đề không phải chúng ta cho Thiên Chúa bao nhiêu, nhưng giữ lại cho mình bao nhiêu.

Con người có thể quên mình thuộc về ai; Thiên Chúa thì không bao giờ quên con người thuộc về Ngài. Vì thế, Phêrô mời gọi các tín hữu lớn lên trong ân sủng và sự hiểu biết Đức Giêsu Kitô - bài đọc một. Đó là hành trình trở về sâu hơn với Đấng đã in dấu Ngài nơi chúng ta. Và qua bao thế hệ, Kitô hữu vẫn chỉ có một nơi trú ẩn không đổi thay: “Trải qua bao thế hệ, Ngài vẫn là nơi chúng con trú ẩn!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Nếu có lúc ‘tiền trung thành hơn người’, thì Đức Kitô cho thấy con người được tạo dựng để trung thành hơn cả đồng tiền. Ngài là hình ảnh Chúa Cha và hoàn toàn thuộc về Cha; không quyền lực, đám đông hay thập giá nào khiến Ngài phản bội tư cách làm Con. Chính nhờ sự trung tín của Người Con mà chúng ta được trở nên nghĩa tử, và được đưa về với Đấng đã nắn đúc nên mình. Với chúng ta, để vật chất định đoạt giá trị bản thân là đang tự xoá hình ảnh Thiên Chúa nơi mình. “Con người đáng giá vô cùng hơn những gì mình sở hữu!” - Gioan Phaolô II.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con thuộc về những gì con đang nắm giữ, hay những gì đang nắm giữ con; nhưng thuộc trọn về Đấng đã in dấu Ngài nơi linh hồn con!”, Amen.

Suy tư:

Người độc tài là những người quá khích từ trong tư tưởng về một khía cạnh nào đó và bắt người khác phải nghe theo ý mình, nếu không thì sẽ bị loại trừ. Chúng ta nhìn ra điều đó trong lịch sử nhân loại và trong đời sống thường ngày, cụ thể nơi những kẻ khủng bố. 

Trong đời sống tâm linh, khi ai đó sống ngược với những giá trị Tin Mừng, họ thường đưa ra những ngụy biện để biện minh cho hành động sai trái của mình, nhưng trụ cột của Tin Mừng là 10 điều răn Đức Chúa Trời, được tóm lại trong 2 điểm cốt lõi là Kính mến Chúa trên hết mọi sự và yêu người ta như chính mình. Điều gì đi ngược với 10 điều răn thì đều là ngụy biện.

Hãy trả lại cho Thiên Chúa điều thuộc về Ngài: sống trọn tình con thảo với Chúa, vì mỗi người là con cái Thiên Chúa, là anh em của một Cha trên trời. 

GIẾT THỪA KẾ - ĐỂ LÀM CHỦ

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Nào ta giết quách nó đi, và gia tài sẽ về tay ta!”.

Khi còn là hoàng tử, Absalom đã âm thầm thu phục cảm tình dân chúng và cuối cùng nổi loạn chống lại Đavít, vua cha. Bi kịch là: người sẽ được thừa kế lại muốn sở hữu ngay điều mình chưa được trao. Và trên đường chiếm đoạt vương quyền, ông đánh mất tất cả.

Kính thưa Anh Chị em,

Muốn chiếm lấy điều chỉ có thể đón nhận như hồng ân là một cám dỗ cổ xưa. Những tá điền trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy, “Nào ta giết quách nó đi, và gia tài sẽ về tay ta!”. Đó là một thứ logic của tội lỗi: ‘giết thừa kế - để làm chủ’.

Dụ ngôn xoay quanh người klēronomos - người thừa kế. Trong Kinh Thánh, đó không chỉ là người nhận gia sản, nhưng còn là dấu chỉ của quyền sở hữu chính đáng. Vì thế, các tá điền vừa thấy người con đã biết ngay anh là ai: một chướng ngại. Chừng nào người thừa kế còn đó, họ mãi chỉ là tá điền. Muốn làm chủ, họ phải loại bỏ người thừa kế. Họ muốn chiếm đoạt điều lẽ ra phải đón nhận như quà tặng. Từ Ađam đến hôm nay, con người vẫn nghĩ mình sẽ giàu hơn khi gạt Thiên Chúa ra khỏi cuộc đời; nhưng càng xa Thiên Chúa, con người càng vong thân. “Ai để Đức Kitô bước vào đời mình thì không mất gì cả; trái lại, người ấy tìm thấy sự sống đích thực!” - Bênêđictô XVI.

