Một Chúa Ba Ngôi

 

Có lẽ đây là đề tài khó diễn tả nhất trong Thần học, khó để cảm nghiệm và càng khó hơn khi phải chia sẻ và nói cho người khác hiểu. Có một giai thoại kể rằng: một hôm Thánh Augustinô đi dạo trên bãi biển và Ngài đang suy gẫm để cố gắng hiểu biết về mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, thì Ngài thấy một em nhỏ dùng vỏ sò múc nước biển đổ vào một cái hang của con dã tràng đào trên cát, em cho biết đang cố gắng làm biển cạn đi, thánh nhân thấy nực cười cho nỗ lực của em, em mỉm cười cho biết chuyện em làm còn dễ hơn việc thánh nhân đang làm, và thánh nhân đã hiểu ý của vị thiên thần nhỏ: lấy Đức Tin mà chấp nhận những điều Chúa đã mạc khải, trí khôn chỉ hiểu được phần nào thôi.

Quả thực, con người có thể dùng trí khôn và sự soi dẫn của Thiên Chúa để nhận biết Đấng Tạo dựng nên vũ trụ rất trật tự và hài hòa đến kinh ngạc - đến mức những ai cho rằng vạn vật tự nhiên mà có thì rất vô lý! Thế nhưng, để nhận biết Thiên Chúa Ba Ngôi thì phải có mạc khải của Thiên Chúa, đặc biệt là những lời của Chúa Giê su: Cha ở trong Con và Thánh Thần luôn cùng hành động trong Cha và Con, từ thuở đời đời và mãi mãi vô cùng. Thần học chỉ nói với ta chừng ấy, và tốt hơn là chúng ta sống mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi. “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần” (Mt 28, 19). Lịch sử Giáo hội đã phát sinh bao nhiêu lạc thuyết và tốn bao nhiêu giấy mực để duy trì niềm tin như chúng ta đang có hôm nay: Một Thiên Chúa Ba Ngôi, bằng nhau và trong nhau. Với trí khôn loài người, chúng ta thường quy việc tạo dựng cho Chúa Cha, việc cứu chuộc cho Chúa Con và việc thánh hóa cho Chúa Thánh Thần.

Mỗi lần làm dấu Thánh Giá đơn và nhất là dấu Thánh Giá kép, hãy ý thức mình đang tuyên xưng mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, được gọi là mầu nhiệm chính trong đạo. Khi tuyên xưng Danh Thiên Chúa và vẽ hình Thánh Giá trên trán – trên tim và trên hai vai là chúng ta xin Chúa thánh hóa tâm trí, quả tim và đôi tay, chúng ta xin Chúa thánh hóa con người khỏi những cám dỗ và mưu chước ma quỷ - để hoàn toàn thuộc trọn về Chúa Ki tô, tựa như việc đánh dấu lãnh thổ. Đàng khác, việc làm dấu Thánh Giá trước mặt người đời còn là một cách làm chứng cho Chúa, dạn dĩ xưng danh Chúa. Mỗi lần đọc kinh Tin, chúng ta lại tuyên xưng mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, hãy đọc với lòng xác tín sâu xa vì Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành đã mạc khải cho ta biết.

Thiên Chúa là tình yêu, Ngài đã yêu thế gian đến nỗi ban cho họ Người Con Một, để ai tin vào Người Con ấy thì được sống đời đời. Chúng ta thường thấy các câu chuyện thần thoại cũng thường có những chuyện nói về nguồn gốc vũ trụ, sự xuất hiện của những vị thần, nhưng sự thường là các vị thần đó đấu đá nhau để tranh giành quyền lực và thể hiện sự ưu việt của mình, có thể xem những câu chuyện hư cấu này là sản phẩm của trí tuệ con người. Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa vô thần cho rằng: Không phải Thiên Chúa đã tạo dựng con người, nhưng chính con người đã dựng nên những vị chúa và phú cho ngài những khả năng mà họ mơ ước. Thế nhưng, điều khác biệt căn bản trong mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là: Ba Ngài luôn yêu thế gian dù họ sa ngã và các Ngôi vị luôn yêu thương nhau - cùng hành động với nhau, vì Thiên Chúa là tình yêu.

