Quà tặng đức tin

Một hôm, vài người bạn nói đến những hình phạt lửa đốt trong hỏa ngục được Kitô giáo nói tới có điều gì đó tương đồng với các ‘tầng địa ngục và những cực hình’ được các games nói tới. Tôi nói một câu có vẻ ngược đời: “Không biết những chuyện đó có thật hay không!”, một câu kết lửng, vừa có tính triết lý, vừa mang tính khích bác của kẻ mất đức tin. Và đây là dịp tốt để nói về đức tin.

Hình phạt của hỏa ngục là nỗi khao khát và ân hận vì phải muôn đời xa cách Thiên Chúa, Đấng mà giờ đây linh hồn đã biết rõ là vô cùng tốt lành thánh thiện, còn lửa đốt thế nào thì đó là cách diễn tả của con người mà thôi. Chúa Giêsu cũng nói đến lửa không hề tắt, nhưng không nói rõ là lửa thiêng liêng hay lửa vật chất. Đã có một thời, giáo lý Kitô giáo nhấn mạnh đến những cực hình nơi hỏa ngục để người ta sợ mà giữ đạo và không dám phạm tội. Nhưng nay, giáo lý lại nhấn mạnh đến lòng thương xót của Thiên Chúa: con người cố gắng sống thánh thiện như Cha trên trời và tránh xúc phạm đến tình yêu Chúa dành cho mình. Ngay cả giáo dục nhân bản trong gia đình và trường học cũng thay đổi, không đặt nặng ở hình phạt nhưng nhấn mạnh đến ý thức tự trọng và tự giác, có trách nhiệm với bản thân và xã hội. Hầu hết các tôn giáo đều đặt nặng những luật lệ và cấm kỵ phải tuân giữ để đạt được cùng đích, nhưng Kitô giáo lại nhấn mạnh rằng: Thiên Chúa yêu thương tôi, hiến mạng vì tôi; Tôi đáp lại tình yêu đó và kết quả là tôi được hạnh phúc bây giờ và mai sau.

Đức tin là một quà tặng Chúa ban cho kẻ Người muốn mặc khải cho. Đức tin không phải là kho tàng hay kiến thức mà con người đắc thủ hay sở hữu được, rồi đem tích trữ vào kho và lâu lâu đem ra sử dụng hay ngắm nghía. Đức tin là một mối liên hệ giữa từng cá nhân với Thiên Chúa, nếu mối liên hệ này không được củng cố thì biết đâu có ngày niềm tin bị rạn nứt hoặc chết ngạt. Có một nhà truyền giáo J.Dournes đã từng đến Cheo reo (Phú Bổn) vào những năm 1950, truyền giảng Tin Mừng ở đó trong hơn 13 năm trời, mà không rửa tội cho một ai, vì ngài nhận ra niềm tin của họ chưa chín mùi. Sau đó nhà truyền giáo trở về Pháp tiếp tục truyền giáo rất hăng say, ấy thế mà nhà truyền giáo đó đã chết trong tình trạng mất đức tin! Hãy coi chừng có ngày chính bạn mất đức tin, hãy luôn xin Chúa gìn giữ bạn và cố gắng củng cố niềm tin bằng việc làm cụ thể, củng cố mối liên hệ với Đức Giêsu. Đừng lạm dụng hai chữ ‘mầu nhiệm’ để không suy nghĩ và học hỏi, hãy dùng lý trí để củng cố những suy tư về đạo cho chín chắn, vì “ai có thì sẽ được cho thêm và thêm dư dật, còn kẻ không có thì ngay cả cả cái ít ỏi nó có cũng sẽ bị lấy đi”.

Đừng nghĩ rằng đạo Chúa là dành cho kẻ ít học và quê mùa, của kẻ mê tín. Đừng nghĩ đức tin và khoa học đối nghịch nhau, đừng nghe lý luận của các nhà duy vật: khi xã hội lạc hậu thì tôn giáo phát triển, còn khi xã hội phát triển và văn minh thì tôn giáo tự biến mất. Chúa Giêsu đã từng nói với người Do Thái: các người tuy sáng mắt nhưng lại mù về đức tin, vì không nhận ra Đức Giêsu là Đấng Cứu Độ. Để bước vào hang đá Bêlem, con người phải cúi xuống; để vác thập giá trên đàng thương khó, nhà vua phải cởi bỏ áo cẩm bào; để nhận ra Thiên Chúa Toàn Năng, con người phải biết quỳ gối và cầu xin.