Nếu các tá điền gây ngạc nhiên vì lòng tham, thì chủ vườn còn gây ngạc nhiên hơn vì lòng quảng đại. Sau cảnh những đầy tớ bị đánh đập, sỉ nhục và giết hại, ông vẫn sai người con. Theo cái nhìn nhân loại, đó là một quyết định liều lĩnh. Nhưng chính ở đây dụ ngôn hé mở dung mạo Thiên Chúa. Con người luôn muốn giữ lại điều quý nhất; Thiên Chúa lại trao chính điều quý nhất. Nếu các tá điền nói: “Nào ta giết quách nó đi!”, thì Thiên Chúa lại nói: “Ta vẫn sai con ta đến!”.

Nhưng dụ ngôn không kết thúc ở cái chết của người con. “Tảng đá thợ xây loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường”. Con người loại bỏ điều họ cho là chướng ngại; Thiên Chúa lại biến chính điều ấy thành nền móng. Người con bị giết trở thành con đường để kế hoạch được hoàn tất. Thập giá không phải là thất bại của công lý, nhưng là vương quyền của tình yêu. Chính tình yêu ấy mở ra cho con người khả năng được “thông phần bản tính Thiên Chúa” - bài đọc một. Vì thế, người tín hữu không sống bằng sự chiếm hữu, nhưng bằng sự tín thác: “Lạy Thiên Chúa, con tin tưởng vào Ngài” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Đức Kitô chính là Người Thừa Kế mà các tá điền muốn loại bỏ. Con người ‘giết Người Thừa Kế - để làm chủ’; Thiên Chúa lại trao Người Thừa Kế để chúng ta được làm nghĩa tử. Bởi đó, thay vì nắm giữ như các tá điền, người môn đệ học sống bằng sự tín trung. Chỉ người biết đón nhận mới thực sự giàu có. Kẻ sống bằng sự chiếm hữu là kẻ đang nuôi dưỡng một linh hồn nghèo đói. Người biết đón nhận mọi sự như hồng ân sẽ khám phá rằng: điều quý giá nhất trong đời không phải là điều mình sở hữu, nhưng là Đấng mình thuộc về.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin giải thoát con khỏi cám dỗ chiếm hữu điều chỉ có thể được đón nhận như quà tặng!” Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

  

KHÔNG SỢ CHÚA - SỢ ĐÁM ĐÔNG

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Chúng tôi không biết!”.

Khi cả nước tuyên thệ trước Henry VIII, công nhận vua là thủ lãnh tối cao của Giáo Hội Anh Quốc, Thomas More vẫn cự tuyệt. Ông chấp nhận mất địa vị, tự do và cả mạng sống hơn là phản bội lương tâm. More hiểu rằng vấn đề không nằm ở sự thật, nhưng ở nỗi sợ.

Kính thưa Anh Chị em,

Trong Tin Mừng hôm nay, các thượng tế, kinh sư và kỳ mục không trả lời câu hỏi của Chúa Giêsu bằng một lập luận, nhưng bằng một câu thoái lui: “Chúng tôi không biết!”. Thực ra, họ biết nhiều hơn điều họ dám nói. Họ ‘không sợ Chúa’, nhưng ‘sợ đám đông’. Vấn đề không nằm ở sự thật, nhưng ở nỗi sợ!

Câu hỏi của các thượng tế xuất hiện ngay sau khi Chúa Giêsu thanh tẩy Đền Thờ, đụng chạm trực tiếp đến trung tâm quyền lực tôn giáo tại Giêrusalem. Khi hỏi Ngài lấy quyền nào mà làm các điều ấy, họ không thực sự tìm kiếm một câu trả lời. Trong Marcô, exousia là quyền bính đến từ Thiên Chúa. Vấn đề là họ hiểu quá rõ hệ quả của câu trả lời ấy. Thừa nhận quyền bính của Chúa Giêsu cũng đồng nghĩa với việc phải xét lại quyền bính của chính mình. Vì thế, vấn đề của họ không phải là thiếu bằng chứng, nhưng là sợ hệ quả của bằng chứng. Giả vờ ‘không biết’ trước đòi hỏi của Tin Mừng là một hình thức phản bội tinh vi. “Chân lý không được quyết định bởi biểu quyết của số đông!” - Fulton Sheen.

Điều trớ trêu là câu trả lời “Chúng tôi không biết!” lại phát xuất từ những người biết quá nhiều. Họ không thiếu dữ kiện để kết luận, nhưng thiếu can đảm để kết luận. Vì thế, “không biết” ở đây không còn là một tình trạng tri thức, nhưng trở thành một nơi trú ẩn. Họ chọn sự an toàn của dư luận hơn sự đòi hỏi của chân lý.

Từ góc độ Kinh Thánh, nỗi sợ luôn đi theo khát vọng. Con người sẽ bảo vệ điều họ yêu thích và sợ mất nhất. Vì thế, giới lãnh đạo sợ đám đông vì họ đã gắn đời mình với quyền lực và sự công nhận. Trái lại, Thánh Vịnh đáp ca cho thấy một trật tự khác: “Linh hồn con đã khao khát Chúa!”. Khi Thiên Chúa trở thành khát vọng tối hậu, Ngài cũng trở thành nền tảng tối hậu, “Đấng có quyền năng gìn giữ anh em khỏi sa ngã và cho anh em đứng vững” - bài đọc một. Chỉ lúc đó, những nỗi sợ khác mới mất quyền chi phối. Vì nơi nào có nỗi sợ lớn nhất, nơi đó chính là ngẫu tượng bạn đang thờ lạy.

Anh Chị em,

Đức Kitô là phản đề của giới lãnh đạo tôn giáo. Ngài không cần ai xác nhận mình là ai. Khi dân chúng muốn tôn Ngài làm vua, Ngài lánh đi; khi đám đông hô “Đóng đinh nó đi!”, Ngài không thay đổi. Đức Kitô không sống bằng tiếng vỗ tay, cũng không chết vì những tiếng la ó. Ngài chỉ tìm và thi hành ý muốn của Cha. Chỉ khi Thiên Chúa là Đấng chúng ta yêu nhất, bạn và tôi mới thôi ‘sợ đám đông’ để biết ‘sợ Chúa’. “Tôi chết như một bề tôi trung thành của nhà vua, nhưng trước hết là của Thiên Chúa!” - Thomas More.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con núp sau những câu ‘con không biết!’. Cho con đủ can đảm để sống điều con đã biết và làm điều con phải làm!”, Amen.

 Suy tư:

Con người, ai cũng khao khát công bình và chân lý được thể hiện, và mong ước đời mình không phải trải qua những bất công. Chuyện xảy ra trong xã hội đã đành, nhưng ngay trong Giáo hội vẫn xuất hiện những người có đầu óc độc tài muốn mọi người phải tuân theo ý mình và có những người rửa tay theo kiểu ông Philato: không biết, tội chưa lớn đủ, tôn trọng ý kiến tập thể, không can dự vào chuyện nội bộ ... và thế là có nhiều bất công xảy ra ngay trong những cộng đoàn tôn giáo. Tác hại của sự dung dưỡng này rất lớn: chia rẽ, mất lòng tin vào Chúa và các vị đại diện Ngài.

Dù thế nào đi nữa, người theo Chúa phải xác định mỗi ngày: chỉ cần Chúa biết là đủ, Chúa là nền tảng tối hậu của cuộc đời, linh hồn con khao khát Chúa, chỉ sợ Chúa và Ngài thấu suốt tâm can mỗi người.

MẶT TIỀN XANH TỐT

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Muôn đời sẽ chẳng còn ai ăn trái của mày nữa!”.

Ở Hollywood, có những dãy phố nhìn từ phía trước trông hoàn toàn như thật: ban công, cửa sổ, quán cà phê, khách sạn… Nhưng bước ra phía sau, tất cả chỉ là những tấm phông mặt tiền chống đỡ những khoảng trống.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cũng kể về một cây vả như thế: một thứ ‘mặt tiền xanh tốt’ - rất nhiều lá, nhưng bên trong lại không có trái.

Marcô rất ý tứ khi “kẹp” câu chuyện cây vả vào giữa việc Chúa Giêsu thanh tẩy Đền Thờ - một kiểu Markan sandwich quen thuộc; nghĩa là, cây vả và Đền Thờ soi sáng cho nhau. Điều Chúa Giêsu nguyền rủa không chỉ là một cái cây không sinh trái, nhưng còn là một thứ tôn giáo chỉ còn những tán lá bên ngoài. Đền Thờ đầy người hành hương, đầy nghi lễ và hoạt động, nhưng lại thiếu điều Thiên Chúa tìm kiếm nhất: hoa trái của một đời sống thật. Tắt một lời, có những nơi nhìn rất giống đức tin, nhưng bên trong lại trống sự sống. “Có những Kitô hữu sống như những xác ướp trong viện bảo tàng!” - Phanxicô.

