Quên mình là con nợ

 

Mỗi người khi được sinh ra trên đời, đều mang ơn trời – mang ơn cha mẹ, mang ơn những người đã cưu mang chăm sóc mình qua từng ngày sống. Thế nhưng, chúng ta thường quên điều đó để rồi chấp nhất nhau, vô tâm và vô tình với nhau, kênh kiệu và sống dường như không có mục đích.

Linh mục Inhatio Trần Ngà kể câu chuyện: một ngày nọ một chiếc thuyền bị bão dạt vào một hoang đảo, tuy không một bóng người nhưng khung cảnh và các công trình nơi đây được thiết kế tuyệt đẹp, họ nghỉ ngơi ăn uống và cư trú trong những lâu đài, thế nhưng ai cũng tự hỏi: những công trình này là của ai, người tốt hay người xấu? – Đó là câu chuyện minh họa cho sự tuyệt diệu của vũ trụ và quả địa cầu nơi ta đang sinh sống: khoa học tiến bộ giúp con người khám phá ra những quy luật để sự sống phát triển trên trái đất, càng khám phá những tiêu chí vừa vặn để duy trì sự sống với các điều kiện khắt khe: định luật hấp dẫn, bầu khí quyển, nước, thảo mộc, khoáng chất trong lòng đất… các nhà khoa học càng cúi đầu bái phục sự tài tình và tình yêu của Đấng Tạo Dựng. Tuy vậy, có những người cho rằng mọi sự tự nhiên mà có, tình cờ kết hợp từ vụ nổ Big Bang xa xưa … chỉ vì họ đã mắc bệnh quên.

Sách Huấn ca dạy: Hãy nhớ đến ngày tận số (chết) mà chấm dứt hận thù, hãy nhớ đến các điều răn để đừng oán hờn kẻ khác. Sách Lê vi dạy: "Ngươi không được để lòng thù hằn người đồng bào của mình... Ngươi không được trả thù, không được oán hờn kẻ đồng bào với ngươi, nhưng hãy yêu đồng loại như chính mình" (19:17-18). Các nhà tu đức dạy ta: hãy năng gẫm suy đến sự chết, đến viếng nghĩa trang và nơi hỏa táng… để lòng buông bỏ những mối hận thù. Cha Mello dạy: tha thứ là một trong những điều kiện quan trọng để có thể cầu nguyện, có nhiều người vì có mối bất hòa giận ghét ai đó mà không thể cầu nguyện được trong một thời gian lâu dài; ngài dạy: hãy khởi đầu bằng cầu nguyện điều lành cho người đó, hãy nhìn nhận mọi bất công xảy đến cho ta là do Thiên Chúa an bài và điều hướng theo một mục đích mầu nhiệm, người kia chỉ là nguyên nhân đệ nhị; hãy suy nghĩ về cuộc thương khó của Chúa Giê su không phải là một sự xui xẻo mà là ý định ngàn đời của Thiên Chúa muốn, để Chúa Giê su trở thành Đấng cứu độ.

Ai trong chúng ta cũng có những người mình không ưa, và sự oán giận dù nhỏ hay lớn cũng làm hại đến đời sống cầu nguyện và sức khỏe thể lý của chúng ta. Hãy cầu xin ơn Chúa trợ giúp để ta có thể tha thứ cho Chúa, cho người khác và cho chính bản thân mình, để tâm hồn ta được an bình. Có nhiều gia đình mà các thành viên không thể quên những ‘tội cũ – tội xưa’ của nhau, lâu lâu cứ nhắc lại làm vết thương không thể lành. Để sống thanh thản, chúng ta đừng kể chuyện buồn và chuyện rắc rối của mình cho kẻ khác, vì mỗi lần kể lại là mỗi lần vết thương bị xát muối – không thể lành. Chuyện oán thù là chuyện nên quên, vậy mà ta lại thường nhớ dai; còn chuyện đáng nhớ là biết bao ân nghĩa và sự trợ giúp của tha nhân xảy ra mỗi ngày thì ta lại rất mau quên... đến nỗi trở thành kẻ vô ơn!

Chúa Giê su kể câu chuyện rất dễ hiểu: sự chênh lệch giữa hai món nợ là không tương xứng, vậy mà nó đã xảy ra, đến nỗi người ngoài cuộc cũng bất bình. Thiên Chúa ban cho ta quá nhiều hồng ân và Thiên Chúa đã tha cho ta biết bao lần – từ lúc sinh ra cho đến ngày lìa đời, vậy mà con người lại hẹp hòi chấp nhất nhau những chuyện không đâu... đến nỗi bỏ tù nhau – làm cho cuộc đời nhau trở nên nặng nề. Câu kết luận thật đáng sợ: Thiên Chúa cũng không thương xót kẻ không biết thương xót anh em mình. Hãy nghĩ đến ngày tận số mà tha thứ cho những người thân thiết như vợ chồng, cha mẹ, ông bà và con cái mình: một thực tế thường xảy ra là kẻ mình thương lại là kẻ thường làm mình xót, nên hiểu ngược lại câu nói trên ‘hãy biết xót để biết thương’. Người ta kể rằng: hầu hết những người đi ra ngoài không gian, nhìn về trái đất chỉ như một hạt cát giữa vũ trụ mênh mông, lúc trở về họ nhìn cuộc sống với một ánh nhìn khác: cuộc sống thật vô nghĩa khi con người chỉ biết bon chen, chật chội cõi lòng với những tham sân si và chết đi là trở về với cát bụi… ước gì những cảm nghiệm ‘của trời cao’ giúp họ tìm về Chúa là nguồn Chân Thiện Mỹ. Amen.

 

Bản xét mình

 

Thứ 7 tuần 23 TN. Lc 6,43-49

Trong những giờ học giáo lý, các anh chị giao lý viên thường dạy các em xét mình: dựa vào 10 điều răn Đức Chúa Trời, 5 điều răn HT, cải tội 7 mối, 8 mối phúc thật, mến Chúa yêu người, suy niệm tình yêu cao vời của Chúa mà mình đang tâm phản bội… Nhưng bản văn Tin mừng hôm nay đưa ra cho ta 2 tiêu chí để xét mình hằng ngày: xem quả biết cây, yêu Chúa là thực hành Lời Chúa dạy.

Cũng có thể dùng câu ‘xem quả biết cây’ để đánh giá một người, nhưng đôi khi ta cũng lầm vì có những người đã trở thành diễn viên chuyên nghiệp, sống hai mặt và che đậy rất giỏi. Tốt hơn nên dùng câu trên để xét bản thân mình xem đã tốt hay chưa. Thánh Gia cô bê dạy ta hãy gò hãm miệng lưỡi vì nó phơi bày những động lực và nền móng của tâm hồn – có thể nói miệng là ‘van xả’ của các đam mê chất chứa trong lòng. Gò hãm ở đây không hẳn là để che đậy mắt người đời, đúng hơn là đừng để miệng lưỡi mình gây ra những đám cháy, dịp tội, gương mù gương xấu. Ví dụ khi xảy ra những chuyện chia rẽ nội bộ hoặc gương mù gương xấu, khuynh hướng tự nhiên là ai cũng muốn nói đi nói lại chuyện đó với người này người khác, vô tình mình trở thành kẻ lắm chuyện, tiếp tay cho ma quỷ để gây bất hòa thêm.

Xã hội chúng ta càng ngày càng thêm những yếu tố giúp lan truyền tin giả, người sống hai mặt … đây là một thách đố để sống trung thực, để hiểu một con người và để đừng mất lòng tin vào tha nhân. Mầu nhiệm cuộc đời là: vẫn luôn tồn tại những kẻ tốt và kẻ xấu chung sống với nhau mãi cho đến ngày tận thế, Chúa Thánh Thần vẫn luôn hoạt động mỗi ngày để giúp con người tìm về chính lộ, đừng để cỏ lùng lấn át lúa và đừng để nỗi sợ cùng sự thất vọng làm tâm hồn ta tê liệt vì thất vọng. Chúa nói rất nặng về kẻ gây gương mù gương xấu, hãy để ý đừng nói những lời làm mất thanh danh người khác, những lời tục tĩu, những lời cộc cằn làm mất an bình nơi người anh em. Trong gia đình, nếu không cần thiết thì đừng nói những chuyện tầm phào, để tạo một sự yên lặng cần thiết cho một cuộc sống an bình – cầu nguyện. Không phải cứ nói nhiều là hiểu nhau nhiều, mà là biết nói điều cần nói và chỉ nên nói vừa đủ.  Mỗi ngày khi nhìn lại cuộc sống mình, nếu có những lời nói và những việc làm không phù hợp với Tin Mừng, thì đó là dấu chỉ ta chưa tốt, hãy xin lỗi Chúa và quyết tâm sửa chữa.

Ai yêu mến Thầy thì tuân giữ Lời Thầy. Người ta thường nói: vâng phục thì tốt hơn là kính bái. Trong Cựu Ước, nhiều câu chuyện nói với ta rằng: kẻ không tuân giữ lề luật Chúa là khinh dể Chúa và Chúa sẽ trừng phạt, ví dụ câu chuyện vua Đavit khi ông ngoại tình và giết người, câu chuyện vua A - hap cướp vườn nho ông Navot (1V 21). Chúng ta thường nghĩ khi vâng Lời Chúa thì Chúa sẽ buộc mình phải làm những chuyện lớn lao, trở thành người hùng của xã hội, nhưng trước hết là đừng sống ngược với giáo lý Chúa dạy: là con cái Chúa thì mình nên nhường nhịn nhau một chút, đừng vu khống, đừng gây thù oán, chịu thiệt thòi một chút, bỏ qua những hiểu lầm và khinh miệt của người khác. Càng giữ những chức vụ cao trọng thì càng phải nhún nhường và sống gương mẫu hơn, vì sự kính trọng sẽ trở thành phỉ báng khi gương xấu xảy ra - làm cho kẻ yếu đức tin sa ngã. Thánh Phao lô trong 1Cor 6, 1-11 nói: thật là nhục nhã khi anh em đưa nhau ra tòa để nhờ những kẻ không có đức tin xét xử, anh em không thể giải quyết với nhau – không có ai có uy tín để xét xử sao, tại sao anh em không chịu thiệt một chút – chịu bất công một chút???