Khi đi rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu đã công bố 8 mối phúc (Hiến chương Nước trời), chính Ngài đã sống các mối phúc đó, đã sống nghèo và chết nghèo, bị vu cáo và chết oan trên thập tự, thế mà Ngài đã tha thứ cho kẻ giết mình. Thử hỏi mấy ai (kể cả bạn và tôi) hiểu được sự khôn ngoan của Chúa Giêsu? Nguồn mạch sự khôn ngoan là chính Chúa, nên Chúa mạc khải cho ai thì kẻ ấy hiểu được. Và Chúa thích mặc khải những mầu nhiệm nước trời cho kẻ bé mọn. Kẻ bé mọn là kẻ biết hạ mình xuống để đón nhận mọi sự từ nơi Chúa. Có thể kể đến một vài vị thánh học ít mà sự khôn ngoan của họ ngang tầm với các vị có học thức: Thánh Catarina Siêna, Thánh Têrêxa Hài Đồng, Thánh Faustina. Các vị này chỉ học rất ít, cả khi ở ngoài đời và khi đã vào dòng, nhưng vì là công cụ Chúa dùng, nên đã nói lên những kiến thức ngoài khả năng tự nhiên của họ. Hai vị trên đã được nâng lên hàng tiến sĩ Hội Thánh.

Có thể nhắc lại câu chuyện của Thánh Phaolô. Ngài là người uyên thâm về kiến thức đạo đời, thế nhưng từ khi được biết sự khôn ngoan của Đức Kitô, Ngài coi mọi thứ đang có đều là rơm rác, không đáng kể trước mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Kitô. Có thể nhắc đến bài học của vua Assua (Is 10, 5-7.13-16). Chúa dùng vua như cây roi trị muôn dân, đánh đâu thắng đó, thế nhưng vua lại tự cao tự đại và Chúa đã cho một ngọn lửa bốc lên từ dưới cảnh vinh hoa phú quý của nhà vua và thiêu rụi nó. Vì Chúa chống lại kẻ kiêu ngạo và ban ơn cho kẻ khiêm nhường.

Lạy Chúa, tạ ơn Chúa đã ban cho con ơn đức tin, vì đức tin là đảm bảo cho con được hạnh phúc. Tạ ơn Chúa vì ngày ngày con được ca tụng Chúa là nguồn mọi phúc lành. Xin Chúa giữ gìn con trong sự khiêm tốn để biết nhỏ bé trước mặt Chúa và anh em, vì con có làm được gì cũng là nhờ bởi ơn Chúa. Xin cho con biết hy sinh để tình yêu Chúa được lớn lên nơi con, vì một tình yêu không có hy sinh là một tình yêu giả dối. Dù thế nào đi nữa, Chúa ơi, xin cho con biết củng cố mối liên lạc với Chúa, vì con chỉ là cục đất sét trong tay Chúa là người thợ gốm. Amen.

RÊN SIẾT VÀ QUẰN QUẠI NHƯ SẮP SINH NỞ

Thêm một tâm tình cầu nguyện cho linh mục Giuse Lưu Thanh Kỳ.
Rm 8,18-23
Thật vậy, tôi nghĩ rằng: những đau khổ chúng ta chịu bây giờ sánh sao được với vinh quang mà Thiên Chúa sẽ mặc khải nơi chúng ta.19 Muôn loài thọ tạo những ngong ngóng đợi chờ ngày Thiên Chúa mặc khải vinh quang của con cái Người.20 Quả thế, muôn loài đã lâm vào cảnh hư ảo, không phải vì chúng muốn, nhưng là vì Thiên Chúa bắt chịu vậy; tuy nhiên, vẫn còn niềm trông cậy21 là có ngày cũng sẽ được giải thoát, không phải lệ thuộc vào cảnh hư nát, mà được cùng với con cái Thiên Chúa chung hưởng tự do và vinh quang.22 Thật vậy, chúng ta biết rằng: cho đến bây giờ, muôn loài thọ tạo cùng rên siết và quằn quại như sắp sinh nở. Không phải muôn loài mà thôi, cả chúng ta cũng rên siết trong lòng: chúng ta đã lãnh nhận Thần Khí như ân huệ mở đầu, nhưng còn trông đợi Thiên Chúa ban cho trọn quyền làm con, nghĩa là cứu chuộc thân xác chúng ta nữa.

