MỘT ĐỜI LÀM MUỐI, MỘT ĐỜI LÀM ÁNH SÁNG

Lm Paul N.N

 

Khi tôi mới về giáo xứ, có lần đi xức dầu vào lúc 2 giờ sáng, đi ngang qua những cánh rừng cao su bạt ngàn, tôi thấy một cảnh tượng lạ lùng: những ánh đèn le lói ẩn hiện giữa màn đêm đặc quánh.  Tôi bấu vai ông trùm kêu lên… cái gì kìa?... và cuối cùng cũng chợt nhận ra: khi cả thế giới còn đang chìm trong giấc ngủ sâu, có những "vầng trăng nhỏ" bắt đầu lay động.  Đó là ánh đèn soi trên trán của những người cha, người mẹ làm nghề cạo mủ.  Họ đi vào bải lô khi trời còn chưa rõ mặt người.  Trong bóng tối lạnh lẽo và mùi mủ nồng nặc, họ lặng lẽ làm việc.  Dưới ánh đèn pin leo lét, bàn tay cha thoăn thoắt những nhát dao bén ngọt, chuẩn xác để dòng "vàng trắng" tinh khôi chảy đều vào bát sứ, đôi tay mẹ gầy guộc hứng trọn từng giọt mồ hôi rơi xuống cùng dòng mủ.  Họ chấp nhận thức, khi đời đang ngủ, chấp nhận bào mòn sức lực giữa cái lạnh thấu xương của sương đêm để đổi lấy manh áo, quyển vở cho con đến trường.  Quả là một sự hy sinh lớn lao. 

Sự hy sinh đó chính là minh chứng sống động nhất cho lời Chúa dạy: “Chính anh em là muối cho đời... là ánh sáng cho trần gian.”  Chúa không bảo ta “hãy làm” muối, Ngài khẳng định: “Anh em là muối.”  Để bát canh thêm đậm đà, hạt muối phải chấp nhận tan biến.  Nếu muối không tan, nó chỉ là những tinh thể vô dụng.  Nếu ta chỉ sống cho riêng mình, giữ lại "độ mặn" cho bản thân, chúng ta sẽ không thể làm cho cuộc sống của những người xung quanh trở nên ý nghĩa hơn.  Còn ánh sáng, Ánh sáng cũng vậy, không ồn ào, chỉ cần được thắp lên là bóng tối phải lùi xa.  Ánh đèn soi trên trán người thợ cạo mủ tuy nhỏ bé, nhưng nó đủ để họ không bước hụt vào hố thẳm, đủ để nhìn rõ dòng mủ quý giá.  Ánh đèn ấy hướng về phía trước để soi đường.

 

Vì thế, lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta, cách riêng các bậc cha mẹ trong xứ đạo ta: Hãy giống như hạt muối phải tan đi mới làm cho thức ăn đậm đà, hãy "tan đi" tuổi trẻ, giấc ngủ và sức khỏe của mình để cuộc đời con cái không bị nhạt nhẽo, bần hàn, để nuôi dưỡng tâm hồn và thể xác các con.  Hãy là Ánh sáng: Ánh đèn soi của người thợ cạo không soi sáng cả cánh rừng, nhưng đủ để thấy thân cây, thấy từng đường dao phải cạo cho đúng.  Chỉ cần lệch tay, cây sẽ bị tổn thương, mủ sẽ cạn dần.  Ánh đèn soi của người thợ cạo không chiếu sáng cho chính họ, mà chiếu vào thân cây để tìm dòng mủ, chiếu xuống con đường để bước đi vững chãi.  Kitô hữu cũng phải là ánh sáng, không phải để khoe mình, nhưng để soi đường cho người khác nhận biết sự nhân lành của Thiên Chúa.

 

Con cái ta, chúng không nhìn vào những gì ta nói, mà chúng nhìn vào cách ta sống.  Khi cha mẹ chấp nhận thức dậy từ lúc trời còn tối mịt, khi đôi bàn tay chai sần vì nhát dao cạo, khi những giọt mồ hôi mặn chát thấm vào lòng đất đỏ, ấy là lúc cha mẹ đang dạy con bài học lớn nhất về sự hy sinh.  Đó chính là lúc cha mẹ đang là "Muối."  Hạt muối không bao giờ kể công, nó âm thầm tan đi để bát cơm của con được ngọt, để tương lai của con được đậm đà hơn.  Xin đừng sợ mình bị hao mòn, vì chính sự "tan ra" của cha mẹ là dưỡng chất nuôi lớn tâm hồn và nhân cách của con cái.

 

Hãy nhớ rằng chiếc đèn soi trên trán cha mẹ giữa rừng đêm không chỉ để tìm dòng mủ, mà nó còn là hình ảnh của "Ánh sáng" đức tin mà con cái đang dõi theo.  Nếu cha mẹ sống trung thực, con cái sẽ không biết dối lừa.  Nếu cha mẹ sống yêu thương và bao dung, con cái sẽ không biết hận thù.  Đừng để ánh đèn soi của mình chỉ hướng xuống đất để tìm lợi ích vật chất, nhưng hãy ngước lên để nhìn thấy trời cao, để soi đường cho con cái bước đi trong sự thiện lương.

 

Làm muối cho đời không phải là làm những điều vĩ đại, mà là giữ cho lòng mình không bị "nhạt" đi trước những cám dỗ của tiền bạc hay sự vô cảm.  Làm ánh sáng cho trần gian không phải là rực rỡ hào quang, mà là giữ cho ngọn lửa mến Chúa luôn cháy trong gian bếp nhỏ, trong bữa cơm gia đình và trong cách đối đãi với xóm giềng.

 

Hỡi những người cha, người mẹ, hãy là những "cuốn Tin Mừng sống" đầu tiên mà con cái mình đọc được.  Hãy là thứ muối mặn nồng của tình yêu và là ánh sáng ấm áp của gương lành, để dù cuộc đời có tăm tối đến đâu, con cái vẫn tìm được lối về nhà, lối về với Chúa, nhờ vào chính bước chân hy sinh của cha mẹ chúng hôm nay.  Hãy tỏa ra thứ ánh sáng ấm áp từ chiếc đèn soi nhỏ bé để dẫn lối cho con cái đi, và giữ cho cuộc đời của các con luôn "đậm đà" vị nghĩa tình, không bị nhạt nhẽo giữa những cám dỗ cuộc đời.  Xin Chúa cho các bậc cha mẹ trong cộng đoàn chúng ta, đặc biệt nơi vùng cao su thân thương này, biết tiếp tục thắp lên ánh sáng của đời sống gương mẫu, và âm thầm làm muối mặn bằng chính mồ hôi và tình yêu mỗi ngày, để con cái, khi bước vào đời, luôn nhớ đến con đường ngay thẳng đã được soi từ chính mái nhà của mình. Amen!

 

Suy tư:

Nói đến muối ta dễ nghĩ đến sự hy sinh, nói đến ánh sáng ta thường nghĩ đến gương sáng. Tôi lại nghĩ đến chữ trách nhiệm. Một người trưởng thành phải là người có tinh thần trách nhiệm: với bản thân, với gia đình, với tập thể, với xã hội. Trách nhiệm trong từng lời được thốt ra, trong bổn phận hằng ngày, và dĩ nhiên để hoàn thành trách nhiệm ta phải biết hy sinh quên mình.

Có thể tạm phân chia tình yêu hôn nhân thành hai típ (type, kiểu) người. Một số người đề cao khía cạnh lãng mạn (đa số người trẻ), sống theo văn hóa thời đại, quà cáp - mua sắm vào các dịp kỷ niệm lễ lạc; một số khác (người lớn tuổi, thế hệ già) thường sống đơn giản hơn và ít để ý đến quà cáp - kỷ niệm. Có câu danh ngôn: tình yêu có muôn vàn cách diễn tả, điều quan trọng là phải trung thực. Chúng ta không thể nói cách biểu hiện tình yêu của người trẻ tạo nên hạnh phúc nhiều hơn so sánh với lối sống có vẻ 'đơn điệu' của người cao tuổi. Tôi thuộc thế hệ U70 và cảm nhận được rằng: hạnh phúc hôn nhân nằm gọn trong 2 chữ trách nhiệm, mỗi người tự chịu trách nhiệm về bổn phận nên thánh, bổn phận chăm sóc gia đình, bổn phận với tập thể mình tham gia, và với xã hội loài người... mỗi ngày và vào giây phút cuối đời mỗi người phải trả lẽ về cuộc sống mình khi diện kiến tôn nhan Chúa.

ĐỪNG CHẠY TRƯỚC!

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Anh em hãy lánh riêng ra, đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút!”.

“Giáo Hội cần những Kitô hữu điên!”. Đó là câu thần chú một Giám mục đã lặp đi lặp lại tại một đại hội giới trẻ. Điên khi yêu giữa hận thù; điên khi phục vụ giữa một thế giới ích kỷ; và điên khi dám rút lui giữa ồn ào.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay chạm đúng cơn sốt thời đại: chúng ta đang chạy như điên. Chúa Giêsu bảo: Dừng lại! Và có lẽ, điều chúng ta cần nghe nhất là: ‘đừng chạy trước!’.

Thế giới quay cuồng và chúng ta biến “bận rộn” thành huy hiệu. “Tôi bận lắm!” - như thể bận là bằng chứng của các giá trị. Nhưng bận chưa chắc là sinh hoa trái; nhiều khi chỉ là dấu hiệu của một đời sống mất cân bằng, một sứ vụ thiếu gốc rễ và một nội tâm cạn nguồn. Chạy mãi, chúng ta có thể thành công; nhưng linh hồn thì teo tóp. Làm nhiều cho Chúa, nhưng không còn ở với Chúa!

Chúa Giêsu không khinh thường sứ vụ; chính Ngài đã chữa lành, giảng dạy, chạnh thương. Nhưng giữa những thành công ấy, Ngài vẫn kéo các môn đệ ra khỏi tiếng vỗ tay, “Anh em hãy lánh riêng ra!”. Đó không phải lời mời thư giãn, mà là mệnh lệnh cứu nguy. Không thể phục vụ tốt nếu phục vụ liên tục; không thể trao ban nếu bên trong rỗng không. “Thanh vắng không phải là trốn chạy cuộc đời, nhưng là nơi linh hồn gặp Đấng đang tìm kiếm nó. Ở đó, kế hoạch của Thiên Chúa trở nên lời thì thầm dễ nghe nhất!” - Thomas Merton.