Điều gây ngỡ ngàng là Marcô ghi rất rõ: “không phải là mùa vả”. Nghĩa là, Chúa Giêsu không đến tìm một sản phẩm nông nghiệp đúng mùa, nhưng tìm hoa trái nơi một đời sống giao ước. Trong truyền thống ngôn sứ Do Thái, cây vả thường tượng trưng cho Israel và đời sống tôn giáo của dân Chúa. Vì thế, điều làm cây vả bị nguyền rủa không phải vì nó thiếu lá, nhưng vì nó chỉ có lá. Nó tạo ra dáng vẻ xanh tươi của sự sống, nhưng bên trong lại không có gì để nuôi dưỡng ai. Có những đời sống đạo cũng như thế: ‘mặt tiền xanh tốt’ - lá nhiều, trái ít; rất nhiều hoạt động, rất nhiều mỹ từ tôn giáo đã trở thành sáo ngữ, nhưng không còn hoa trái của hoán cải, của công lý và lòng thương xót.

Phêrô nhắc các tín hữu: “Thời cùng tận của vạn vật gần đến rồi!”. Vì thế, điều quan trọng không còn là vẻ bề ngoài của một đời sống đạo, nhưng là những hoa trái thật của tỉnh thức, yêu thương và phục vụ: “Hãy hết tình yêu thương nhau… Hãy tiếp đón nhau!” - bài đọc một. Vì sẽ đến ngày “Chúa ngự đến xét xử trần gian” - Thánh Vịnh đáp ca. Thiên Chúa đến xét xử mà không bị đánh lừa bởi những tán lá xanh của một “tôn giáo trang điểm” - thuật ngữ của Đức Phanxicô. Trước mặt Thiên Chúa, điều còn lại không phải là những gì con người phô trương, nhưng là trái trăng mà đời sống họ thật sự sinh ra cho người khác.

Anh Chị em,

Đức Kitô không sống bằng lớp “lá” của danh tiếng hay nghi thức, nhưng sinh trái bằng một tình yêu trao hiến đến tận cùng. Vì thế, theo Chúa Kitô không phải là giữ cho đời mình xanh tốt bề ngoài, nhưng là để đời mình thật sự sinh hoa kết trái cho Thiên Chúa và cho người khác. Tắt một lời, điều Thiên Chúa tìm kiếm không phải là lá, nhưng là trái; Ngài chán ngấy thứ tôn giáo ‘mặt tiền xanh tốt’. Henri Nouwen từng cảnh báo, cám dỗ lớn nhất của con người là trốn sau những công thức tôn giáo để khỏi phải đối diện sự thật của đời mình.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con chỉ sống một thứ tôn giáo trình diễn như phim trường; xin cho con sống một đức tin có thể nuôi dưỡng người khác!”, Amen.

Suy tư: 

-Thánh Phê rô dạy: "Tiên vàn anh em hãy có đức yêu thương, vì tình thương che phủ muôn vàn tội lỗi". Có lẽ hai chữ 'yêu thương' được dùng vào loại bậc nhất trong đạo, vì giới răn riêng của Chúa Giê su là 'các con hãy yêu thương nhau', nhưng còn một vế sau rất quan trọng: như Thầy đã yêu thương các con. Hãy thường xuyên chiêm ngắm cuộc sống và lời dạy của Chúa Giê su để học cách yêu của Ngài: hiền lành và khiêm nhường, tự hủy và cúi xuống để phục vụ, yêu đến hiến mình vì anh em, tha thứ và tìm kiếm những con chiên lạc. Thiên Chúa là tình yêu - một tình yêu thương xót hơn là lên án, Ngài thích lòng nhân hơn là luật lệ cứng nhắc.

-Chúng ta dễ ru ngủ mình bằng những lời dạy thâm thúy, những suy tư rất đúng tâm lý và rất logic... nhưng cách hành động lại nhuốm mùi trần tục: tìm cách tạo phe nhóm, loại trừ hơn là quy tụ, quá nguyên tắc mà không có lòng thương xót, làm việc đạo mà nặng mùi mưu lược thế gian. Chuyện đó vẫn xảy ra trong từng cộng đoàn lớn nhỏ, từng giáo xứ và từng ca đoàn, tạo nên gương mù gương xấu: có những người lãnh đạo lạm quyền mà cứ nghĩ mình đang rán sức duy trì trật tự và sự hiệp nhất; tìm cách loại trừ những ai dám góp ý - chụp mũ họ là những kẻ gây rối...    

THẾ GIỚI MỞ, TÂM HỒN KHÓA

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín!”.

Chưa bao giờ thế giới “mở” như hôm nay: “AI”, công nghệ và kết nối khiến mọi khoảng cách gần như biến mất. Nhưng nghịch lý thay, càng mở ra với thế giới bên ngoài, con người càng khép kín bên trong.