Suy tư.
Thánh Phaolô dùng một hình ảnh rất dễ hiểu để diễn tả về kiếp người: người phụ nữ sắp sinh con thì lo lắng vì sẽ trải qua nguy hiểm và đau đớn, nhưng khi đã sinh con thì vui mừng vì đã sinh một người con trên đời, niềm vui này làm cho bà lãng quên những đớn đau lúc sinh con. Cuộc sống trên trần gian được ví như kiếp lữ hành, chúng ta trải qua cảnh hư ảo và nhiều khi phải rên siết trong lòng, trong niềm trông đợi ngày được Thiên Chúa mặc khải vinh quang của con cái Chúa, đó là được chiêm ngưỡng vinh quang Chúa cả hồn và xác, được kết hiệp trọn vẹn với Chúa, được hiểu những chương trình kỳ diệu Chúa đã làm trong cuộc đời mình. Thánh Phaolô, người đã một lần được đem lên ‘tầng trời thứ ba’, nói rằng: “những đau khổ chúng ta chịu bây giờ sánh sao được với vinh quang mà Thiên Chúa sẽ mặc khải nơi chúng ta”. Khi sống kiếp lữ hành, chúng ta chỉ được mặc khải một phần về chuyện đời sau, thấy mờ mờ trong gương chuyện thiên đàng hỏa ngục, đó là để cho đức tin đức cậy và đức mến được triển nở và được trui luyện.

Có thể nói: cuộc sống ở trần gian là một cuộc diễn tập thiêng liêng, mọi hư ảo bủa vây kiếp người là cơ hội để mỗi người bám chặt hơn vào Chúa. Có một bài thơ diễn tả kiếp người như sau (ghi đại ý):
Một buổi mai, bạn tôi đến, mời gọi tôi lên đường.
Bạn tôi chờ, vì tôi muốn thu dọn một ít hành trang cho chuyến hành trình:
một giỏ xách, một cây sáo, cuốn album.
Bạn đi trước thanh thoát nhẹ nhàng, tôi lẽo đẽo theo sau.
Mặt trời lên, tôi nhễ nhãi mồ hôi, bước chân nặng nề với hành trang cồng kềnh.
Tôi xin bạn dừng lại. Tôi quẳng bớt ít đồ dùng, vứt bỏ lại cuốn album
và cả hai lại tiếp tục lên đường. Bạn luôn đi trước, nhẹ nhàng thanh thoát.
Mặt trời đứng ngọ, tôi bảo bạn dừng lại, tôi lục tìm bức hình của mẹ, nhưng nó đã rơi mất lúc nào rồi, tôi quẳng luôn cái xắc, chỉ còn lại cây sáo trúc. Chúng tôi tiếp tục hành trình.
Đi thêm một quãng đường, tôi quẳng luôn cây sáo, tươi cười bắt kịp bước chân bạn.
Bạn mỉm cười bảo: “Đã đến nơi rồi”.

Ơn gọi của từng người là bước theo Thầy, nên trọn lành như Thầy, vác thập giá mình mà theo Thầy. Thầy Giêsu luôn đồng hành, luôn thanh thoát nhẹ nhàng đi trước, và mời gọi ta bước theo vết chân Ngài. Dù trải qua cảnh đời nào, dù lao tù bệnh tật, dù thất bại chua cay, chúng ta luôn được mời gọi nhìn lên thập giá Chúa Kitô, để học nơi Ngài và tìm được sự trợ giúp, sự đồng hành. Cảnh đời hư ảo với những ảo vọng của danh lợi thú luôn làm ta chậm bước, nhưng theo thời gian, chúng sẽ rơi rụng dần: có những thứ ta tự tay vứt bỏ, nhưng có nhiều thứ rơi rụng dần theo quy luật cuộc đời, theo sự an bài của Thiên Chúa: sắc đẹp thì mau qua, danh vọng thì hảo huyền. Đến buổi chiều cuộc đời, con người nghiệm ra rằng: chỉ có Chúa là lẽ sống cuộc đời, còn mọi sự khác đều là hư ảo như vỏ trấu bị gió cuốn đi, thì đó là lúc dừng chân vì đã đạt đến đích: yên nghỉ trong vòng tay Chúa, nơi tràn ngập vui tươi.

Ngẫm nghĩ về Corona

Vào cuối tháng 3 (28.3.2020), khi các nhà thờ tạm ngừng mọi sinh hoạt phụng vụ cộng đồng, một sự hụt hẫng bao trùm những xứ đạo, có người giục tôi: hãy viết vài suy tư về nạn dịch này đi chứ! Ý họ muốn nói đến việc đọc ra ý nghĩa của biến cố này trong sự quan phòng kỳ diệu của Thiên Chúa, những điều phải lưu ý trong ‘mùa hè tâm linh’ để giữ cho ngọn đèn đức tin vẫn cháy sáng, và nhìn thấy cả điều tốt nữa – nếu có.

Đến nay, kỳ nghỉ hè tâm linh cũng đã trải qua được hơn vài tuần, ai nấy đã có ít nhiều cảm nghiệm về nó. Tôi chỉ xin nói đến hai việc: cốt lõi của đời sống đạo và mầu nhiệm sự dữ trong đại dịch Corona.