Chúng ta sợ thanh vắng. Vì ở đó, không còn ai khen; không còn việc để bận; không còn lý do để chạy. Ở đó, chỉ còn Thiên Chúa và sự thật về mình; và sự thật ấy thường không dễ chịu. Vậy mà nếu không vào nơi thanh vắng, chúng ta sẽ tiếp tục chạy theo cái khẩn cấp mà đánh mất điều thiết yếu. Vì thế, trước mỗi quyết định lớn nhỏ, Tin Mừng thì thầm: ‘đừng chạy trước!’. Salômon hiểu điều đó. Giữa quyền lực và cơ hội, ông xin “một tâm hồn biết lắng nghe” - bài đọc một. “Lạy Chúa, thánh chỉ Ngài, xin dạy cho con!” - Thánh Vịnh đáp ca. Không có cô tịch, chúng ta dễ lẫn lộn giữa nhiệt thành và nôn nóng, giữa dấn thân và phô diễn. “Trong cô tịch, ta gặp những người bạn chân thực nhất - thinh lặng, suy tư và Thiên Chúa!” - John O’Donohue.

Anh Chị em,

Chúa Giêsu không chỉ dạy về thanh vắng; Ngài yêu nó, sống nó. Trước khi chọn các tông đồ, Ngài cầu nguyện suốt đêm; sau những ngày chữa lành mệt nhoài, Ngài lánh vào nơi hoang vắng; trước thập giá, Ngài ở lại với Cha trong vườn Cây Dầu. Ngài không cứu thế bằng cách chạy trước Cha, nhưng bằng cách ở lại trong ý Cha. Chính sự an tĩnh làm nên sức mạnh của tình yêu. Nếu chạy trước, chúng ta sẽ sớm kiệt sức - và có khi làm tổn thương cả những người mình phục vụ. Ở lại với Chúa, chúng ta sẽ ra đi đúng lúc, đúng cách, đúng nhịp. Vì thế, giữa mọi ồn ào mục vụ, giữa mọi kế hoạch đầy hứa hẹn, giữa mọi thôi thúc chứng tỏ mình, hãy nhớ: ‘đừng chạy trước!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, có những tham vọng con gọi là nhiệt thành; có những mệt mỏi con gọi là hy sinh; xin thanh lọc động cơ trong con, để con chỉ khao khát một mình Ngài!”, Amen.

Suy tư:

-Tôi vẫn tưởng rằng vua Salomon xin Chúa cho mình được ơn khôn ngoan, nhưng không phải thế, ngài xin cho được 'một tâm hồn biết lắng nghe'. Nhờ biết lắng nghe tiếng Chúa trong tâm hôn, ông biết phân biệt phải trái và biết cai trị dân Chúa. Điều ông xin rất đẹp lòng Chúa. Một trong những lời cầu nguyện rất đẹp: Xin ban cho con Đức Khôn Ngoan hằng ngự bên tòa Chúa để Ngài đồng lao cộng khổ với con và dạy con biết điều đẹp thánh ý Chúa.

Về lý thuyết, ai trong chúng ta cũng biết sự cần thiết của việc tìm về bên Chúa Giê su Thánh Thể, nhưng thắng vượt tính ươn lười là một cuộc chiến dài hơi và nhiều người đã bỏ cuộc với những ngụy biện: bận rộn, đau yếu, giao lưu, cha giảng dở, ca đoàn hát không hay ... Đấng Đáng Kính Fx. Nguyễn Văn Thuận đã nói: "Ai ra khỏi nhà thờ không phải vì Chúa thì họ đến nhà thờ cũng không phải vì Chúa". Chúng ta xác tín với nhau hai điều: 'Thánh lễ là giây phút đẹp nhất và giá trị nhất trong một ngày sống, "Thánh Thể là xa lộ (đường cao tốc) lên Thiên Đàng" (Thánh Carlo Acutis). 

 Để tránh 'cầm đèn chạy trước ô tô' và tránh chạy trật đường, hãy có thói quen bàn hỏi với Chúa Giê su, Đấng đang ngự trong tâm hồn ta và nơi Thánh Thể, cả chuyện lớn và cả chuyện nhỏ hằng ngày. Muốn biết lắng nghe, cần có thinh lặng bên trong và bớt động đạc bên ngoài, thỉnh thoảng biết ngồi yên và sống chậm lại, bớt tham sân si và lo lắng nhiều chuyện không cần thiết.

NHÂN ĐỨC LẺ LOI

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế) 

“Vua sai thị vệ đi và truyền mang đầu ông Gioan tới”.

“Một nhân đức đứng một mình sẽ sớm ngã!” - Henry Newman.

Kính thưa Anh Chị em,

Nhân đức không thể đứng một mình! Lời Chúa hôm nay cho thấy, bi kịch của Hêrôđê không khởi đi từ lưỡi gươm, nhưng từ một ‘nhân đức lẻ loi!’.

Hêrôđê không hoàn toàn mù loà. Ông kính nể Gioan, biết Gioan là người công chính, thánh thiện; ông còn “thích nghe” Gioan. Nghĩa là trong lòng ông vẫn còn một khoảng sáng. Nhưng khoảng sáng ấy bị cô lập. Kính nể mà không hoán cải; lắng nghe mà không quyết tâm; xúc động mà không đổi thay - đó là một ‘nhân đức lẻ loi’. Nó không đủ sức chống lại dục vọng, sĩ diện và nỗi sợ. “Một thói xấu luôn mở cửa cho nhiều thói xấu khác!” - Grêgôriô Cả.

Vậy mà các nhân đức luôn tăng trưởng như một cơ thể sống: đức tin mở đường cho đức cậy, đức cậy bền bỉ trong thử thách, đức ái hoàn thiện tất cả. Tách một nhân đức khỏi toàn bộ, chúng ta không còn đức hạnh, chỉ còn những mảnh vỡ đạo đức. Hêrôđê kính sợ Gioan nhưng không đủ tiết độ để chặn đứng đam mê; không có công chính để trả tự do cho người vô tội; không có can đảm để rút lại một lời thề ngông cuồng. Dục vọng sinh bất công; bất công sinh dối trá; dối trá sinh bạo lực. Và cuối chuỗi domino đó, một cái đầu nằm trên mâm - như một kết cục không thể tránh - là cái giá phải trả cho những thoả hiệp ban đầu. “Nhân đức là một bản hoà âm; chỉ cần một dây đứt, cả nhạc cụ sẽ lạc điệu!” - Tôma Aquinô.

Cơ chế ấy không xa lạ! Chúng ta thích nghe Lời Chúa, nhưng không muốn Lời chạm vào những vùng tối; kính trọng sự thật, nhưng không dám để sự thật làm bẽ mặt; giữ lại một vài nhân đức “đẹp”, trong khi âm thầm dung dưỡng một đam mê không được thanh luyện. Tội lỗi không bùng nổ trong một đêm; nó lớn lên từ những nhượng bộ nhỏ mà chúng ta tự trấn an. Và rồi, đến một lúc, chúng ta nhận ra đời mình bị chi phối không phải bởi ánh sáng, nhưng bởi bóng tối đã “được mời vào từ trước”. “Xiềng xích của thói quen thường quá nhẹ để cảm thấy, cho đến khi quá nặng để bẻ gãy!” - Samuel Johnson.

Anh Chị em,

Chiêm ngắm Chúa Kitô, chúng ta thấy điều ngược lại. “Các Mối Phúc là bức tự hoạ của Ngài!” - Von Balthasar. Nơi Ngài, không có mảnh vỡ nào trong đời sống nội tâm. Nghèo khó không tách khỏi vâng phục; hiền lành không rời công chính; xót thương không đối nghịch sự thật; trong sạch không đứng ngoài thập giá. Mỗi Mối Phúc là một nhịp đập của cùng một trái tim, và trái tim ấy hoàn toàn thuộc về Chúa Cha. Nơi Ngài, các nhân đức không đứng lẻ loi; chúng quy tụ trong đức ái và đạt tới sự toàn vẹn cứu độ. Cũng thế, đời sống thiêng liêng của chúng ta không thể dừng lại ở một vài nét đẹp rời rạc; đường nên thánh không phải là sưu tập đức tính, nhưng là bước vào sự hiệp nhất nội tâm của Chúa Con. “Nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô là nên giống toàn bộ đời sống của Ngài!” - Edith Stein.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con thích nghe mà không đổi thay, xin đánh thức con; con thích ánh sáng mà vẫn chuộng bóng tối, xin hoán cải con; con sợ mất mình nên đánh mất Chúa, xin quy tụ lòng con nên một!”, Amen.

Suy tư:

Mỗi sáng thức dậy, chúng ta tạ ơn Chúa đã ban cho một đêm ngủ bình an, tạ ơn vì có một ngày mới để yêu thương và đê nên thánh, cầu xin Chúa cho mình biết sử dụng tốt thời gian Chúa ban. Mỗi ngày sống là một cuộc chiến giữa sự ươn lười và gắng sức sống cho xứng đáng với người con Chúa...

Thỉnh thoảng bạn phải xem xét lại chương trình sống của mình - dọn dẹp lại tâm hồn... bạn sẽ nhận ra: mình dành chỗ cho Chúa nhiều hay ít trong cuộc sống: giờ kinh sáng tối, thánh lễ, câu nguyện tắt, việc hướng lòng về Chúa, những lời nói và cách sống có trái ngược với Tin Mừng?... và 'nguyện xin Chúa giúp con bắt đầu và lại bắt đầu', Chúa thích sự nhiệt tình và nỗ lực vươn lên của người con thơ bé - dù biết nó còn vấp ngã cho đến ngày lìa thế.

KHÔNG THÀNH CÔNG

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Nơi nào người ta không đón tiếp và không nghe anh em, thì khi ra khỏi đó, hãy giũ bụi đất dưới chân!”.

“Họ phải nói nhân danh Chúa Giêsu và rao giảng Nước Thiên Chúa mà không lo lắng về việc liệu có thành công hay không. Thành công - sự thành công đó phải để Chúa quyết định!” - Bênêđictô XVI.

Kính thưa Anh Chị em,

Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu cho thấy thực tế các môn đệ sẽ nói mà không phải ai cũng nghe; dẫu vậy, họ “vẫn phải rao giảng và để thành công cho Chúa quyết định”. Vì thế, Hội Thánh ngay từ đầu - dĩ nhiên - đã trải nghiệm một khởi điểm… ‘không thành công’.

Các môn đệ lên đường không với bảo đảm thành công, nhưng với một lời sai đi. Họ không biết, người nghe sẽ thế nào. Có nơi mở cửa; có nơi đóng lại. Có người tin; có kẻ dửng dưng. Nhưng điều quan trọng không nằm ở kết quả, mà ở sự trung tín. Điều đáng nói là sự ‘không thành công’ ấy không chỉ đến từ bên ngoài; ngay chính họ sau ba năm ở với Thầy cũng từng chậm tin. Khi nghe loan báo Thầy sống lại, họ nghi ngờ; đối diện mầu nhiệm Phục Sinh, họ lúng túng. Trước khi trở thành người thuyết phục người khác, họ đã phải đi qua bóng tối trong chính mình. Rõ ràng, sứ vụ được trao cho những con người mong manh. “Thành công không phải chấm hết, thất bại không phải diệt vong; điều quyết định là dũng khí tiếp tục!” - Winston Churchill.

Cũng vậy, với chúng ta. Khi quá ám ảnh bởi kết quả, chúng ta vô tình đặt mình vào trung tâm; nhưng khi buông mọi thành quả cho Chúa, chúng ta trở lại đúng vị trí của người được sai. Có những mùa ‘không thành công’ không phải vì Thiên Chúa vắng mặt, nhưng vì Ngài đang thanh luyện động cơ của chúng ta. Ngài lấy đi sự bảo đảm để trả lại sự phó thác; Ngài bẻ gãy sự kiểm soát để mở ra tự do; Ngài làm nghèo kết quả để làm giàu tình yêu. Vì thế, nếu đồng hoá giá trị của mình với những thành quả, chúng ta sẽ sớm nản lòng; nhưng nếu tâm niệm rằng, chúng ta chỉ là những người được sai, chúng ta sẽ học cách giũ bụi - không cay đắng, không thất vọng, để chỉ tiếp tục lên đường. “Nhờ kiên trì, nhiều người chiến thắng từ những gì dường như chắc chắn là thất bại!” - Benjamin Disraeli.

Anh Chị em,

Hãy nhìn lên Thập Giá Chúa Giêsu. Nếu đo bằng thành công nhân loại, đó là một thất bại: bị hiểu lầm, bị bỏ rơi, bị kết án và đóng đinh. Không đám đông ủng hộ, không chiến thắng hiển nhiên. Thập Giá là hình ảnh tận cùng của ‘không thành công’. Thế nhưng chính nơi ấy, tình yêu đạt tới mức viên mãn và Nước Thiên Chúa được khai mở, ơn cứu độ tuôn trào. Bởi đó, khi Hội Thánh hay khi mỗi chúng ta đi qua những mùa khô khốc - không được đón nhận - chúng ta không ở ngoài con đường của Chúa Kitô. Ngài đã đi trước trong kinh nghiệm bị từ chối. Và chính từ nơi tưởng như thất bại ấy, mùa cứu rỗi nở hoa. “Thất bại tưởng chừng của Thứ Sáu Tuần Thánh đã là hạt mầm của sáng Phục Sinh!” - Raniero Cantalamessa.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi con bị khước từ, xin giữ con trung tín; khi con không thấy kết quả, xin giữ con tự do; khi con rao giảng, cho con - đừng tìm con - chỉ tìm vinh quang Ngài!”, Amen.

 Suy tư: Nhà thần học Tertuliano (150-240) nói: "Máu tử đạo là hạt giống nảy sinh người Ki tô hữu". Ngài là cha đẻ của thần học Tây phương, sống trong thời kỳ bắt hại tàn khốc của đế quốc Roma, di tích của bách hại còn để lại cho đến nay là các hang toại đạo và hí trường Colosseum. Chính trong cơn bách hại hòng tận diệt Ki tô giáo, Tertuliano đã xác tín rằng: 'thập giá nở hoa'. Chúng ta bị thử thách bởi sự tự do nhiều hơn là bách hại: một cuộc sống hưởng thụ, một cuộc sống vô vị ... dễ làm ta mất phương hướng - sống như chờ chết.

Hãy đổi mới tâm hồn: Chúa có một kế hoạch cho mỗi cuộc đời, Chúa muốn tôi nên thánh -  muốn tôi gieo hạt giống nước trời. Cuộc sống ở trần gian này không có một ý nghĩa nào khác hơn là để chuẩn bị lên thiên đàng.

 

CHO NÓ ĂN!

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Cho con bé ăn!”.

“Khi con cái chúng ta gặp khủng hoảng và cần sự nuôi dưỡng tâm linh, liệu chúng ta có biết cách cho chúng điều đó không? Và làm sao có thể làm được điều đó, nếu chính chúng ta không được nuôi dưỡng bởi Tin Mừng?” - Lêô XIV.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay ghi lại một chi tiết rất đời thường: Chúa Giêsu bảo họ, “Cho con bé ăn!”. Không phải một phép lạ khác, không một diễn từ dài; chỉ một mệnh lệnh giản dị - ‘cho nó ăn!’.

Chúng ta thích dừng lại ở khoảnh khắc phép lạ - một bàn tay nắm lấy tay em bé và tiếng gọi “Talitha kum!”. Nhưng Chúa Giêsu không chỉ trả lại sự sống; Ngài bảo đảm sự sống ấy được nuôi dưỡng. Phục sinh không phải là một cảm xúc cao trào; phục sinh phải được chăm sóc mỗi ngày. Có bao nhiêu “con bé” quanh chúng ta đang sống mà như chết? Những người trẻ mất phương hướng; những tâm hồn mỏi mệt; những đứa con khoá cửa phòng, khoá luôn trái tim. Chúng ta có thể cầu xin cho chúng một phép lạ; nhưng sau phép lạ, ai sẽ ‘cho nó ăn?’. Và điều này đòi hỏi sự quên mình! “Phương thuốc cho mọi thứ là nước mặn: mồ hôi, nước mắt, hoặc biển cả!” - Isak Dinesen.

Đức Lêô XIV đặt một câu hỏi rất thật: “Nếu chúng ta không được nuôi bằng Tin Mừng, làm sao nuôi được người khác?”. Một người cha cạn kiệt đức tin, một người mẹ nguội lạnh cầu nguyện, một mục tử không còn sống với Lời - lấy gì để trao? Bánh chúng ta trao sẽ mang hương vị của chính đời sống mình. “Những gì bạn để lại không phải là khắc trên bia đá, mà là dệt nên trong cuộc sống của người khác!” - Pericles. Marcô còn kể chuyện một phụ nữ băng huyết len vào đám đông, chạm vào áo Chúa Giêsu. Bà đói! Đói một “sự chạm đến cứu độ”. Và bà được no - Ngài là nguồn lương thực!

Sau cùng, câu hỏi không chỉ dành cho những đứa trẻ; chính trong mỗi chúng ta cũng có một “con bé” mong manh - phần hồn dễ tổn thương, dễ bỏ cuộc. Nếu không được nuôi bằng Lời và Thánh Thể, phần ấy sẽ dần lịm tắt. ‘Cho nó ăn!’ - một mệnh lệnh nhỏ, nhưng là chương trình mục vụ của cả đời sống Kitô hữu: được nuôi dưỡng và biết nuôi dưỡng! “Khi bạn lớn lên, bạn sẽ nhận ra mình có hai bàn tay: một để giúp bản thân, và một để giúp người khác!” - Maya Angelou.

Anh Chị em,

Một tâm hồn không được nuôi bằng sự thật sẽ lớn lên bằng ảo tưởng; một trái tim không được nuôi bằng tình yêu sẽ đi tìm những thay thế rẻ tiền. ‘Cho nó ăn!’, vì thế, không chỉ là việc của cha mẹ; đó còn là trách nhiệm của mọi người lớn trước những tâm hồn bé nhỏ. Một lời khích lệ đúng lúc, một giờ đọc Kinh Thánh chung, một Thánh Lễ được tham dự với ý thức - đó là những mẩu bánh nuôi dưỡng sự sống nội tâm. Vì thế, trước hết, chúng ta phải no; phải để mình được Tin Mừng đánh thức; phải để Chúa Kitô nắm tay mình và nói, “Trỗi dậy!”. Một người đói không thể cho người khác no; lắm khi họ chỉ trao đi sự thiếu thốn của mình!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con đói mà tưởng mình no, xin đánh thức con; con khát mà tưởng mình say, xin hồi tỉnh con; con rỗng mà tưởng mình đầy, xin đổ tràn con bằng chính Ngài!”, Amen.

Suy tư

Năm mục vụ 2026, GHVN mời gọi con cái mình trở nên ánh sáng cho trần gian, là môn đệ thừa sai. Một nhà tu đức nói: có những kẻ chỉ đi theo Chúa xa xa (ở mức tối thiểu) và có kẻ muốn trở nên môn đệ Ngài thì gắng sức để trở nên giống Chúa và ở lại với Chúa bao nhiêu có thể.

Mệnh lệnh “Hãy cho con bé ăn” của Chúa Giê su là lời cảnh tỉnh cho mỗi Ki tô hữu, họ phải nuôi dưỡng linh hồn mình bằng Thánh Kinh và Thánh Thể, để rồi có thể nuôi dưỡng ‘những kẻ bé mọn’ khác bằng niềm tin của mình – nhiều khi chỉ qua một câu thăm hỏi và một góp ý ngắn gọn. Hãy trân trọng thời giờ và khả năng ít ỏi của mình để trau giồi thêm những hiểu biết về Chúa và về linh đạo Ki tô, trở nên những dụng cụ sắc bén Chúa ưa dùng khi cần thiết. Mỗi người sẽ phải trả lẽ về cách sử dụng thời giờ và khả năng của mình, đừng quên điều đó.

MỘT DẠNG NGHÈO KHÓ TINH TẾ HƠN

 Rev. Ron Rolheiser, OMI

Có những cách bị loại trừ trong đời khác nhau.

 

Đầu năm nay, một trong các anh lớn của tôi qua đời.  Theo mọi tiêu chuẩn, anh đã sống một cuộc đời gương mẫu, chủ yếu sống vì người khác.  Anh chết trong tình yêu thương tha thiết của mọi người quen biết anh.  Cuộc đời anh sống vì gia đình, cho Giáo hội, cho cộng đồng và bạn bè.

 

Khi giảng trong tang lễ của anh, tôi chia sẻ, trong khi anh luôn đem lại nụ cười và sự phúc hậu, nhiều lúc là cả sự hóm hỉnh, nhưng ẩn sâu trong lòng, đôi khi anh phải cố gắng lắm để luôn làm như thế.  Vì sao?  Vì dù anh đã dành trọn cuộc sống trưởng thành để phục vụ người khác, nhưng phần lớn trong đời, anh không có nhiều lựa chọn trong những chuyện đó.  Câu chuyện của anh tôi là thế này.