Kính thưa Anh Chị em,

Một chi tiết rất Gioan trong Tin Mừng lễ Hiện Xuống đáng để chúng ta suy nghĩ: “các cửa đều đóng kín”. Đó không chỉ là cánh cửa của căn phòng, nhưng còn là cánh cửa của sợ hãi, thất vọng và cô độc. Không chỉ ngày trước, nhưng cả hôm nay nữa. Vậy mà Chúa Phục Sinh vẫn bước vào chính nơi đóng kín ấy - ‘thế giới mở, tâm hồn khoá’.

Lý do Gioan tiết lộ khi cửa phải khoá: “các ông sợ”. Nỗi sợ ấy không chỉ đến từ người Do Thái, nhưng còn từ sự vỡ vụn của những trái tim: họ từng bỏ chạy, từng chối Thầy, từng chứng kiến mọi hy vọng của mình bị đóng đinh. Vì thế, “cửa đóng kín” không đơn thuần là một chi tiết lịch sử, nhưng là hình ảnh của một con tim bị thương đang tự nhốt mình lại. Có lẽ đó cũng là điều đang xảy ra nơi chúng ta hôm nay. “Nỗi cô độc của con người bắt nguồn từ nỗi sợ rằng, nếu người khác biết hết con người thật của mình, chúng ta sẽ không còn được yêu nữa!” - Henri Nouwen.

Điều đáng chú ý là Chúa Phục Sinh không phá cửa để đi vào. Gioan cố ý giữ lại chi tiết ấy để cho thấy: quyền năng phục sinh không huỷ bỏ con người, nhưng đi xuyên qua những gì đang đóng kín nơi họ. Sau đó, Ngài “thổi hơi” trên các môn đệ - động từ “enephysēsen” gợi lại hơi thở của Thiên Chúa trong trình thuật tạo dựng Ađam. Hiện Xuống không chỉ là một an ủi, nhưng là một cuộc tạo dựng mới. Thánh Thần không đơn giản giúp con người “cảm thấy khá hơn”, nhưng làm họ sống lại từ bên trong.

Sống lại từ bên trong là không còn để mình bị nhốt trong nỗi sợ. Thánh Thần không cất các môn đệ khỏi thế giới, nhưng biến những kẻ từng im lặng và co cụm thành những con người có thể bước ra để “loan báo những kỳ công của Thiên Chúa” - bài đọc một. Điều đã chết nơi họ không phải thân xác, nhưng là lòng can đảm và khả năng yêu thương. Chính nơi những tâm hồn khoá kín ấy, Thánh Thần bắt đầu tái tạo. Thiên Chúa không phá cửa lòng, Ngài chờ một vết rách của hoán cải để bước vào. “Nhờ Thánh Thần, con người được phục hồi về địa đàng!” - Basiliô Cả.

Anh Chị em,

Chưa bao giờ thế giới năng động như hôm nay, cũng chưa bao giờ con người vong thân như hôm nay. Nhiều người vẫn sống, làm việc, kết nối và cười nói mỗi ngày, nhưng đang chết dần trong sợ hãi, cô đơn và chai lì. Vì thế, phép lạ lớn nhất của Hiện Xuống không phải là nói được nhiều thứ tiếng, nhưng là một con tim tưởng đã chết lại có thể yêu, tin và có thể bước ra khỏi chính mình. Có lẽ, giữa một thời đại ‘thế giới mở, tâm hồn khoá’, nhân loại vẫn đang thiếu một hơi thở của Thánh Thần cho linh hồn mình.

Sống mà không có Thánh Thần chỉ là sự tồn tại của những xác chết biết cười!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa Thánh Thần, xin mở những cánh cửa khoá phía trong của lòng con; bẻ gãy các chấn song và đưa con ra khỏi mọi chốn tù đày mà không còn luyến tiếc!”, Amen.

 Suy tư: Nỗi cô độc của con người ngày nay (so với ngày xưa, khi truyền thông chưa phát triển) bắt nguồn từ nhiều lý do: sợ người khác biết sự thật về mình - họ sẽ không yêu mình nữa, đề cao tự do cá nhân (không muốn mất thời giờ vì những chuyện mình không thích, có quá nhiều lựa chọn phương tiện giải trí), sự tự mãn về những chuyên môn mình biết và sự nổi tiếng trên mạng... 

Xin Chúa Thánh Thần giúp chúng con sống lại từ bên trong tâm hồn, biết sống chậm lại để biết chờ và cảm thông với sự chậm chạp - yếu đuối của tha nhân trong nhiều lãnh vực, dẹp bớt sự tự mãn nơi mình để giúp người khác vượt qua những nỗi đau họ đang mang nơi thân xác và tâm hồn họ. Amen.