Đời sống của một Ki tô hữu, của một tu sỹ và giáo sỹ lấy Chúa Giê su làm nền tảng: những nhân đức của Chúa Giê su, cuộc hiến tế của Chúa Giê su, công nghiệp của Chúa Giê su. Bởi đó, hằng ngày hãy chiêm ngắm Chúa Giê su, đối chiếu cuộc sống mình với Chúa và cầu xin cho mình được nên giống Chúa hơn: hiền lành và khiêm nhượng, nếu bị sỉ nhục và đau khổ thì biết rằng đó là cơ hội Chúa ban để nên giống Chúa hơn, mỗi ngày dâng hiến cuộc sống mình trở nên của lễ đẹp lòng Chúa. Đừng than van với người đời về những nỗi khổ và bất công – tốt hơn hãy tâm sự với Chúa và xin ơn Ngài trợ giúp để sống tốt cơ hội Chúa cho phép xảy đến.

Lên đường

 

Kho tàng chuyện cổ Ấn Giáo kể chuyện về Đức Phật: mỗi ngày Đức Phật gặp gỡ các tín đồ đến để tìm con đường giải thoát, người người đến rồi đi, duy chỉ có một người thanh niên là người định cư ở vùng ấy – cứ mải miết nghe giảng cả năm trời mà chưa tìm được con đường giác ngộ… chỉ vì anh ta không chịu thực hành những lời chỉ dẫn của thầy, không chịu lên đường.

Đức Ki tô giảng dạy những chân lý của trời cao, Ngài không úp mở về con đường để đạt được hạnh phúc đời này và đời sau. Nhưng thử hỏi: đám đông nghe Chúa giảng trong 3 năm trời, họ thán phục về giáo lý của Chúa: vừa cao sâu, như Đấng có uy quyền, đáp ứng mọi câu hỏi họ đặt ra… thế nhưng có được mấy người hoán cải và đổi đời? Người ta chỉ nghe rồi để đấy, không thực hành và không thay đổi cuộc sống, và vì thế Lời Tin Mừng không lớn lên trong đời họ. Có người ví hành trình đức tin giống như một người muốn khám phá ra một vùng đất lạ - một tòa lâu đài, nếu ta cứ nghiên cứu bản đồ và đọc những thông tin mà không lên đường để khám phá thì sự hiểu biết của ta chỉ dừng lại ở lý thuyết, không hề có trải nghiệm và biến đổi nơi tâm hồn (cảm xúc).

Thánh Phaolô bộc bạch cho ta một chút về sự khiêm tốn nơi tâm hồn ngài: “Tôi trở nên mọi sự cho mọi người”. Ngài không tự hào về quốc tịch Roma, mà tự nguyện trở nên nô lệ cho mọi người để mong cứu được một ít người. Ngài không tự hào về tước hiệu tông đồ, về việc rao giảng cũng như thành quả của nó, bởi vì Ngài chỉ làm theo lệnh Chúa và ngài chỉ là đầy tớ của Lời. Nhưng ngài khuyến khích chúng ta: mỗi người đều là tay đua trên con đường phục vụ Đức Ki tô và Hội Thánh, dù phải rán hết sức và phải kiêng khem đủ điều...thì cũng đáng, vì phần thưởng trên trời tồn tại muôn đời.

Bài Tin Mừng Chúa Giê su dạy ta: Hãy luôn thức tỉnh tâm hồn trước khi muốn làm thầy dạy cho ai, trước khi sửa lỗi anh em. Thức tỉnh ở đây là ‘biết mình’, biết thực chất con người mình là tạo vật được Chúa cho sinh ra trên đời, lệ thuộc vào Chúa trong mọi sự, được Chúa yêu thương chăm sóc, được Chúa trao cho sứ mạng truyền giáo, biết những hồng ân Chúa ban và có những vết bẩn đang bám vào chiếc áo trắng của ngày rửa tội, biết giáo lý cơ bản của đạo Chúa là yêu thương anh em như gương Thầy chí Thánh để lại: cúi xuống rửa chân, đến để phục vụ hơn là để được người khác phục vụ, yêu là dám chết cho người mình yêu… Mỗi ngày bạn hãy luôn cầu nguyện: “xin cho con biết Chúa và xin cho con biết con”. Amen.

Thương xót như Cha

 

Lc 6,27-38

Một bài Tin Mừng khá dài về tình yêu thương anh em – có thể làm chúng ta sợ vì quá siêu. Có thể ghi nhớ 2 câu “Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy có lòng nhân từ như Cha anh em là Đấng nhân từ”. Đừng chỉ yêu những kẻ yêu mình, lòng nhân từ biểu lộ nơi: đừng xét đoán và lên án, tha thứ và trao ban – cho đi.