 

Anh là một trong số anh lớn trong nhà, thuộc gia đình nhập cư đông con thế hệ thứ hai, vật lộn với nghèo đói ở một vùng nông thôn hẻo lánh tại vùng đồng cỏ Canada, nơi không dễ để đi học vào thời đó.  Cho nên, với anh và những người đồng trang lứa, cả nam và nữ, dự tính bình thường là sau khi học xong tiểu học thì nghỉ học và bắt đầu làm việc phụ giúp gia đình.  Thêm nữa, khi anh học xong tiểu học, lúc đó cũng không có trường trung học để anh học tiếp.  Đáng tiếc hơn, có lẽ anh là người có thiên tư và sáng láng nhất nhà.  Không phải anh không muốn tiếp tục học, nhưng vào thời đó, anh làm những gì mà hầu hết những người đồng trang lứa của anh làm, nghỉ học và bắt đầu làm việc, góp hết tiền lương hàng tháng để phụ giúp gia đình.  Anh đã làm thế với tâm hồn vui vẻ, biết rằng đây là điều mình được mong chờ để làm.

 

Suốt thời gian từ lúc bắt đầu đi làm năm 16 tuổi, cho đến khi tiếp quản nông trại của gia đình năm ba mươi mấy tuổi, anh đã làm nông, làm thợ nề, và đủ thứ nghề, từ lái máy xúc cho đến lái xe tải.  Hơn thế nữa, khi bố mẹ chúng tôi qua đời và anh tiếp quản nông trại, anh bị áp lực phải giữ nông trại này để nuôi sống gia đình trong nhiều năm trời.  Đến lúc anh được ra khỏi trách nhiệm này thì cũng đã quá muộn để anh đi học lại.  Những năm trước khi anh nghỉ hưu, anh hăng hái tham gia các chương trình giáo dục và mục vụ giáo dân, giúp anh được hăng hái về cảm xúc và phát triển về tri thức.  Một phần hy sinh của anh là anh chưa hề kết hôn, không phải vì anh thích độc thân, mà vì những chuyện đã ràng buộc anh với bổn phận, làm cho anh không bao giờ có đủ cơ hội để kết hôn.

 

Sau khi chia sẻ câu chuyện của anh trong bài giảng, có vài người đã nói với tôi: Anh tôi cũng thế!  Chị tôi cũng thế!  Bố tôi cũng thế!  Mẹ tôi cũng thế!

 

Từ nhỏ đã thấy người anh của mình như vậy, nên ngày nay, hễ thấy ai làm những công việc phục vụ như nấu ăn trong căn-tin, quét dọn nhà cửa, cắt cỏ, làm thợ nề, làm lao công và những công việc tương tự, tôi thường tự hỏi, họ có giống anh mình không?  Họ có chọn làm công việc này hay họ làm vì hoàn cảnh bắt buộc?  Người này có muốn làm bác sĩ, nhà văn, giáo viên, doanh nhân hay CEO, rồi cuối cùng lại phải làm công việc này vì kinh tế hay vì hoàn cảnh nào đó?  Đừng hiểu lầm ý tôi.  Những công việc đó không có gì là hạ giá hay kém cao quý cả.  Thật sự là làm việc tay chân có lẽ là công việc lương thiện nhất, không như công việc của tôi trong cộng đồng hàn lâm, rất dễ vị kỉ và gần như là không thích đáng.  Làm việc tay chân có một phẩm giá cao quý, như anh tôi đã có.  Tuy nhiên, dù tầm quan trọng và phẩm giá của công việc đó, hạnh phúc của người làm việc đó đôi khi phụ thuộc vào việc họ có lựa chọn hay không, nghĩa là họ làm việc đó vì họ chọn hay là vì những yếu tố khác nhau, như kinh tế gia đình, thân phận nhập cư, thiếu cơ hội, buộc họ phải làm những việc này.

 

Khi thấy những người này trong cuộc sống hằng ngày, tôi cố để ý đến họ và trân trọng việc phục vụ của họ cho chúng ta.  Đôi khi tôi tự nhủ: Đây có thể là anh mình.  Đây có thể là chị mình.  Đây có thể là người thông minh nhất nhà nhưng lại không có cơ hội để làm bác sĩ, nhà văn, y tá, giáo viên hay nhân viên xã hội.  Nếu như Chúa Giêsu đã hứa rằng trong đời sau, sẽ có sự đảo ngược, người đứng cuối sẽ đứng đầu, thì tôi mong là những người này, như anh tôi, người đã bị lấy đi những cơ hội mà chúng ta có được, sẽ hiểu thấu lòng tôi với một tâm tình đồng cảm hơn cả sự thấu hiểu của tôi dành cho họ trong đời này.

 

Suy tư: 

Một trong những lý do để ta đừng quá tự hào về sự tốt lành và tài năng hơn người khác là ta có nhiều cơ hội và nhiều ân điển hơn người khác hoặc tôi chưa rơi vào hoàn cảnh bi đát như người kia... Bởi đó, khi gặp một người kém tài năng, kém danh tiếng, kém xinh đẹp và kém lịch duyệt... hãy có lòng thương cảm hơn là xét đoán và coi thường.

CA ĐÊM

 

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Đêm hay ngày, người ấy ngủ hay thức, hạt giống vẫn nẩy mầm và mọc lên”.

“Thiên Chúa làm việc trong những tầng sâu, nơi ta không thấy, cũng không thể kiểm soát!” - Von Balthasar.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay tiết lộ, Thiên Chúa làm việc không ngưng nghỉ để Nước Trời lớn lên theo nhịp của Ngài. Con người không thấy, cũng không thể kiểm soát những gì Ngài làm. Có thể nói, Ngài làm ca ngày lẫn ‘ca đêm!’.