Nhiều người mừng vì từ nay không buộc phải đến nhà thờ - mà không mắc tội. Đa số những người nầy là trẻ em và những người khô khan. Nhóm người nầy thấy tôn giáo là một gánh nặng, bỏ thì không dám vì sợ dư luận và sợ Chúa phạt. Tuy nhiên nhóm nầy không nhiều và đến một lúc nào đó, chính Chúa sẽ cho họ cảm nghiệm được Chúa là cùng đích cuộc đời và con người cần đến Chúa, hoặc như câu nói thời danh của thánh Augustinô: “Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa” 

Khi nghe tin: ‘các nhà thờ tuy vẫn mở cửa để tín hữu thăm viếng Chúa, nhưng cấm các cử hành phụng vụ đông người’, nhiều người giáo dân cảm thấy trống vắng tựa như bầu khí của thứ 6 tuần thánh: một mất mát, một bí mật bao trùm cuộc sống. Các linh mục dường như thất nghiệp, vì không còn những hoạt động mục vụ thường ngày như giảng dạy và tiếp xúc với giáo dân. Từ nay, tháp chuông im tiếng, nhà thờ trống vắng, vì người ta chỉ ra khỏi nhà khi thật cần thiết. Chuyện này gợi nhớ đến những ngày lao tù của đức giám mục Fx. Nguyễn Văn Thuận : Chúa muốn mình ngồi yên thì mình cứ ngồi yên, việc Chúa có Chúa lo. Và ta cũng nhớ tới những năm tháng cuối đời của Đức Gioan Phaolô 2: “Từ nay, tôi sẽ lãnh đạo Giáo Hội bằng con đường đau khổ, vì chính Chúa Giêsu cũng không xuống khỏi thập giá”.

Giả sử các nhà khoa học không sớm tìm ra thuốc chủng ngừa và chữa trị, giả sử đến năm sau mới tìm ra thuốc và nhân loại rơi vào đại dịch, nhà thờ đóng cửa dài dài thì đời sống đạo sẽ trôi về đâu? Có thể nói dịch Corona được ví như một dấu lặng giữa đời thường. Trong bản nhạc, dấu lặng sẽ tạo nên những tiết tấu, giúp cho dòng nhạc thêm thi vị; cũng vậy, trong sinh hoạt đạo thì chuyện đi lễ đọc kinh hoài nhiều khi tạo nên cảm giác nặng nề và đơn điệu, ấy vậy có lệnh ngừng các cử hành phụng vụ, tựa một dấu lặng, sẽ tạo niềm vui và hạnh phúc khi một ngày nào đó mọi tín hữu lại được cùng nhau dâng lời ca tụng Chúa. Corona cũng tựa như một cuộc cãi nhau giữa đôi vợ chồng, tuy chẳng ai muốn nhưng sự giận hờn cứ tự nhiên xảy đến, và một khi hai người đã trải qua cơn giận hờn thì họ sẽ học được cách chung sống hài  hòa hơn. Corona như cơn khát mùa hè ở Tây Nguyên, vạn vật sẽ tươi mới khi cơn mưa đầu mùa đổ về.

Corona là cơ hội tốt để người giáo dân nhìn lại điều cốt lõi của đạo là sự tìm kiếm sự trọn lành, là kết hợp với Thiên Chúa. Vậy thì khi không còn Thánh Lễ, hãy vun đắp đời sống cầu nguyện tha thiết hơn trong gia đình và sinh hoạt cá nhân; khi không có điều kiện rước lễ thật thì hãy tăng cường việc rước lễ thiêng liêng nhiều lần trong ngày; các linh mục không có nhiều cơ hội hoạt động mục vụ cụ thể thì các ngài vẫn rất hữu dụng khi hằng ngày dâng lễ và hy sinh cầu nguyện cho các giáo dân của mình. Một nhà tu đức đã nói: Chúa Giêsu đã yêu thương trao hiến bản thân mình cho nhân loại trong cả hai giai đoạn cuộc đời; từ khi nhập thể cho đến ‘giờ’ của Ngài, Chúa đã trao ban đời sống Ngài cho chúng ta theo một cách tích cực và chủ động hành động; nhưng Ngài trao ban cái chết của Ngài cho chúng ta theo một cách khác, là qua sự bị động (passio) và thương khó của mình.