Quả thực, nếu ai trong chúng ta thực hành được 2 câu Kinh Thánh này thôi thì đảm bảo khi chết đi sẽ được phong thánh ngay, nhưng cũng đừng vì thế mà bỏ qua những lời dạy quý báu này, Chúa đòi hỏi chúng ta sống tốt hơn dân ngoại và những người Biệt phái ở điểm thực hành đức yêu thương và cư xử nhân từ với người đồng loại. Một nhà tu đức dạy: Nếu dùng đức yêu thương để đánh giá con đường tu đức của mỗi tâm hồn, thì có thể nói: bao lâu còn sống trên đời là bấy lâu họ còn lỗi phạm đức yêu thương và chưa hoàn hảo.

Ngẫm nghĩ về cuộc đời Ki tô hữu, chúng ta dễ nhận ra rằng: đa số chúng ta sinh ra âm thầm, cuộc sống cũng rất bình thường và chết đi lại càng im tiếng hơn nữa, vậy đâu là giá trị của một cuộc đời Ki tô hữu?- Thưa: để nhận biết, yêu mến và phụng sự Thiên Chúa. Sự nhận biết không nằm ở nhận thức và được rửa tội, mà là hằng ngày bước đi trong đường lối Chúa dạy. Sự yêu mến không nằm ở lời kinh và đi lễ hằng tuần, mà nằm ở chiều sâu tâm hồn có dành trọn cho Chúa không - hay dành cho thế gian. Phụng sự là phục vụ, sống theo sự thúc đẩy của Thánh Thần để mỗi ngày thanh thoát hơn và nhiệt tình với đời sống tôn giáo hơn.

Những lời dạy của Chúa Giê su luôn mang một chiều kích mới mẻ cho từng tâm hồn để giúp họ tiến gần Ngài hơn, danh từ thời đại: Lời Chúa luôn mang tính ‘sát thương’ – đòi buộc tâm hồn ta biến đổi từ từ, hằng ngày, và luôn tiến về phía trước. Ví dụ: tinh thần 8 mối phúc thật, tinh thần tự hủy của Chúa Giê su từ nhập thể, giáng sinh, ẩn dật, truyền giáo, thập giá và phục sinh, ai muốn theo Ta hãy từ bỏ mình vác thập giá mình mà theo Ta, yêu thương và làm ơn cho kẻ ghét mình.

Đừng để lòng mình chai đá đến nỗi Lời Chúa chỉ như làn gió thoảng lay động mà không biến đổi mảnh đất tâm hồn mình nên phì nhiêu. Chúa không đòi chúng ta phải thực hiện ngay mọi chỉ thị của Ngài trong ngày hôm nay, đúng hơn Ngài đánh giá cuộc đời mỗi người ở sự nỗ lực tiến lên mỗi ngày, dù cho ánh mắt người đời chỉ nhận ra nơi ta một cuộc đời quá đỗi bình dị khi ta nhắm mắt lìa đời.

Mặc tấm áo mới

 Thứ Sáu tuần XXII thường niên

1 Cr 4,1-5; Lc 5,33-39

TGM. Jos Ngô Quang Kiệt

Hôm nay tôi bắt đầu bước vào tuổi 75. Theo Giáo luật tuổi 75 là tuổi được nghỉ mọi nhiệm vụ, mọi công việc. Mở ra một thời kỳ mới. Có nhiều người rất hăng say hoạt động. Nhưng khi nghỉ hưu thì hụt hẫng. Thậm chí có người mau chóng suy sụp và bị đột quỵ.  Lời Chúa hôm nay dạy tôi cách sống thời kỳ mới trong cuộc đời. Thư Côrintô dạy: “Chớ gì thiên hạ coi chúng tôi như những đầy tớ của Chúa Kitô, những người quản lý các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Mà người ta chỉ đòi hỏi ở người quản lý một điều, là phải chứng tỏ lòng trung thành”. Người ta hụt hẫng khi giã từ nhiệm vụ vì quá gắn bó với nhiệm vụ và công việc. Vì nghĩ rằng mình vẫn còn năng lực. Vì nghĩ rằng người khác vẫn cần đến mình. Nhưng thực chất là chính mình cần công việc, cần người khác, cần được công nhận.

Thực ra chúng ta chỉ là người tôi tớ của Chúa. Thánh Tông đồ dạy: điều quan trọng duy nhất của người tôi tớ đó là trung thành. Nhưng ta đặt lòng trung thành sai chỗ khi quá trung thành với công việc. Trung thành chính là trung thành với Chúa là chủ nhân của ta. Và người tôi tớ trung thành thì luôn luôn sẵn sàng cho mọi nhiệm vụ được chủ trao phó. Phải sẵn sàng thay đổi theo ý chủ.