Tin Mừng khẳng định một chuyển động đầy sức sống, “Hạt giống vẫn nẩy mầm và mọc lên”. Dù chậm, dù âm thầm, nhưng sự sống đang lớn lên theo “nhịp Thiên Chúa” chứ không theo nhịp sốt ruột của con người. Nước Trời không nhảy cóc, dù Thiên Chúa đau đáu xót thương con người và muốn làm những gì có thể ca ngày lẫn ‘ca đêm’ để cứu rỗi họ. Và vì Ngài tôn trọng nhịp trưởng thành của từng linh hồn, nên những khởi đầu của Ngài thường rất nhỏ, nhỏ đến mức chúng ta không thấy nên dễ coi thường. “Cuộc đời là một tiến trình trở thành, một hợp thể của những trạng thái ta phải trải qua!” - Anaïs Nin.

Vậy mà tiến trình ấy không phải lúc nào cũng yên ả. Có những giai đoạn tưởng như tan hoang tựa cánh rừng sau lửa cháy. Không ai mong hoả hoạn, nhưng các nhà chuyên môn vẫn nhận ra rằng, chính dưới lớp tro tàn ấy, đất được làm mới, để những hạt mầm bị vùi sâu có cơ hội bật lên. Cũng thế, trong đời sống thiêng liêng, đôi khi Thiên Chúa cho phép những đổ vỡ xảy ra, không để huỷ diệt, mà để mở đường cho sự hoán cải và đổi mới. Trong những khoảng tối đó, khi con người không hiểu hết, Thiên Chúa vẫn âm thầm làm ‘ca đêm’, chuẩn bị cho một mùa gặt mà con người không bao giờ ngờ tới.

Đó cũng là câu chuyện đáng tiếc của Đavít hôm nay - bài đọc một. Đavít đã phạm một lúc hai tội tày đình. Thế nhưng, như cánh rừng rụi tàn sau biển lửa, một lời thoi thóp tận đáy linh hồn được bật lên, “Lạy Chúa, xin dủ lòng xót thương, vì chúng con đắc tội với Ngài!” - Thánh Vịnh đáp ca - Cũng chính trong lời van ấy, Thiên Chúa - Đấng đang làm ‘ca đêm’ - tỏ lòng xót thương, và Ngài không cho tội lỗi có tiếng nói sau cùng.

Anh Chị em,

Lòng thương xót của Thiên Chúa không chỉ dành cho Đavít, cho nhân loại, cho bạn và tôi, mà còn dành cho chính Con Một Ngài. Suốt sứ vụ công khai, và cả những giờ phút đen tối nhất của Chúa Giêsu, khi mọi sự xem ra đã khép lại, thì chính lúc ấy, Chúa Cha vẫn thường xuyên ban sức mạnh để Người Con đi hết hành trình cứu chuộc. Để chính từ sự kính trọng và tín trung lặng lẽ của Chúa Con, ơn cứu độ trổ sinh cho muôn người. Theo Chúa Kitô, vì thế, không phải là tránh né đêm tối, mà là tin rằng: ngay trong đêm tối, chúng ta vẫn đang được dẫn về phía ánh sáng và sự sống; vì lẽ Thiên Chúa không chỉ làm ca ngày, Ngài túc trực cả ‘ca đêm’. “Nếu Đức Giêsu Kitô không bỏ anh em trong bóng tối của Ngài, bóng tối tột cùng, thì làm sao Ngài lại bỏ anh em bây giờ!” - Tim Keller.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi con nôn nóng, cho con biết đợi chờ; khi con sợ tương lai, cho con biết tín thác; khi con ở trong đêm tối, cho con nhớ, Ngài đang dẫn con về phía ánh sáng!”, Amen.

Suy tư: Bài Tin Mừng dường như nói tới hai câu chuyện: hạt giống âm thầm mọc lên và chuyện hạt cải tuy nhỏ nhưng mọc thành cây lớn. Hai câu chuyện lại nói về một chủ đề: Ơn cứu độ Chúa Giê su mang đến sẽ không bao giờ bị phá hủy. Cứ nhìn vào lịch sử Giáo hội, chúng ta sẽ có một minh chứng rõ ràng.

Thời Giáo hội sơ khai, giới cầm quyền tôn giáo ra sức bách hại các tông đồ, ông Gamaliel nói: “Các vị nên cẩn thận về hành động bách hại này, vì nếu đây là việc của Thiên Chúa thì các vị không thể phá hủy, mà còn mang thêm tội”, họ nghe lời ông và sau khi đã đánh đòn các tông đồ - họ cấm không được rao giảng về ông Giê su – rồi thả các ngài về.

Giáo hội Roma bị bách hại khốc liệt cho đến năm 312 thì hoàng đế Constantinope xuất hiện, ông ban hành sắc lệnh Milan thiết lập tự do tôn giáo trên toàn quốc. Giáo hội đã có những vụ bê bối lớn trong thời trung cổ - thần quyền và giáo quyền lẫn lộn, đã xuất hiện nhiều lạc giáo và ly giáo, những Giáo hội non trẻ thường trải qua những thời kỳ bách hại tàn khốc… nhưng rồi có những vị thánh đã xuất hiện và làm tươi sáng lại khuôn mặt Giáo hội. Chúa Ki tô đã đổ máu châu báu của Ngài để thanh tẩy Giáo Hội và Ngài không ngừng chăm sóc cho Hiền thê của mình càng thêm xinh đẹp… thế nên Giáo hội của Chúa sẽ không ngừng lớn lên, với sự cộng tác của các chi thể - là mỗi người chúng ta.