Vấn đề thứ hai: có thể nhìn Corona và hiểu nó trong mầu nhiệm sự dữ. Thiên Chúa thấy trước những điều dữ luân lý và thể lý, nhưng vì tôn trọng tự do của con người nên sự dữ vẫn xảy ra, ví dụ việc ăn trái cấm của ông bà nguyên tổ, chuyện Juda sa ngã… chỉ có điều: Thiên Chúa vẫn một mực tín trung, yêu thương và Người sẽ dùng quyền năng để rút ra nhiều sự lành hơn chính sự dữ đó, cho cá nhân liên quan và cho toàn nhân loại. Cái nhìn của chúng ta về tai ương hay may mắn tùy thuộc quá nhiều vào cảm xúc, quá thiên về vật chất; còn cái nhìn của Chúa trổi vượt và khác hẳn chúng ta, như trời cao so với đất thấp. Bởi đó, hãy xin Chúa ban cho mình con mắt đức tin, biết nhìn thấy Chúa vẫn yêu thương và hiện diện trong hoàn cảnh nầy, để giúp ta bám chặt hơn vào Chúa, dù trí khôn mình không hiểu nhiều điều, thì lòng ta cứ tha thiết nài xin cho ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời.

Có thể nói: Corona là một cuộc mổ xẻ tâm linh cho cả nhân loại, bác sĩ làm ta đau nhưng ta chấp nhận vì biết rằng ông sẽ làm cho ta tốt hơn. Hãy tạ ơn Chúa ngay trong mọi hoàn cảnh dịch bệnh vì biết rằng Chúa sẽ rút ra nhiều sự lành từ biến cố này: loài người biết cậy dựa vào Chúa hơn, không bi quan yếm thế vì biết rằng có Chúa Phục Sinh đang đồng hành với nhân loại, và chính Chúa sẽ ra tay khi Người muốn.

Tản mạn về Chúa Giêsu Phục Sinh

Nhà tu đức nào đó đã nói: Nếu phải đưa ra bằng chứng về việc Chúa Phục Sinh thì rất khó, nhưng để chứng minh rằng Chúa không phục sinh thì lại càng khó hơn. Nhưng vấn đề ĐỨC KITÔ PHỤC SINH lại là vấn đề then chốt của niềm tin Kitô giáo. Muốn nói một điều gì đó mới mẻ về Chúa Phục sinh là điều rất khó, vì ‘điều mới’ đó phải là cảm nhận của riêng mình thôi.

Bạn có nghĩ rằng: các sách Tin Mừng kể quá vắn tắt về Chúa Phục sinh chăng? Đúng vậy, trong khoảng 40 ngày, với nhiều lần hiện ra với nhiều người, cùng ngồi ăn uống và chuyện trò… vậy mà các Thánh Sử không ghi lại một bài nói chuyện nào cho ra hồn. Dường như Chúa vội biến đi (Chúa không ở lại lâu) sau khi các môn đệ đã nhận ra sự kiện CHÚA ĐÃ PHỤC SINH. Hình như sau khi sống lại, Chúa không nói bài giáo lý nào và Chúa không làm phép lạ nào? Chỉ là  vài lời chúc bình an, trấn an, báo tin, và hẹn gặp ở Galilêa. Đúng là ‘mọi sự đã hoàn tất’ và phần còn lại là hoạt động Chúa Thánh Thần và phần ‘bước theo Thầy’ của mỗi người chúng ta.

Các trình thuật Tin Mừng kể lại những lần Chúa hiện ra sau khi sống lại đều có một điểm chung là các nhân chứng đều không nhận ra ngay đó là Chúa. Có thể Chúa Giêsu mang những dáng vẻ hơi khác thường, nhưng có phần chắc là vì tâm hồn các môn đệ của Chúa trĩu nặng ưu sầu và tuyệt vọng. Cuộc sống chúng ta cũng chất chứa những lo lắng sự đời, gánh nặng cuộc sống, thành công, đam mê, tin giả… ngăn cản ta không sẵn sàng để nhận ra Chúa đang đồng hành với mình và đang hoạt động trong cuộc đời để mang lại ích lợi cho từng người. Đúng hơn, những ưu tư phiền muộn hay những thành công và hạnh phúc chỉ là cảnh huống giúp mỗi người nhận ra sự đồng hành của Chúa. Nhà tu đức Jacques Philippe nói: “Bạn hãy tin rằng điều đang xảy ra trong hiện tại là điều tốt nhất mà Cha nhân lành đã cho phép xảy đến”. Tôi thường nghĩ: Thiên Chúa luôn gửi ‘tin nhắn’ đến cho từng người và từng tập thể, để giúp họ sửa mình; Thiên Chúa như người thầy luôn ra bài tập khác nhau cho từng học trò, tùy tính khí và lầm lỗi khác nhau của họ. Thánh nữ Faustina kể lại: khi tôi cầu nguyện xin Chúa cất đi gánh nặng mà cộng đoàn đang phải trải qua, Chúa trả lời: Những lời cầu nguyện của con được chấp nhận cho những ý chỉ khác. Cha không thể cất thánh giá này được cho đến khi họ nhận ra ý nghĩa của nó.

Câu chuyện của bà Maria gợi cho chúng ta vài chi tiết cần thiết để gặp được Chúa Phục Sinh (Ga 20,11-18). Điểm thứ nhất đó là việc hăng say tìm gặp Chúa: chỉ những ai hăng say tìm đến mộ hoặc cùng tụ họp cộng đoàn, cùng cộng tác làm việc với nhau mới gặp được Chúa. Điểm thứ hai, để gặp Chúa thì phải có tình yêu nồng nàn và được Chúa ban ân điển. Thánh Gioan cúi nhìn vào mộ trống, thấy khăn liệm xếp gọn gàng đã tin ngay rằng Chúa; trên biển hồ Thánh nhân cũng nhận ra Chúa Phục sinh trước Phêrô; còn bà Maria thì nhận ra Chúa khi nghe tiếng gọi thân thương Chúa dành cho mình. Chúa Phục Sinh vẫn đang đồng hành trong cuộc đời mỗi người chúng ta, dù ta khó nhận ra vì Ngài mang dáng vẻ rất khác: Chúa Phục sinh đang hiện diện trong tha nhân quanh ta. Dáng vẻ đó đôi khi rất khó ưa để chúng ta tập yêu thương gần gũi, tập quảng đại và rộng lượng. Sự luyện tập này kéo dài mãi cho đến cuối đời.

Sự Phục sinh của Đức Kitô là bảo chứng việc Thiên Chúa có thể chữa lành mọi sai lầm và mọi vết thương nơi ta và nơi tha nhân. Bạn hãy tin như vậy và tha thiết cầu nguyện xin Chúa chữa lành và ban ơn hối cải cho mình, cho một người nào đó hay cho một tập thể. Hãy mạnh dạn khẩn cầu và Thiên Chúa Giàu lòng thương xót sẽ khấng ban mọi ơn lành cho con cái mình.

Ăn chay

Mùa chay là mùa của chay tịnh, cầu nguyện và sống bác ái. Mục đích của 3 việc này là để gần gũi với Chúa, mặc lấy tâm tình của Chúa Giêsu: hiền lành và khiêm nhường, vâng theo ý Cha trong mọi sự - đến nỗi bằng lòng chịu chết vì nhân loại.

Chúa lên án thái độ ăn chay bên ngoài mà lòng chứa đầy gian ác, gian tham hại người. Kiểu ăn chay Chúa ưa thích là thay đổi cõi lòng: sống bác ái thương người và chết đi cho tội lỗi, được thúc đẩy vì lòng mến Chúa. Con người chúng ta thường thích phép lạ mà không chịu thay đổi cuộc sống, hãy thay đổi cõi lòng cho thanh tịnh, bạn sẽ thấy nhiều điều lạ xảy ra. Mùa chay là để gần Chúa hơn, nói chuyện với Chúa nhiều hơn. Nhưng điều đó chỉ xảy ra khi lòng ta biết tĩnh lặng: bớt ồn ào bởi lo lắng nhiều chuyện vô bổ.

Có câu chuyện kể rằng: Có một vị giáo sư nọ nghe danh một vị tu sĩ già rất uyên bác giúp cho nhiều người tìm được lẽ sống khôn ngoan. Vị giáo sư tìm đến nhà vị tu sĩ để xin thụ giáo. Bước vào nhà, trình bày lý do cuộc thăm viếng và về lý lịch của mình, vị giáo sư nói và nói… Vị tu sĩ già chỉ biết nghe, ông rót trà mời khách, rót nước tràn ly mà cứ tiếp tục rót. Đến lúc này, vị giáo sư mới dừng nói để nhắc chủ nhà rằng nước đã tràn ly. Vị tu sĩ già mới lên tiếng: ngài đến để thụ giáo, nhưng lòng ngài đã tràn những kiến thức và thành kiến, nên không thể tiếp nhận chân lý được, hãy làm cho lòng trống rỗng và biết khao khát đã thì mới đón nhận được sự khôn ngoan của Thiên Chúa.

Ấy vậy, nếu cõi lòng người con cái Chúa sôi sục hận thù, chứa đầy gian tham hại người, quá lo lắng việc đời và tích trữ của cải, ham mê danh vọng, thích bới móc việc người …thì việc ăn chay, nghe giảng, xưng tội, hành hương cũng trở nên hời hợt.  Đức Phanxicô trong sứ điệp mùa chay 2020 dạy: “Thật tốt đẹp khi chiêm ngắm đôi tay dang rộng của Chúa Giêsu trên thập giá, biểu lộ một tình yêu vô bờ bến. Sự cảm nghiệm tình yêu này chỉ có thể có trong mối tương quan “diện đối diện” với Chúa bị đóng đinh và sống lại, một cuộc đối thoại chân thành giữa những người bạn. Đó là lý do tại sao lời cầu nguyện rất quan trọng trong thời gian Mùa Chay”.

Mùa chay đến, hãy tích cực hy sinh hãm mình như: vui lòng chịu thiếu thốn một chút, giảm bớt việc ăn uống một chút. Hãy cầu nguyện nhiều hơn, và quan trọng nhất là hãy thay đổi cõi lòng cho phù hợp với lòng Chúa mong ước: hiền lành, khiêm nhường, cư xử với anh em bằng lòng thương xót.

Kể chuyện

Sứ điệp truyền thông 2020 có những lời rất hay. Đức Phanxicô khuyên chúng ta phải kể những chuyện tốt lành, đừng kể những chuyện phá hoại. Tôi chỉ trích vài câu thôi:

Con người không những là sinh vật duy nhất cần mặc quần áo để che đi điểm yếu của mình (x. St 3,21); mà còn là sinh vật duy nhất cần phải mặc lấy những câu chuyện kể để bảo vệ cuộc sống của họ. Con người là sinh vật kể chuyện. Những chuyện kể để lại dấu ấn trên chúng ta, định hình những xác tín và hành vi của ta, giúp ta hiểu và cho ta biết mình là ai.

Hằng ngày chúng ta nói chuyện, kể chuyện này chuyện khác. Lúc hồi tâm, chỉ cần nhìn lại những chuyện mình đã nói trong ngày cũng đủ nhận ra con người thật của chính mình: tốt lành hoặc xấu xa, khiêm tốn hoặc kiêu ngạo, ích kỷ hoặc quảng đại, chân thật hoặc giả dối…

Cha Nguyễn Tầm Thường có kể cuộc đàm thoại giữa con heo và con bò (loài được xem là thần ở Ấn). Heo thắc mắc tại sao mình cho loài người thịt và da, thế mà bị xem thường, trong lúc bò chỉ cho sữa mà lại được kính trọng? – Vì heo cho thịt khi đã chết, còn bò cho sữa lúc còn sống, cho có ý thức và có tự nguyện.

Trong gia đình bác tôi có nuôi một con chó tên là Noa, tuổi càng cao thì chó lại càng được quý mến vì một vài tính tốt. Vì tuổi cao, chó ta được gọi là bác Noa. Bác được cắt đặt canh gác cả rổ thịt mà không hề hấn gì; bất kỳ món ngon nào, bác ta cũng để em út ăn chán rồi bác mới ăn. Suy ra, bác có tính tự chủ và tính vị tha. Đôi lúc tôi nghĩ chỉ cần học bác Noa cũng đủ để làm người tốt rồi.

Dịp tết vừa rồi có vài chuyện tôi được chứng kiến nói lên sự tử tế của con người.

- Tôi và anh bạn dắt xe máy đi dọc quốc lộ, bỗng có chiếc xe máy chạy chậm lại và hỏi xem có cần sự giúp đỡ không. Tôi không nhận sự giúp đỡ vì nhà rất gần, thế là chiếc xe kia quay đầu vượt qua làn đường bên kia. Tôi chợt hiểu và cảm động, vì đôi thanh niên nam nữ đang đi ngược chiều, nhưng họ có ý định giúp đỡ người ở bên kia đường, họ tốt thật.

- Dọc quốc lộ 14, nhiều người đi Saigòn sau dịp tết có dịp chứng kiến có những người cho nước uống miễn phí dọc đường. Họ đứng sát lề đường, đưa những chai nước cho ai cần thì lấy. Có người bảo đó là người phật giáo vì họ tin vào luật nhân quả, hành thiện tích đức. Tôi hỏi lại: thế đạo Chúa cũng dạy sống bác ái và mở tài khoản nước trời đấy thôi?

- Sau dịp tết vừa qua, trong làng xảy ra một vụ cháy nhà, có lẽ do chập điện. Lúc đầu, cháy nhà gỗ bên cạnh căn nhà xây. Nhiều người nghĩ có lẽ chỉ cháy nhà gỗ và vì chưa từng ‘tập dượt’ cứu nhà cháy, nên hầu hết chỉ đứng nhìn mà không kịp phản ứng, không biết lấy nước ở đâu. Cũng may có ai đó gọi lính cứu hỏa, một số người khác cứu đồ trong nhà xây ra. Ngọn lửa được dập tắt, thiệt hại vật chất cũng không nhiều, nhưng một sự áy náy còn lại trong lòng người: ai cũng sợ chết, ai cũng sợ mệt, nhà ai cháy thì phải chịu. Đến nay, giáo xứ đã có lời kêu gọi giúp đỡ, thể hiện tình tương thân tương ái.

Sự quan phòng của Thiên Chúa đã xếp đặt cho mỗi người được sinh sống cạnh nhau, trở thành ruột thịt và bạn bè trong làng xóm. Cách sống và lời nói của người này có ảnh hưởng tương tác đến người kia. Chúa dạy ta đừng làm gương mù gương xấu, mà hãy trở nên men nồng muối mặn cho nhau, kể cho nhau những điều tốt đẹp để giúp nhau tìm được Chúa là nguồn chân - thiện – mỹ.

Vài lời chúc xuân

Mùa xuân đã qua đi, nhưng có những lời chúc xuân còn đọng lại nơi lòng. Xin ghi lại như một cảm nghiệm về cuộc đời.

Xin chúc mọi người được rơi vào hũ gạo của Chúa. Đây là lời chúc xuân của cha quản xứ Vinh Hương. Một lời chúc giản dị, dễ nhớ và cũng giàu tính tâm linh. Quả thật, Cha trên trời là Đấng vừa quyền năng lại vừa tốt lành, tốt hơn bất cứ người cha trần thế nào. Có thể nói mối bận tâm lớn nhất của Thiên Chúa là yêu thương con người, một tình thương trao ban và xót thương. Thế nhưng, con người chúng ta thường lãng quên tình thương đó, nghi ngờ rằng Chúa lạm dụng mình, Chúa lãng quên mình, Chúa bất lực với sự dữ… Nhất là khi đối diện với đau khổ, ta bị cám dỗ để không nhận ra rằng ‘khi Chúa đóng cửa chính lại thì Ngài lại mở ra những cánh cửa sổ’. Bởi đó, lời chúc xuân hàm ý rằng: Cầu chúc cho mỗi người luôn cảm nghiệm được tình thương của Chúa trong cuộc đời mình.

Xin cho gia đình được như ý ‘Chúa’. Điều cốt lõi của hạnh phúc trong cuộc đời là đón nhận ý Chúa. Chúng ta cứ cầu chúc và cầu nguyện cho nhau được bình an, khỏe mạnh, toại nguyện, thành đạt, hạnh phúc, phát tài. Những mong ước đó đều có ý tốt, nhưng hãy ghi nhớ lời Thánh nữ Faustina: “Khi cầu nguyện, chúng ta đừng nài ép Chúa ban cho điều chúng ta muốn, mà chúng ta nên tuân phục Thánh ý Người (NK 1525). Để có bình an, chúng ta cầu chúc cho nhau biết thuận theo ý Chúa, biết tìm kiếm và vâng theo ý Chúa. Chính Chúa Giêsu cũng dạy chúng ta: ‘Xin cho ý Cha được thể hiện’ dưới đất cũng như trên trời, thể hiện trong cuộc đời ta và cuộc đời tha nhân; và trong suốt cuộc đời tại thế, Chúa Giêsu chỉ luôn tìm vâng theo ý Cha.

Xin chúc cho gia đình được bình an. Đây là lời cầu chúc phổ thông nhất, nhưng cần kèm theo một chút chú giải và tôi xin trích lời chú giải của một vị linh mục. Khi ta xin ơn bình an cho nhau thì chắc chắn Chúa sẽ ban, với điều kiện chúng ta biết sống theo Lời dạy của Chúa, cụ thể là biết học nơi Chúa sự hiền lành và khiêm nhường.

Còn tôi, như một quyết tâm và cũng như một lời chúc cho chính mình: ĐẶT GÁNH NẶNG XUỐNG. Chúa mời gọi từng người: “Hãy đến với Ta, hỡi những ai mang gánh nặng nề, Ta sẽ bổ sức cho các con”. Cha Minh Anh có một bài viết nói về một người cả đêm cứ phải vác một bao tải nặng nề như muốn đi không nổi, anh mới hỏi Chúa ‘tại sao hành hạ mình như vậy’, Chúa trả lời: “Gánh nặng đó là lỗi lầm của anh em mà con đã bới móc ra thì con phải vác”. Để cho cuộc đời nhẹ nhàng, hãy đặt gánh nặng xuống: ghen ghét, tự hào, xét đoán, lo âu…