Bài Tin mừng dạy ta phải trung thành như thế nào. Trung thành không phải là khư khư với cái cũ. Nhưng là phải đổi mới theo Chúa. Chúa Giêsu đưa ra hai hình ảnh thật đẹp và ý nghĩa.

Hình ảnh thứ nhất: Tấm áo mới: “Chẳng ai xé áo mới lấy vải vá áo cũ”. Mặc áo cũ quen rồi nên người ta tiếc và muốn giữ lại. Đến nỗi muốn xé tấm áo mới để lấy vải vá vào áo cũ. Cuộc đời của ta, đặc biệt của người đã sống 75 năm, là manh áo cũ. Đã rách nát, tả tơi, tàn tạ. Vậy mà ta cứ gắn bó muốn duy trì con người cũ ấy mãi. Càng già càng khó thay đổi. Đến nỗi cả cái giường cái chiếu không quen cũng không ngủ được.

Chúa Giêsu là tấm áo mới. Nếu ta trung thành với Chúa thì phải cởi bỏ manh áo cũ rách nát đi. Để mặc lấy Chúa là tấm áo mới. Manh áo cũ là con người tội lỗi. Bao nhiêu năm sống ở đời là bấy nhiêu lầm lỗi. Manh áo cũ là nhiệm vụ cũ. Là nhiệm sở cũ. Là những người cũ từng gắn bó với ta và ta gắn bó với họ. Là sức khoẻ tuổi thanh xuân. Là trí khôn minh mẫn thời sung sức. Là những công trình lấp biển vá trời. Đã hư hỏng, mục nát rồi. Tấm áo mới là Chúa Kitô. Là cuộc sống mới. Là siêu thoát mọi giá trị thế gian. Như thư Côrintô dạy: “Đối với tôi, dù có bị anh em hay toà đời xét xử, tôi cũng chẳng coi là gì. Mà tôi, tôi cũng chẳng tự xét xử lấy mình…Đấng xét xử tôi chính là Chúa”.

Đừng xé áo mới để vá vào áo cũ. Đừng bắt Chúa phải làm theo ý ta. Đừng tiếc nuối manh áo cũ rách. Hãy xé toạc áo cũ là cuộc đời xưa cũ. Vất cho xa. Để mặc tấm áo mới là Chúa Kitô.

Hình ảnh thứ hai: Rượu mới. Chúa Giêsu chính là rượu mới. Cuộc đời tôi là bầu da cũ. Bầu da cũ đã lỗi thời. Chỉ chứa được thứ rượu cũ. Rượu cũ là thế gian. Là cuộc đời xưa cũ. Là vinh quang trần thế. Là sướng, khổ, vinh, nhục. Là những giấc mơ danh, lợi, thú. Đã chìm vào quá khứ. Đã nhạt như nước ốc. Đã chua như giấm. Đã hết hương vị. Đã uống cạn rồi. Chúa Giêsu là rượu mới. Tràn đầy sức sống. Toả hương thơm ngất ngây. Là hương vị thiên đàng. Là hương vị tình yêu. Là hương vị hạnh phúc. Nhưng chất rượu mới Giêsu quá mạnh. Bầu da cũ cuộc đời tôi chứa không nổi. Phải thay bầu da mới. Phải trở thành con người mới. Rượu mới thiên đàng cần bầu da từ bỏ trần gian. Rượu sức sống thiêng liêng đòi bầu da siêu thoát trần thế. Rượu tình yêu đòi bầu chứa quên mình. Rượu hạnh phúc phải chứa trong bầu da say mến.

Thay đổi là trung thành với Chúa Giêsu. Từ bỏ con người cũ là trung thành với tình yêu của Chúa. Từ bỏ cuộc sống cũ là trung thành với ơn gọi theo Chúa. Từ bỏ những nết xấu cũ là trung thành với lời mời gọi sám hối của Chúa. Từ bỏ những công việc cũ là trung thành với đức tin vào Tin Mừng.

Và khi từ bỏ manh áo cũ và bầu da cũ để mặc lấy Chúa là manh áo mới và tiếp nhận thứ rượu mới, ta sẽ tràn đầy hân hoan. Như lời Thánh vịnh Đáp ca: “Hãy lấy Chúa làm niềm vui của bạn, Người sẽ cho được phỉ chí toại lòng”.

Thời kỳ mới phải có con người mới. Hãy mạnh dạn vất bỏ manh áo cũ mục nát, bầu da cũ quá khứ. Hãy mặc lấy Chúa Kitô là tấm áo mới. Hãy chuẩn bị bầu da mới để đón nhận Chúa Kitô là chất rượu mới. Rượu tình yêu. Rượu sự sống. Rượu hạnh phúc.

Xin mọi người cầu nguyện cho tôi được biết sống thời kỳ mới trong Chúa Kitô. Trong chiêm ngắm Chúa. Trong cầu nguyện kết hợp. Để tôi được luôn ở bên chàng rể Kitô. Được dự tiệc cưới Nước Trời. Được hân hoan trong hạnh phúc không bao giờ vơi cạn.