Tạ ơn Thiên Chúa đã tạo dựng vũ trụ cho người thế hưởng dùng. Tạ ơn Chúa đã cứu chuộc con người khi họ bất tuân không muốn lệ thuộc vào Chúa và đã sa vào con đường chết. Tạ ơn Chúa đã ban Thánh Thần như người mẹ hằng nâng niu chăm sóc các tâm hồn, để họ luôn bước đi trên con đường chính lộ tiến về cõi trường sinh. Xin cho chúng con biết thờ phượng Chúa và sống trong tình yêu thương anh em, biết tìm kiếm ý Chúa và làm sáng danh Chúa – để mọi người tin nhận Một Chúa Ba Ngôi là lẽ sống đời đời. Amen

Công chính

 

Lời Chúa nói với chúng ta: “Nếu các con không ăn ở công chính hơn các kinh sư và biệt phái, thì các con không được vào nước trời” (Mt 5, 20). Các kinh sư là các thầy thông luật, các biệt phái là những người giữ luật một cách nghiêm nhặt. Vậy làm sao mà Chúa Giê su đòi hỏi các môn đệ của Ngài phải ăn ở công chính hơn các vị, nếu muốn được vào nước trời?

Để hiểu hai nhóm trên, chúng ta vào google hỏi thì được trả lời như sau:

“Kinh sư (Grammateus):

·         Là những người có học thức, thông thạo luật Môsê và Kinh Thánh. 

·         Thường được gọi là ký lục, luật sĩ hoặc thầy thông luật. 

·         Chuyên trách giải thích và áp dụng luật pháp. 

Biệt phái (Pharisêu):

·         Là một nhóm xã hội, đảng phái hoặc trường phái tư tưởng. 

·         Được coi là nhóm lãnh đạo tôn giáo và chính trị. 

·         Tuân thủ nghiêm ngặt luật Thiên Chúa, nhưng cũng có thể áp đặt luật pháp trên dân chúng. 

Mối liên hệ:

·         Một số Kinh sư có thể là thành viên của nhóm Biệt phái. 

·         Tuy nhiên, không phải tất cả các thành viên của Biệt phái đều là Kinh sư”. (internet)

 

Trong tông huấn tiếng gọi nên thánh trong thế giới hôm nay (GE), Đức Giáo hòang Phanxicô đề cập đến hai kẻ thù cua sự nên thánh là tân ngộ đạo thuyết và tân Pelagio. Ngộ đạo thuyết là những người chủ trương rằng: Sự thánh thiện đặt nền tảng trên những nhận thức cao siêu về chân lý, càng hiểu biết và đào sâu những điều thần bí của đạo thì càng gần Thiên Chúa, họ biến Ki tô giáo thành một hệ tư tưởng trong lúc lại bỏ qua việc thực hành những việc bác ái, cầu nguyện, lòng thương xót, và coi thường những người bình dân (Có thể ví như là các kinh sư).

Còn thuyết Pelagio là gì? Pelagio là tên của một đan sĩ sống vào thế kỷ V (360-420). Vào một thời kỳ phong hóa suy đồi, ông kêu gọi cố gắng chấn hưng kỷ luật qua các việc tu đức khổ chế. Tiếc rằng vì nhấn mạnh quá đáng đến nỗ lực của con người, ông giảm nhẹ vai trò của ân sủng, khiến cho thánh Augustinô phản ứng quyết liệt. Tông huấn đặt tên Pelagio cho thái độ nhấn mạnh đến nỗ lực cá nhân, đến nỗi hầu như sự thánh thiện là kết quả của ý chí chứ không phải là ân sủng. Thế nhưng, sự thánh thiện là tác động của Thiên Chúa trong cuộc đời của chúng ta cũng như là sự hợp tác với Thánh Linh (Có thể ví như các biệt phái).

Chúa Giê su đến trần gian, Ngài không thuộc hai nhóm trên, Ngài giảng những điều được Cha truyền nói – thế nên nhóm kinh sư cũng thường xuyên xuất hiện để xem lời Chúa giảng có gì sai để bắt bẻ; còn nhóm biệt phái thì thường xuyên khó chịu vì Chúa thường lỗi luật sa bat, không giữ luật thanh tẩy và thường tiếp xúc với những người tội lỗi. Sự công chính Chúa đòi hỏi chúng ta là: phải có tình yêu trong mọi việc ta làm và trong việc tuân giữ Lời Chúa. Tình yêu Chúa phải là chóp đỉnh và là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hành trình sống đạo của người Ki tô hữu, tình yêu đó thúc đẩy người con cái Chúa lưu tâm đến tha nhân là hiện thân của Chúa. Linh đạo của người con cái Chúa được đặt nền tảng trên sự khó nghèo và lòng thương xót: sự thánh thiện của Ki tô hữu là sống dưới con mắt Chúa như bé thơ và trông mong mọi sự từ Chúa - như đôi mắt nữ tỳ hướng nhìn tay bà chủ, và khi ý thức rằng mình lãnh nhận mọi phúc lành từ Chúa thì ta cũng phải cư xử với anh em với lòng thương xót.

 

Chúa Thánh Thần

 

“Thầy đi thì có lợi hơn cho anh em, vì Thầy sẽ ban Thánh Thần xuống, Ngài sẽ nhắc nhở anh em về những điều Thầy đã nói khi còn ở thế gian”. