CÁI TÔI QUÁ KHỔ

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Hãy qua cửa hẹp mà vào!”.

“Muốn khám phá đại dương, bạn phải can đảm đánh mất bờ bến!” - André Gide.

Kính thưa Anh Chị em,

Có những cánh cửa không mở ra vì chúng khoá, nhưng vì chúng ta mang theo quá nhiều. Lời Chúa mời gọi chúng ta dám đánh mất bờ bến để vươn ra đại dương. Không phải cánh cửa Nước Trời quá hẹp; nhưng chính ‘cái tôi quá khổ’ của mỗi người mới là trở ngại.

Trong nguyên ngữ Hy Lạp, “hẹp” là stenē, nghĩa là chật, bị nén. Đó không phải là vì Thiên Chúa cố tình làm khó con người; nhưng tự bản chất, nó đòi một cuộc thu nhỏ của bản ngã. Cửa ấy chỉ hẹp với những ai quá cồng kềnh. Mà điều cồng kềnh nhất lại là cái tôi. Như thế, không phải cánh cửa từ chối ai; nhưng chính sự kềnh càng khiến chúng ta không thể đi qua. “Chúa Giêsu không nói về cửa hẹp để làm chúng ta nản lòng, nhưng để thách thức sự tự phụ của những người nghĩ rằng mình đã được cứu!” - Lêô XIV.

Điều đáng nói là cái tôi không chỉ quá khổ, nhưng còn quá nặng. Nó nặng vì luôn quy mọi sự về mình: một lời nói trở thành xúc phạm; một thành công của người khác trở thành mối bất an; một thất bại trở thành vết thương khó lành. Càng lấy mình làm trung tâm, chúng ta càng mất tự do. Và rồi, thay vì mang lấy cuộc đời, chúng ta lại để cuộc đời cuốn đi bởi những gánh nặng từ bên trong. Người nặng nề nhất không phải là người mang nhiều trách nhiệm, nhưng là người không thể đặt xuống chính mình. “Không phải gánh nặng làm bạn gục ngã, nhưng là cách bạn mang nó!” - Lou Holtz.

Khítkigia đã đi qua một cửa hẹp như thế. Đứng trước đe doạ của Átsua, vua không cố chứng tỏ mình mạnh, nhưng đem lá thư vào Đền Thờ, trải nó ra trước mặt Chúa - bài đọc một. Đó là một hành vi khiêm tốn: thừa nhận rằng có những điều vượt quá khả năng mình và chỉ Thiên Chúa mới có thể gánh vác. Con người luôn muốn nắm mọi sự; đức tin lại chỉ bắt đầu khi dám buông. Chúa đã cứu vua và cả thành. “Thiên Chúa củng cố thành đô đến muôn đời muôn thuở” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chính ở đây, Chúa Giêsu chạm đến điều sâu kín: ai cũng muốn được yêu, được cảm thông và được tha thứ. Nhưng rất ít người dám yêu trước, cảm thông trước và tha thứ trước. Chính khoảng cách ấy làm nên cửa hẹp. Bởi lẽ, điều khó nhất không phải là yêu người khác, nhưng là bước xuống khỏi chiếc ngai mà cái tôi đã dựng cho mình. “Thiên Chúa không muốn một sự thờ phượng tách rời cuộc sống!” - Lêô XIV.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ dẫn chúng ta vào cửa hẹp; Ngài chính là Cửa Hẹp đã tự thu nhỏ mình: từ trời cao xuống tận máng cỏ, từ máng cỏ lên tận thập giá, và từ thập giá đi vào phục sinh. Theo Đức Kitô là học cách nhỏ đi để tình yêu lớn lên, học cách buông xuống để được Chúa nâng lên. Bởi lẽ, không ai có thể bước vào chính Đức Kitô, Cửa Hẹp, mà vẫn mang theo một ‘cái tôi quá khổ’. “Người ta không đạt tới Thiên Chúa bằng cách thêm vào, nhưng bằng một tiến trình bớt đi!” - Meister Eckhart.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin làm nhỏ bản ngã của con, mở rộng trái tim con và dạy con biết yêu như Chúa yêu!”, Amen.

Suy tư:

Đến tuổi 40 trở lên, mỗi người thường dễ xem mình là 'tượng đài' trong một số lãnh vực nào đó: thành công, giỏi giang, đáng được kính trọng vì nhân cách - đạo đức, hơn người về âm nhạc, toán học, lập trình, kiến trúc, tâm lý, giao tiếp xử thế, ngôn ngữ, ăn nói... vì tự hào về bản thân, người ta dễ tự ái khi bị xúc phạm và không ngừng động đạc để người khác thấy sự vĩ đại - sự lung linh của cái tôi. 

Lời mời gọi của Chúa: "Ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mình mà theo Ta" (Mt 16,24). 'Từ bỏ' trong một bản dịch tiếng Anh dùng động từ 'forget' có nghĩa là quên đi, không đề cao bản thân và không lấy mình làm trung tâm. Lời một bài hát: chỉ mình Chúa là đủ Ngài ơi, là cùng đích trót cuộc đời con.

Hãy luôn chiêm ngắm sự tự hủy của Con Thiên Chúa, (Philip 2,6-7) và câu nói nổi tiếng của thánh Gioan Tẩy Giả: Người phải lớn lên, còn tôi thì nhỏ lại.

BÁC SĨ NHÃN KHOA MÙ

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Hỡi kẻ đạo đức giả! Lấy cái xà ra khỏi mắt anh trước đã!”.

“Khi bạn chỉ tay vào ai đó, ba ngón còn lại đang chỉ về phía bạn!” - Ngạn ngữ.

Kính thưa Anh Chị em,

Ai trong chúng ta cũng đã từng chỉ tay vào một ai đó; nhưng chính khi ấy, ba ngón còn lại đang lặng lẽ chỉ về phía mình. Lời Chúa hôm nay gọi đó là bi kịch của một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’.

Chúa Giêsu cố ý kể một câu chuyện phi lý. Trong nguyên ngữ, karphos là một mẩu rơm rất nhỏ; còn dokos là cả một cây xà. Thế mà, người mang cây xà ấy lại nhìn thấy rất rõ mẩu rơm trong mắt người anh em. Phải chăng điều đáng sợ không phải là có cái xà trong mắt, nhưng là không biết mình đang mang nó? “Không có gì khó hơn việc nhìn thấy chính mình!” - Iris Murdoch. Chúng ta thích nhìn cọng rơm của người khác, vì như vậy, thấy mình ít sai hơn. Và thế là, một người đang cần được chữa lành lại đi chữa mắt cho người khác - một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’ ra đời. “Điều chúng ta thấy nơi người khác thường nói nhiều về chúng ta hơn là về họ!” - Parker J. Palmer.

Cái xà trong mắt chỉ phản ánh cái xà của trái tim. Chúng ta không thật sự nhìn người khác như họ là, nhưng như điều chúng ta muốn họ là. Vì thế, người anh em dần bị giản lược thành một vấn đề cần sửa chữa hơn là một con người cần được yêu thương. Và khi trái tim không còn biết yêu thương, đôi mắt cũng không còn biết nhìn đúng. Một trái tim chỉ quen nhìn lỗi lầm sẽ dần đánh mất khả năng ngạc nhiên trước điều tốt đẹp. Nó đi từ xét đoán đến xa cách, từ xa cách đến cô độc, và từ cô độc đến quan toà. Bởi lẽ, khi chỉ thấy lỗi lầm của tha nhân, chúng ta đang tự khép lòng trước tình yêu.

Lịch sử Israel là một minh chứng đau đớn cho sự mù loà ấy. Thiên Chúa đã nhiều lần cảnh báo, nhưng “họ đã không nghe lời, họ cứng đầu cứng cổ như cha ông họ” - bài đọc một. Có lẽ, cái xà lớn nhất của trái tim không phải là phạm tội, nhưng là dần đánh mất khả năng để Thiên Chúa chất vấn và hoán cải mình. Thế mà, Thánh Vịnh đáp ca hôm nay lại cất lên: “Lạy Chúa, xin ra tay cứu độ, và đáp lời chúng con!”. Chúng ta đau vì Chúa dường như không đáp; còn Thiên Chúa đau vì chúng ta từ lâu đã khép lòng trước Ngài. “Thiên Chúa không bao giờ ngừng nói; chính chúng ta mới ngừng lắng nghe!” - Fulton Sheen.

Anh Chị em,

Đức Kitô là người duy nhất không có cái xà trong mắt, nhưng lại mang lấy cái xà của chúng ta trên thập giá. Ngài nhìn thấu mọi tội lỗi của con người, nhưng không khinh miệt một ai; Ngài thấy “người con” trước khi thấy lỗi của họ. Vì thế, trước mặt Thiên Chúa, không ai bị giản lược thành một sai lầm, cũng không ai bị đóng khung bởi quá khứ. Theo Chúa Kitô là đủ can đảm nhìn vào những lệch lạc của mình mà không tuyệt vọng, nhìn vào lỗi lầm của anh em mà không kết án. Đó là lúc bạn và tôi thôi làm một ‘bác sĩ nhãn khoa mù’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin mở mắt con để biết nhìn lại mình; mở lòng con để biết cảm thông với anh em; và mở trái tim con để biết nhìn bằng lòng thương xót như Chúa đã nhìn con!”, Amen.

Suy tư: Người Việt Nam mình có một thói xấu (so với văn hóa Tây Phương) là không tôn trọng không gian riêng của người khác: chúng ta săm soi, chen lấn, nhìn chòng chọc vào mặt kẻ khác và dễ đụng chạm vào người khác. Giao thông ở một số nước rất thứ tự: ngoài những trục lộ chính có đèn xanh đèn đỏ, ở các ngã tư khác thường có gắn bảng stop buộc các xe phải dừng lại rồi mới đi tiếp - chiếc nào dừng trước thì đi trước ... và những kẻ to tiếng nơi công cộng thường là kẻ say thuốc hoặc say rượu!

Chúa dạy ta: "đừng xét đoán để khỏi bị xét đoán", đây được xem là nguyên tắc vàng trong đời sống Ki tô hữu, vì bản chất con người là ích kỷ và kiêu ngạo.

 

BỐ NUÔI

 (Chủ nhật thứ 3 của tháng 6 hằng năm là ngày của cha. Năm nay là ngày 21)

Sưu tầm 

Ngày cưới của tôi và em đã được ấn định, tôi đón chờ ngày 08/05/2016 sắp tới như một món quà của cuộc đời cho em, cho tôi và cho cả người cha già của tôi nữa.  Vậy mà chỉ trong phút chốc, giấc mơ ấy tan tành, nó phá vỡ niềm tin của tôi, hạnh phúc của tôi nhưng đau khổ hơn thế, nó có thể biến tôi thành một người con bất hiếu mà có nằm mơ, cả cuộc đời này tôi cũng không dám nghĩ mình sẽ có ngày bất hiếu với cha.......

 

Em là người biết rõ hoàn cảnh của tôi.  Tôi mồ côi cha từ bé, mẹ tôi góa chồng năm mẹ 26 tuổi, mẹ có hai đứa con trai, đứa lớn 5 tuổi, đứa bé vừa mới 1 tuổi.  Trong làng ngoài xóm nói mẹ tôi số sát chồng, ông bà nội không nhìn nhận cháu.  Mẹ tôi một mình nuôi hai anh em tôi trong đớn đau và tủi nhục.  Trong làng có một người đàn ông tuổi đã ngoài 30 nhưng do di chứng của bệnh quai bị nên chẳng lấy vợ.  Người đàn ông ấy bất chấp tất cả, xin được cưu mang ba mẹ con tôi dù chúng tôi bị gia đình từ bỏ, làng xóm chê cười và bạn bè dè bỉu.  Người đàn ông đó chính là bố tôi.  Bố không sợ số phận, không sợ gì số sát phu của mẹ tôi mà đón nhận chúng tôi như chính các con do bố đứt ruột sinh thành ......

 

Ba năm sau ngày bố tôi lấy mẹ, mẹ tôi mắc bệnh hiểm nghèo và qua đời.  Chôn vùi nỗi tiếc thương vợ, bố vẫn nói với mọi người rằng hai anh em tôi chính là món quà quí giá mà mẹ để lại.

 

Từ ngày đó, nhà chỉ có ba bố con nhưng chúng tôi chưa bao giờ phải nhịn đói, cũng chưa từng nghỉ học dù chỉ một buổi.  Bố nhận tất cả công việc có thể (đóng gạch ba banh thuê, làm củ sứ điện, làm phụ hồ...) để nuôi chúng tôi khôn lớn.  Nhiều đêm thức giấc, hình ảnh bố tôi ngồi bên ngọn đèn khâu cặp sách cho anh em tôi mãi không bao giờ quên. 

 

Có lần, đoàn thợ nhận được công trình lớn nhưng phải xa nhà một tháng, bố tôi muốn đi lắm để kiếm được nhiều tiền, nhưng vì lo cho anh em chúng tôi ở nhà, nên bố lại từ chối chỉ để ở cạnh các con.  Sau lần đấy, họ không nhận bố tôi làm thợ phụ nữa, bố lại chuyển sang nghề bốc vác thuê, cứ ai gọi là đi, bất kể ngày hay đêm, chỉ mong đủ tiền cho các con ăn học. 

 

Từ lúc tôi nhận thức được, tôi chưa thấy bố tôi khóc bao giờ.  Lần đầu tiên tôi thấy bố tôi khóc là ngày tôi nhận giấy báo trúng tuyển Đại học Kinh tế Quốc dân (khóa 46).  Ngày hôm đó, bố tôi cầm tờ giấy báo trúng tuyển đại học của tôi mà hai tay run rẩy, bố để lên bàn thờ mẹ thắp hương rồi cứ thế mà khóc. 

 

Tôi và em trai chỉ biết nhìn bố mà không nói nên lời. 

 

Suốt những năm đại học, bố chưa bao giờ chậm gửi tiền đóng học phí cho tôi dù chỉ một ngày, mặc tôi nói tôi đi làm thêm, mặc tôi có học bổng bố vẫn gửi tiền đều đặn cho tôi và căn dặn tôi ăn uống đầy đủ, đừng làm thêm nữa, một mình bố làm là đủ rồi.  Năm hai đại học tôi bị tai nạn nặng và phải nhập viện gần một tháng.  Cả tháng đó, bố mang em trai lên Hà Nội chăm tôi, tôi bảo sao bố không để em ở nhà cho nó đi học thì bố bảo đi đâu bố cũng mang các con theo vì bố không yên tâm giao các con cho bất cứ ai.  Gần một tháng đó, ngày bố ra cầu Long Biên chờ người gọi việc bốc vác là làm, tối lại chăm sóc tôi trong viện.  Những ngày tháng đó, cả đời tôi không bao giờ quên... 

 

Tôi ra trường đi làm cũng chưa mua được gì cho bố, chỉ vài bộ quần áo mà mỗi lần mua, bố lại dỗi lên dỗi xuống kêu tốn tiền.  Tôi cũng mới sửa được cái nhà, cũng nuôi được em trai đại học.  Bố vẫn luôn thế, vẫn bắt tôi dành tiền để cưới vợ, để mua nhà ở Hà Nội, Bố bảo bố vẫn làm được, con đừng lo. 

 

Hôm nhà tôi sang nói chuyện người lớn với nhà em, tôi dẫn bố đi mua một bộ vest.  Bố bảo mua đắt lắm mà bố chỉ mặc có ba ngày (ngày dạm ngõ, ăn hỏi và ngày cưới).  Con thuê hay mượn cho bố cũng được, tiền đó còn để lo cỗ bàn.  Tôi ứa nước mắt, ép mãi bố mới chịu thử áo. 

 

Hôm nay tôi và em đi thử áo cưới.  Em vẫn đang thử đồ.  Điện thoại của em có tin nhắn Zalo của người bạn thân của em.  Tôi nghĩ cô ấy gửi lời chúc mừng nên mở ra xem.  Tôi không tin vào mắt mình khi nhìn đoạn chat giữa em và bạn ấy.  Em nói sao?  Em nói dù lấy tôi, em vẫn không muốn ở với bố tôi.  Em bảo rằng em không muốn chăm bố chồng hờ.  Em bảo với bạn rằng : “Ổng có đẻ ra chồng tao đâu mà tao phải chăm?  Cưới rồi cứ để ông ấy ở quê với thằng em...”  Còn nhiều, nhiều nữa mà tôi không thể đọc vì mắt cứ nhòe đi... 

 

Em từng nói sẽ chăm bố tôi, yêu thương bố tôi khi chúng tôi là vợ chồng, vậy bây giờ tôi nên tin lời em nói với tôi hay tin vào đoạn chat giữa em với bạn?  Em có thể yêu tôi ít đi, nhưng thương bố tôi được không?  Người bố đã mang anh em tôi đến cuộc đời này.  Cho em một người chồng mà em vẫn ngày ngày nói yêu thương. 

 

Ngày cưới đã định, bố tôi vui mừng đi mời khắp xóm làng.  Bố tự hào về em, người con dâu có học thức.  Còn tôi, tôi ngồi đây trăn trở, khổ đau.  Liệu tôi có làm em thay đổi được không?  Liệu em có sẵn lòng thay đổi để thương yêu Bố tôi không?  Tôi sợ lắm một tình yêu ích kỷ, chỉ nghĩ cho bản thân.  Tôi vốn chỉ quen với tình yêu cho đi mà không bao giờ biết nhận lại của bố mà thôi. 

 

Gửi anh trai!

 

Hôm qua tình cờ đứa bạn cho em đọc những lời tâm sự của anh trên group, em đã nhận ra ngay đó là anh của em.  Nước mắt em đã rơi.  Em không rơi nước mắt vì anh mà vì bố của chúng ta anh à. 

 

Khi anh viết lên những dòng tâm sự ấy, em hiểu anh đã phân vân nhiều lắm.  Để em kể anh nghe, nghe về bố của chúng ta những ngày anh vắng nhà, còn quyết định như thế nào thì tùy anh định liệu, em không dám cản ngăn. 

 

Ngày anh lên trường nhập học, em và bố lên Hà Nội cùng anh, anh còn nhớ chứ.  Lúc trở về, nhà Nội (Nội ruột gồm hai ông bà và hai chú) sang bảo Bố: “Thằng H có phải là con ông đâu mà ông đi khoe khắp đầu làng cuối xóm, nó đậu đại học là do gen nhà tao thông minh, chứ gen nhà mày thì chỉ có đi làm cửu vạn mà thôi.”  Hôm đó em đã lao vào ẩu đả với hai chú vì dám xúc phạm đến bố.  Em cứ lao vào vừa khóc vừa quơ tay đấm đá liên hồi.  Em không ý thức được việc em làm, em chỉ thấy đau vì họ sỉ nhục bố em.  Bố đã lôi em ra, giữ chặt tay em và xin lỗi nhà nội.  Bố hứa sẽ giữ lời ăn tiếng nói.  Đêm đó bố ngồi trầm ngâm cả đêm không ngủ.  Sáng hôm sau, bố bắt em quỳ gối và vụt em ba roi (dù lúc đó em đã lớp 9).  Bố nói dù có như thế nào cũng không được hỗn hào với nhà nội ruột... 

 

Sau lần đó, có ai hỏi về anh mắt bố cũng long lanh, khoe anh thông minh giống bố ruột chứ người như bố chỉ biết lao động thôi.  Suốt những năm anh học đại học, chưa bao giờ bố chậm gửi tiền cho anh, nhưng cũng chưa bao giờ bố biết tới ăn sáng, anh biết không?  Nồi cháo đậu đen hôm trước ăn không hết, hôm sau bố ăn qua quít rồi đi làm.  Bố hay bảo người Trung Quốc sáng họ thường ăn cháo buổi sáng mới thọ.  Bố muốn sống lâu để chăm sóc tụi bay.  Em chưa bao giờ nhịn ăn hoặc ăn cháo sáng dù chỉ nắm xôi hay bát mì.  Có lần anh gọi về bảo nộp tiền học tiếng Anh gì đó (em quên rồi,) bố đã đi vay khắp xóm cho đủ.  Bố đi mãi đến khi bố về thì đã hơn một giờ sáng.  Em nói: "Bố có gửi cho Nó chậm một ngày cũng đâu sao mà bố phải đêm hôm khuya khoắt thế này.”  Em xót bố thôi.  Bố tát em, lần đầu tiên bố tát em và khóc.  (Em nói Nó là cái trung tâm tiếng Anh chứ có phải nói anh đâu) thế mà bố đấm ngực và bảo em chưa ngoan là do lỗi bố không biết dạy dỗ.  Sau lần đó, em không  bao giờ dám nói bậy dù chỉ nửa lời. 

 

Ngày anh tốt nghiệp, bố mua cho anh bộ vest mà bốn tháng sau bố mới trả hết tiền, anh biết không?   

Em không  có ý định thi đại học vì hơn ai hết, em hiểu bố nhọc nhằn đến như thế nào.  Vậy mà bố dỗi, bố ốm cả tháng và em sợ đến phát ốm theo.  Em lao vào học và đỗ.  Ngày em đỗ vào Đại học Giao thông vận tải, bố không khoe ai nữa, chỉ lặng lẽ dắt em ra thắp hương mộ mẹ mà thôi. 

 

Em không biết anh yêu chị Q nhiều bao nhiêu.  Chị ấy có quyền làm khổ anh nhưng không có quyền làm khổ bố em, càng không có quyền xúc phạm bố chúng ta.  Anh quyết định sao cũng được, em cũng năm cuối đại học rồi, anh không phải lo nuôi em, cả bố nữa vì em sẽ cố gắng lo cho bố.  Chính vì thế mà em chưa dám yêu một ai vì em chưa tin rằng sẽ có ai đó có thể hiểu và thông cảm với hoàn cảnh của chúng ta, chia sẻ với chúng ta và trân quí bố mình.  Nhưng anh khác và em khác.  Em sẽ mang bố theo em suốt cuộc đời này, anh đừng phải lo nếu anh còn phân vân. 

 

Em: HVĐ

 

ĐÊM HÔM CÓ TIẾNG NÓI

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 “Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày!”.

“Với chúng ta, Thiên Chúa thì thầm trong niềm vui, nói trong lương tâm, nhưng hét lên trong đau khổ!” - C. S. Lewis.

Kính thưa Anh Chị em,

 

Có thật Thiên Chúa hét lên trong đau khổ? Lời Chúa hôm nay trả lời: Có! Không chỉ trong đau khổ, nhưng đôi khi Ngài còn cất tiếng giữa cả sự chết chóc. Điều mà Tin Mừng hôm nay gọi là “đêm hôm” - một ‘đêm hôm có tiếng nói’.

 

Đêm hôm ở đây không chỉ là thời gian, nhưng là một trải nghiệm. Đó là lúc lý trí không còn khả năng giải thích, kinh nghiệm không còn đủ nâng đỡ; và người khác cũng không thể đi thay. Chúng ta không còn nghe được gì ngoài sự im lặng. Thế nhưng, chính ở đó, Thiên Chúa lại lên tiếng. Có những điều chỉ được nghe khi mọi tiếng động khác đã lặng im. “Thinh lặng là ngôn ngữ đầu tiên của Thiên Chúa!” - Gioan Thánh Giá.

 

Nhưng Thiên Chúa nói gì giữa đêm hôm? Có tới ba lần, Chúa Giêsu lặp lại cùng một lời: “Đừng sợ!”. Trong nguyên ngữ, mē phobeisthe vang lên như một điệp khúc giữa bách hại và sự chết. Dường như Ngài biết rằng tiếng nói lớn nhất của đêm hôm chính là nỗi sợ. Vì thế, điều đầu tiên Chúa Giêsu muốn làm không phải là giải thích mọi sự hay lấy đi khó khăn, nhưng là cất lên giữa đêm hôm một tiếng nói khác: “Đừng sợ!”.

 

Giữa bóng tối của thử thách, Giêrêmia nghe biết bao người vu cáo mình, “Kìa, lão ‘Tứ phía kinh hoàng!’”. Ông bị theo dõi, rình rập và chờ ngày gục ngã. Nhưng giữa những tiếng nói ấy, ông còn nghe một tiếng nói khác: “Đức Chúa hằng ở bên con như một trang chiến sĩ oai hùng” - bài đọc một. Vì thế, Thánh Vịnh đáp ca mới có thể cất lên: “Lạy Chúa, xin đáp lại, vì ơn cả nghĩa dày!”. Hoá ra, đêm hôm không phải là nơi Thiên Chúa im tiếng; đó là nơi tiếng nói của Ngài trở nên quyết định nhất.

Chúng ta có lẽ không sống những ngày đen tối như Giêrêmia. Nhưng ai cũng có những “đêm hôm”: một chẩn đoán bất ngờ, một mất mát không thể bù đắp, một thất bại, một hiểu lầm, một sự im lặng kéo dài của Thiên Chúa. Chính trong những giờ phút ấy, biết bao âm thanh cất lên: sợ hãi, thất vọng, cay đắng và buông xuôi. Vì thế, điều quyết định là chúng ta đang lắng nghe điều gì. Có những lời chỉ muốn đẩy chúng ta vào tuyệt vọng; nhưng cũng có những tiếng gọi âm thầm giữ chúng ta lại bên bờ vực - một ‘đêm hôm có tiếng nói’.

 

Anh Chị em,

Đức Kitô là Đấng đã đi qua đêm của Vườn Dầu. Ở đó, Ngài nghe biết bao tiếng nói: tiếng sợ hãi, tiếng cô đơn, tiếng của đau khổ và sự chết đang đến gần. Nhưng giữa tất cả những tiếng nói ấy, Ngài vẫn chọn lắng nghe tiếng nói của Cha. Vì thế, từ đêm của Ngài, không còn đêm nào hoàn toàn câm lặng. Ngay trong đêm sâu nhất, vẫn có một tiếng nói không tắt. Và ai biết lắng nghe tiếng nói ấy sẽ không còn sợ hãi. “Không có vực thẳm nào sâu đến mức tình yêu Thiên Chúa không thể chạm tới!” - Corrie ten Boom.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, bước vào những đêm tối đời mình, cho con xác tín rằng Ngài chưa bao giờ im tiếng; để con không còn run sợ vì biết Ngài vẫn ở cùng con!”, Amen.

Suy tư: Thời đại chúng ta đang sống là thời đại của kỹ thuật số, và camera là một trong những sản phẩm của nó. Nhờ có camera, con người dường như sống tử tế và kỷ luật hơn, vì sợ việc xấu của mình bị nhìn thấy. Nhưng đừng quên rằng: Thiên Chúa luôn nhìn thấu tâm hồn con người và ghi nhớ tất cả. Điều khác biệt cốt lõi giữa ánh mắt của camera và của Thiên Chúa nằm ở mục đích sử dụng: ánh mắt của Thiên Chúa dõi nhìn trong yêu thương, như ánh mắt của người cha - người mẹ luôn dõi theo cuộc sống con mình, để cùng vui cùng buồn, dù tốt - dù xấu - dù thành đạt hay vấp ngã...thì cũng vẫn là con mình, có lúc đứa con càng tệ càng được thương hơn; còn camera thì khác, chúng được lắp đặt chỉ để theo dõi để đưa ra sự thưởng phạt, bất chấp những tình cảm tâm hồn.

Thế nhưng, con người thường sợ camera hơn kính sợ Thiên Chúa, chính vì Ngài luôn im lặng, đến nỗi nhiều kẻ cho rằng Ngài không hiện hữu hoặc Ngài chẳng bận tâm đến loài người nữa, vì vũ trụ cứ vận hành theo những quy luật đã được thiết lập. Nhiều người đã từng có kinh nghiệm đi máy bay, cũng từng có nỗi sợ: nếu trục trặc máy móc thì chỉ có chết - ăn năn tội chẳng kịp. Nhưng nghĩ lại: dù chết cách nào thì con người cũng chỉ biết phó thác mọi sự cho lòng thương xót Chúa, sống thế nào thì thác thể ấy, ngay giây phút lìa đời ước gì mỗi người vẫn xác tín được lời nói của Chúa Giê su "Thầy đây, đừng sợ".  

KHÔNG VỪA KHUÔN

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Chính vua Đavít gọi Đấng Kitô là Chúa Thượng!”.

Tương truyền, khi được hỏi làm sao tạo nên tượng Đavít, Michelangelo trả lời: “Bức tượng vốn đã ở trong khối đá; tôi chỉ loại bỏ những gì không phải Đavít!”. Con người thường làm điều ngược lại: họ cố đẽo Đức Kitô cho vừa với những mong đợi và khuôn mẫu của mình.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cho thấy, Đức Kitô không vừa với bất cứ khuôn mẫu nào con người dựng lên. Ngài không chỉ là “con vua Đavít”; Ngài còn là “Chúa Thượng của Đavít”. Ngài là Đấng ‘không vừa khuôn’.

Với người Do Thái, gọi Đấng Messia là “con vua Đavít” đã là một tước hiệu rất cao. Đó không chỉ là một danh xưng, nhưng hàm chứa khát vọng phục hồi Israel. Nhưng Chúa Giêsu đi xa hơn: nếu Đavít gọi Đấng Kitô là “Chúa Thượng”, thì Ngài không thể chỉ là hậu duệ của Đavít; nghĩa là, Thiên Chúa luôn lớn hơn mọi hình dung tôn giáo, chính trị hay lịch sử con người dựng lên. Bi kịch lớn nhất là bắt Trời cao phải làm đầy các nhu cầu ích kỷ của một linh hồn tham lam. “Thiên Chúa luôn là mầu nhiệm vượt quá khả năng nắm bắt của con người!” - Karl Rahner.

Khi gọi Đấng Kitô là Kyrios - Chúa Thượng, Chúa Giêsu mở tung mọi giới hạn con người áp đặt cho Thiên Chúa. Người ta muốn một vị thần giải quyết vấn đề, bảo vệ lợi ích hay đứng về phía mình; nhưng Thiên Chúa luôn là Deus semper maior - Đấng lớn hơn mọi định nghĩa. Ngài không đến để xác nhận những mong đợi của con người, nhưng để hoán cải chúng. Chúa Giêsu liên tục làm người đương thời khó chịu: Ngài không vừa với tham vọng chính trị của người Pharisêu, không vừa với thứ đạo đức khép kín của giới kinh sư, cũng không vừa với giấc mơ quyền lực của các môn đệ. Đẽo gọt Thiên Chúa cho vừa với ý mình là đang tạo ra một ngẫu tượng thay vì thờ phượng Ngài. “Chỉ Thiên Chúa mới hiểu thấu Thiên Chúa!” - Karl Barth.

Bình an không đến từ một Thiên Chúa vừa khít với các nhu cầu của mình, nhưng từ việc để chính mình được biến đổi theo ý Ngài. Timôthê được mời gọi trung thành với chân lý đã lãnh nhận - bài đọc một. “Kẻ yêu luật Chúa hưởng an bình thư thái!” - Thánh Vịnh đáp ca - bởi lẽ, chỉ khi thôi bắt Thiên Chúa phải vừa với ý mình, con người mới bắt đầu nếm cảm sự bình an! “Thiên Chúa vượt khỏi mọi điều con người có thể nắm bắt hay gọi tên!” - Angelus Silesius.

Anh Chị em,

Đức Kitô không đến để vừa với những khuôn mẫu con người dựng lên; Ngài đến để phá vỡ chúng. Là Kyrios - Chúa Thượng, Ngài không thể bị thu nhỏ trong bất cứ khuôn mẫu nào. Vì thế, theo Chúa Kitô không phải là giữ một Thiên Chúa vừa tầm với mong đợi của tôi, nhưng là dám để đời tôi bị phá vỡ và tái tạo bởi một Thiên Chúa luôn lớn hơn. Nhiều khi, con người không gặp được Chúa Kitô không phải vì Ngài quá xa, nhưng vì họ chỉ muốn một Thiên Chúa vừa khuôn với mình. Đức tin không nhằm giúp ai an vị trong vùng đất cũ, nhưng là cuộc phá vỡ để bước vào Đấng lớn hơn!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, như nhà điêu khắc đã loại khỏi khối đá những gì không phải Đavít; xin đẽo khỏi đời con những gì không thuộc về Chúa, để Đức Kitô thành hình nơi con!”, Amen.

Suy tư: Một vị vua đang cầu nguyện, người bề tôi tò mò hỏi xem hoàng thượng cầu xin điều gì cùng Thượng Đế? - Ta cầu xin sự phù hộ của trời cao để được mọi sự an lành. Người bề tôi nhận ra rằng hoàng thượng, tuy rất giàu có về của cải nhưng tâm hồn vẫn nghèo, cũng xin những điều như sức khỏe, sống lâu, không gặp tai ương, con ngoan vợ đẹp ... như mọi người.

Vua Đa vit được Chúa khen vì đã cầu xin cho được khôn ngoan, biết phải trái để chu toàn phận sự cai trị dân Chúa. Chúa Giê su dạy ta cầu nguyện cho nhu cầu tâm linh trước khi xin những nhu cầu vật chất. Một nhà tu đức nói: chúng ta thường mong chờ phép lạ, nhưng không biết thay đổi tâm hồn cho đẹp ý Chúa hơn. Hãy có những lời cầu nguyện 'nâng cao': danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện trong cuộc đời mình, biết nhận ra ý Chúa, biết yêu thương người khác như Chúa muốn, biết sống đẹp lòng Chúa... còn mọi sự khác Chúa sẽ ban cho, vì Chúa biết rõ chúng ta cần gì.

 

THIẾU MỘT BƯỚC CUỐI

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu!”.

“Nhiều người thuộc về Thiên Chúa mà Hội Thánh không có; và nhiều người Hội Thánh có lại không thực sự thuộc về Thiên Chúa!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay kể về một kinh sư: ông hỏi đúng, hiểu đúng và trả lời đúng; nhưng Chúa Giêsu chỉ nói: “Ông không còn xa…”. Hoá ra, người ta có thể rất gần Thiên Chúa qua dáng vẻ đạo đức, mà vẫn ‘thiếu một bước cuối’ để thật sự bước vào Nước Ngài.

Vị kinh sư không còn mắc kẹt trong thứ đạo đức hình thức. Ông hiểu rằng, yêu mến Thiên Chúa và tha nhân “quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ”. Nhưng Chúa Giêsu vẫn không bảo đảm ông đã ở trong Nước Trời; bởi lẽ, Kitô giáo không dừng ở chỗ hiểu đúng về Thiên Chúa, nhưng là để toàn bộ đời mình bước vào tương quan với Ngài. Khoảng cách cuối cùng không nằm ở tri thức, mà ở sự dấn thân của toàn bộ hiện hữu; giữa biết điều phải sống và thật sự dám sống điều đã biết. “Kitô giáo không phải là một lý thuyết để hiểu, nhưng là một sự sống để bước vào!” - Karl Rahner.

Vì thế, Chúa Giêsu không nói: hãy yêu Thiên Chúa bằng một cảm xúc đạo đức nào đó, nhưng bằng “toàn thể” con người. Marcô dùng bốn từ rất mạnh: kardia, psychē, dianoia và ischys. Nghĩa là, Thiên Chúa không muốn con người nhường cho Ngài một góc nhỏ đạo hạnh trong đời sống; Ngài muốn trọn con người ấy. Chính ở đây, nhiều người vẫn “không xa” Nước Trời, nhưng chưa thật sự bước vào: họ dành cho Chúa một phần thời gian, một phần niềm tin hay chút thiện chí; nhưng chưa bao giờ thật sự phó thác cho Ngài. Bố thí cho Thiên Chúa một góc nhỏ cuộc đời là một hình thức sỉ nhục Trời cao. Thông suốt giáo lý mà không dám dấn thân chỉ là đứng ngắm Nước Trời từ xa. Người ta có thể nói rất đúng về Nước Trời, nhưng không ai bước vào đó bằng kiến thức.

Phaolô nhắn nhủ Timôthê: “Hãy nhớ đến Đức Giêsu Kitô!” - bài đọc một. Nghĩa là, đức tin Kitô giáo không hệ tại ở việc ghi nhớ một giáo huấn, nhưng ở việc để chính Đức Kitô chiếm lấy đời mình. Vì thế, điều con người cần không chỉ là biết đường về Nước Trời, nhưng là thật sự bước đi trên con đường ấy. Biết đường mà không cất bước vẫn là kẻ lưu vong. “Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết!” - Thánh Vịnh đáp ca - không phải là lời xin thêm kiến thức, nhưng là lời xin được dẫn vào một lối sống mới.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ nói về giới răn yêu thương; chính Ngài là Đấng đã sống trọn giới răn ấy. Ngài yêu Chúa Cha không bằng một phần đời mình, nhưng bằng toàn bộ hiện hữu - đến tận thập giá. Và tại đó, Ngài yêu con người bằng cách trao hiến toàn thân cho họ. Vì thế, theo Chúa Kitô không chỉ là biết điều phải làm, mà là dám bước qua khoảng cách cuối cùng giữa hiểu biết và trao hiến. Có những người rất gần Nước Trời, nhưng vẫn đứng ngoài vì chưa bao giờ thật sự đặt đời mình vào tay Thiên Chúa. Họ ‘thiếu một bước cuối’. “Cám dỗ lớn nhất của con người là bằng lòng với quá ít!” - Thomas Merton.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, giữa bao điều giằng xé lòng con, xin dạy con biết dành cho Chúa không phải một phần nhỏ, nhưng toàn bộ cuộc sống!”, Amen.

 

TIỀN TRUNG THÀNH HƠN NGƯỜI

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa!”.

Chỉ cần nhìn một đồng xu, nhà sưu tập tiền cổ có thể biết ngay nó thuộc triều đại nào, đúc ở đâu, giá trị bao nhiêu. Nhưng khi được hỏi điều gì là quan trọng nhất trong đời, ông lúng túng.

Kính thưa Anh Chị em,

Nhà sưu tập biết gốc gác một đồng tiền cổ; nhưng không biết gốc gác của mình. Tin Mừng hôm nay đưa ra một nghịch lý: đồng tiền mang hình Caesar, thuộc về Caesar; con người mang hình Thiên Chúa nhưng không phải lúc nào cũng thuộc về Ngài. Bởi thế, có lúc ‘tiền trung thành hơn người’.

Chúa Giêsu không trả lời câu hỏi có nên nộp thuế không; Ngài chỉ xin xem đồng tiền và hỏi: “Hình và danh hiệu này là của ai?”. Từ được dùng ở đây là eikōn - “hình ảnh”; nhưng Kinh Thánh còn nói đến một eikōn khác: con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa. Vì thế, câu hỏi của Ngài không dừng lại ở đồng tiền: đã hẳn, đồng tiền mang hình Caesar, thuộc về Caesar; còn con người mang hình Thiên Chúa thì thuộc về ai?

Điều nghịch lý là những người chất vấn Chúa Giêsu, chống lại việc nộp thuế cho Caesar, lại muốn kéo Ngài vào cuộc; đang khi chính họ vẫn rủng rỉnh Caesar trong túi. Chúa Giêsu không vội trả lời; Ngài để chính đồng tiền lên tiếng. Vấn đề vì thế không còn là thuế, nhưng là sự thật về chính mình. Đôi khi điều tố cáo chúng ta không phải lời nói, mà là những gì chúng ta đang nắm giữ. “Giá mà người ta hiểu được sự ngọt ngào của một tâm hồn không giữ lại gì cho mình trước mặt Thiên Chúa!” - Thérèse Couderc.

Điều đáng suy ngẫm là Chúa Giêsu không nói: “Dâng cho Thiên Chúa”, nhưng: “Trả về Thiên Chúa”. Người ta chỉ trả lại điều vốn thuộc về chủ của nó: Caesar nhận lại đồng tiền của mình; còn con người phải được trả về cho Thiên Chúa. Vì thế, điều Ngài đòi hỏi không phải là một phần, nhưng là toàn bộ con người. Vấn đề không phải chúng ta cho Thiên Chúa bao nhiêu, nhưng giữ lại cho mình bao nhiêu.

Con người có thể quên mình thuộc về ai; Thiên Chúa thì không bao giờ quên con người thuộc về Ngài. Vì thế, Phêrô mời gọi các tín hữu lớn lên trong ân sủng và sự hiểu biết Đức Giêsu Kitô - bài đọc một. Đó là hành trình trở về sâu hơn với Đấng đã in dấu Ngài nơi chúng ta. Và qua bao thế hệ, Kitô hữu vẫn chỉ có một nơi trú ẩn không đổi thay: “Trải qua bao thế hệ, Ngài vẫn là nơi chúng con trú ẩn!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Nếu có lúc ‘tiền trung thành hơn người’, thì Đức Kitô cho thấy con người được tạo dựng để trung thành hơn cả đồng tiền. Ngài là hình ảnh Chúa Cha và hoàn toàn thuộc về Cha; không quyền lực, đám đông hay thập giá nào khiến Ngài phản bội tư cách làm Con. Chính nhờ sự trung tín của Người Con mà chúng ta được trở nên nghĩa tử, và được đưa về với Đấng đã nắn đúc nên mình. Với chúng ta, để vật chất định đoạt giá trị bản thân là đang tự xoá hình ảnh Thiên Chúa nơi mình. “Con người đáng giá vô cùng hơn những gì mình sở hữu!” - Gioan Phaolô II.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con thuộc về những gì con đang nắm giữ, hay những gì đang nắm giữ con; nhưng thuộc trọn về Đấng đã in dấu Ngài nơi linh hồn con!”, Amen.

Suy tư:

Người độc tài là những người quá khích từ trong tư tưởng về một khía cạnh nào đó và bắt người khác phải nghe theo ý mình, nếu không thì sẽ bị loại trừ. Chúng ta nhìn ra điều đó trong lịch sử nhân loại và trong đời sống thường ngày, cụ thể nơi những kẻ khủng bố. 

Trong đời sống tâm linh, khi ai đó sống ngược với những giá trị Tin Mừng, họ thường đưa ra những ngụy biện để biện minh cho hành động sai trái của mình, nhưng trụ cột của Tin Mừng là 10 điều răn Đức Chúa Trời, được tóm lại trong 2 điểm cốt lõi là Kính mến Chúa trên hết mọi sự và yêu người ta như chính mình. Điều gì đi ngược với 10 điều răn thì đều là ngụy biện.

Hãy trả lại cho Thiên Chúa điều thuộc về Ngài: sống trọn tình con thảo với Chúa, vì mỗi người là con cái Thiên Chúa, là anh em của một Cha trên trời.