CÂU CHUYỆN VỀ ĐAU VÀ HẬN - CÒN ĐAU, NHƯNG KHÔNG CÒN HẬN …

Lm Giuse Ngô Mạnh Điệp 

Cha Vinh đang ngồi soạn bài giảng cho Thánh lễ Chúa Nhật thì điện thoại reo. Đầu dây bên kia là cha quản lý nhà hưu dưỡng linh mục, giọng trầm xuống: Cha Vinh à, cha Bảo yếu lắm rồi, bác sĩ nói có lẽ không qua khỏi tuần này. Ngài có nhắc đến cha, muốn gặp mấy anh em học trò cũ, nếu được thì cha thu xếp lên thăm ngài.

 Cha Vinh cúp máy, ngồi lặng rất lâu trước trang bài giảng còn dang dở. Cái tên cha Bảo vừa vang lên đã kéo cả một khoảng ký ức mười lăm năm trước ùa về, không phải những kỷ niệm êm đềm của đời tu, mà là những đêm cha từng nằm trong phòng nội trú chủng viện, úp mặt vào gối, cố không để bạn cùng phòng nghe thấy mình khóc.

 Ngày ấy, cha Bảo là cha giám đốc ơn gọi, người nắm trong tay quyền quyết định ai được tiến bước, ai phải dừng lại. Cha Vinh, khi đó còn là thầy Vinh, một chủng sinh năm cuối, đã từng bị cha Bảo gọi lên phòng, nói thẳng rằng thầy không có tinh thần vâng phục, rằng thầy thiếu ơn gọi, chỉ vì một lần thầy dám góp ý thẳng thắn trong buổi họp về cách phân chia công việc phục vụ, một điều mà thầy tin là bất công với các thầy nhỏ tuổi hơn. Từ đó, thầy Vinh bị đưa vào một dạng diện theo dõi đặc biệt, bị trì hoãn

chịu chức phó tế một năm so với các bạn cùng lớp, dù không ai đưa ra được lý do rõ ràng nào ngoài những nhận xét mơ hồ, cảm tính. Có những buổi họp, thầy nghe kể lại rằng cha Bảo đã nói về mình trước các cha giáo khác bằng giọng điệu mỉa mai, như thể thầy là một trường hợp cá biệt cần phải dạy cho một bài học.

 Năm ấy, thầy Vinh đã nghĩ đến việc rời chủng viện, không phải vì mất ơn gọi, mà vì thầy kiệt sức trước sự bất công mà mình không có cách nào chứng minh hay biện hộ. Chỉ nhờ một cha linh hướng khác, người đã âm thầm đồng hành, lắng nghe, và khuyên thầy đừng để một con người, dù đang nắm quyền quyết định, trở thành lý do khiến thầy đánh mất tiếng gọi mà thầy tin là đến từ chính Thiên Chúa, thầy mới đủ sức ở lại, đủ sức chịu đựng thêm một năm bị nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ, để rồi cuối cùng cũng được tiến chức, dù muộn hơn bạn bè cùng lớp.

 Mười lăm năm làm linh mục, cha Vinh hiếm khi nhắc lại chuyện cũ, ngay cả trong những buổi tĩnh tâm riêng. Cha vẫn dâng lễ, vẫn giảng về sự tha thứ cho giáo dân, vẫn tin mình đã bỏ qua chuyện xưa từ lâu. Nhưng chỉ một cuộc điện thoại báo tin cha Bảo hấp hối, cha mới nhận ra, có một góc trong lòng mình, cái góc ấy chưa bao giờ thật sự được dọn sạch, chỉ là cha đã quen sống chung với nó, như người ta quen sống chung với một vết sẹo cũ, tưởng đã lành nhưng vẫn còn ê ẩm mỗi khi trời trở gió.

 

Cha ngồi trước bàn thờ nhỏ trong phòng riêng, nhìn lên tượng chịu nạn, để cho những cảm xúc lộn xộn trong lòng tự do trào ra, không cố kìm nén như cha vẫn quen làm trước mặt giáo dân.

Có cả sự giận dữ, dù đã nguội bớt nhưng vẫn còn đó. Có cả một câu hỏi cứ trở đi trở lại suốt bao năm: tại sao một người có trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn những tâm hồn trẻ bước theo Chúa, lại có thể đối xử bất công với chính học trò của mình như vậy. Và cũng có cả một nỗi thương cảm mơ hồ, khi nghĩ đến hình ảnh cha Bảo bây giờ, một ông già gần chín mươi tuổi, nằm một mình trên giường bệnh, chờ đón cái chết.

 Cha Vinh nhớ lại những năm làm linh mục của chính mình, những lần cha được giao nhiệm vụ đồng hành, hướng dẫn các thầy trong giai đoạn tập sự tại giáo xứ. Có những lúc, khi thấy một thầy nào đó cứng đầu, dám nói ngược ý mình, cha cũng từng cảm nhận trong lòng một cơn bực dọc dâng lên, một cám dỗ muốn dùng quyền của mình để dạy cho một bài học, y hệt điều cha Bảo từng làm với cha. Mỗi lần như vậy, cha lại nhớ đến những đêm khóc thầm năm xưa, và cha tự nhủ, mình sẽ không bao giờ để nỗi đau người khác gây ra cho mình, biến thành nỗi đau mình gây ra cho người khác. Có lẽ, không nhận ra, chính cha Bảo, qua sự bất công của ông, đã vô tình dạy cho cha bài học lớn nhất về cách một người đào tạo không nên làm, và nhờ đó, cha đã cố gắng trở thành một người hướng dẫn khác hẳn, kiên nhẫn hơn, công bằng hơn, biết lắng nghe hơn.

 Nhưng bài học ấy không xóa được vết thương. Cha Vinh hiểu rõ điều đó. Cha có thể đã trở nên tốt hơn nhờ chính nỗi đau ấy, nhưng điều đó không có nghĩa là nỗi đau chưa từng tồn tại, hay cha đã thật lòng buông bỏ được nó.

 Cha quỳ xuống, chắp tay, và lần đầu tiên sau nhiều năm, cha cầu nguyện thẳng thắn về chuyện này, không né tránh, không vội vàng nói những lời tha thứ sáo rỗng mà lòng chưa thật sự sẵn sàng.

 Lạy Chúa, con không dám nói con đã hoàn toàn tha thứ cho cha Bảo, vì nếu con nói vậy lúc này, có lẽ con đang nói dối Chúa và dối chính mình. Con vẫn còn nhớ những đêm con khóc một mình, vẫn còn nhớ ánh mắt nghi ngờ của các cha giáo khác nhìn con suốt một năm trời, chỉ vì lời nhận xét của một người. Con không biết cha Bảo có bao giờ nhận ra mình đã bất công với con hay không, có bao giờ áy náy hay không. Nhưng lạy Chúa, dù lòng con vẫn còn đau, con xin chọn một điều: con không muốn mang oán hận này theo con đến cuối đời. Con không muốn khi cha Bảo nằm xuống, lòng con vẫn còn một góc reo mừng vì ông ấy phải trả giá, hay còn ấm ức vì chưa từng được nghe một lời xin lỗi. Xin giúp con phân biệt được, giữa việc còn đau vàviệc còn hận. Con nghĩ, con vẫn còn đau, lạy Chúa, nhưng xin đừng để con còn hận.

 Cầu nguyện xong, cha Vinh không thấy lòng mình bỗng dưng nhẹ bẫng như trong những câu chuyện đẹp người ta hay kể. Cha vẫn thấy một chút nghẹn nơi ngực, một chút gì đó vẫn còn cứng lại khi nghĩ đến gương mặt cha Bảo năm xưa. Nhưng cha biết mình đã quyết định xong một điều: cha sẽ lên thăm.

Chiều hôm sau, cha Vinh đến nhà hưu dưỡng. Cha Bảo nằm đó, gầy guộc, hơi thở khó nhọc, đôi mắt từng sắc lạnh năm nào giờ chỉ còn là hai hốc sâu mờ đục. Nhận ra cha Vinh, cha Bảo cố mấp máy môi, run rẩy đưa tay ra. Cha Vinh nắm lấy bàn tay khô gầy ấy, không nói được gìnhiều, chỉ ngồi xuống bên giường.

 Cha... xin lỗi... ngày xưa... cha đã không công bằng với con, cha Bảo thều thào, từng chữ đứt quãng vì hơi thở yếu ớt. Lúc đó cha... cứng nhắc quá... cha xin lỗi.

 Cha Vinh cảm thấy nước mắt mình chảy xuống, không kìm được. Đó không phải là những giọt nước mắt của một chiến thắng, của một sự hả hê vì cuối cùng đã được nghe lời xin lỗi chờ đợi suốt mười lăm năm. Đó là những giọt nước mắt của một điều gì đó rất con người, rất thật, khi hai vết thương cũ, một bên là người đã gây ra, một bên là người đã chịu đựng, cùng chảy máu lần cuối trước khi khép lại. Con không giữ gì trong lòng đâu, thưa cha, cha Vinh nói, giọng khàn đi. Con đã cầu nguyện rồi. Con chọn không hận cha.

 Cha Bảo nhắm mắt lại, một giọt nước mắt lăn xuống khóe mắt nhăn nheo, và bàn tay ông siết nhẹ tay cha Vinh, như một lời cảm ơn không thành tiếng.

 Ba ngày sau, cha Bảo qua đời. Trong Thánh lễ an táng, cha Vinh được mời đồng tế, và khi đến phần giảng, cha đứng lên, kể lại đôi điều về người thầy cũ, không tô hồng, không giấu đi những năm tháng khó khăn, nhưng cũng không một lời oán trách. Cha chỉ nói một câu, mà sau này nhiều người trong nhà thờ hôm ấy vẫn còn nhớ mãi:

Có những người thầy dạy chúng ta bằng những bài học đẹp đẽ họ trao cho ta. Nhưng cũng có những người thầy, dù không cố ý, lại dạy ta bằng chính nỗi đau họ gây ra, để ta học được điều ngược lại với những gì họ đã làm. Con xin cảm ơn cha Bảo, vì ngay cả trong sự bất công ngày xưa, ngài cũng đã dạy con một bài học, bài học về việc con không bao giờ muốn trở thành người thầy như vậy với bất cứ ai. Và hôm nay, con muốn nói lời tạm biệt ngài, không phải bằng lòng hận thù con đã từng mang, mà bằng một lời cầu nguyện, xin Chúa đón nhận ngài vào lòng thương xót vô biên của Người, như Người vẫn hằng đón nhận tất cả chúng con, những kẻ yếu đuối và có lúc đã làm tổn thương nhau.  

- Tủ sách dịch Công giào…

CẢM THƯƠNG NGƯỜI LẦM LỔI

LINH MỤC IGNATIO TRẦN NGÀ

Suy niệm Tin mừng Mat-thêu 18, 15-20 - Chúa nhật 23 thường niên

Sứ điệp: Yêu thương, cảm thông với những ai lầm lạc và tìm cách dìu dắt họ bước theo đường lối Chúa.

***
Một người mù đang dò đường, đi hơi vội vì trời giông tố và sắp đổ mưa. Ông vô tình xông vào hàng rào kẽm gai bên lề đường, gai móc rách quần áo và da thịt. Những người qua đường thấy vậy thì có những thái độ khác nhau:

- Hạng người thứ nhất là những người không biết ông bị mù nên trách móc: “Người gì đâu mà bất cẩn, dại dột… đường thẳng không đi, lại cứ hàng rào kẽm gai mà xông vào, chắc là đang say xỉn!”
Tương tự như thế, có nhiều người hễ thấy người khác lầm lỗi thì lên án, chửi rủa, trách móc… dù chẳng biết nguyên nhân, chẳng tìm hiểu ngọn nguồn.

- Hạng thứ hai là những người vô cảm vô tâm, khi thấy người người mù lâm nạn như thế, chỉ ngoái cổ lại nhìn rồi thinh lặng bỏ đi.

Tương tự như thế, khi thấy người khác sa vào tội lỗi, nhiều người chọn thái độ im lặng, dửng dưng…
- Hạng người thứ ba là những người tốt bụng, tỏ lòng thương xót, chạy đến hỏi han, khử trùng vết thương, rồi dìu ông ra khỏi hàng rào kẽm gai.

Tương tự như thế, có những người nhân đức, khi thấy người sa vào tội lỗi, họ tìm cách khuyên lơn, dạy dỗ người có tội ăn năn sửa mình.
Còn chúng ta, chúng ta thuộc hạng người nào trong ba thành phần trên đây?
- Một là chỉ trích, phê bình, lên án, trách móc người có tội, mặc dù chưa biết rõ đầu đuôi sự việc thế nào mà cũng “ngứa miệng” phán xét, phê bình người khác.
- Hai là thinh lặng làm ngơ trước những sai lỗi của người khác. Ứng xử cách này xem ra khỏe khoắn, nhẹ nhàng…

- Ba là cảm thương, khuyên lơn, dạy bảo cho người lầm lỗi trở về đàng lành. Đây là việc Chúa Giê-su truyền dạy chúng ta phải làm, qua đoạn Tin mừng Mát-thêu được trích đọc hôm nay, Chúa nói: “Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em. Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân. Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội thánh” (Mt 18, 15-17).

Cảm thương người tội lỗi vì họ mù quáng
Người sa vào tội lỗi cũng y như người mù vương vào hàng rào kẽm gai. Họ sa vào tội lỗi vì họ “không thấy đường” chứ không phải vì cố tình cố ý.

Nhà hiền triết Socrate mạnh mẽ khẳng định rằng: “Không ai cố tình làm điều ác.” Đúng vậy, sở dĩ người ta gây ra tội ác là vì không am hiểu, thiếu khôn ngoan, không đủ sáng suốt để phân định đúng sai… Đây cũng là một thứ mù, thường được gọi là mù quáng. Mù quáng còn tai hại hơn mù mắt nhiều lần. Vì thế, họ đáng thương hơn là đáng trách.

Trong cuộc thương khó, Chúa Giê-su không lên án những người phỉ báng, xỉ nhục, hành hung Ngài cách dữ dằn thô bạo và đóng đinh Ngài vào thập giá cách dã man… Trái lại, Ngài thương xót họ vì họ mù quáng, không biết việc mình làm. Thế nên Ngài tha thiết cầu xin Chúa Cha: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23, 34).

Lạy Chúa Giê-su,
Xin ban cho chúng con tấm lòng yêu thương và cảm thông sâu sắc đối với những ai lầm lạc, nhờ đó chúng con có thể yêu mến họ chân thành và tìm cách dìu dắt họ bước theo đường lối Chúa. Amen.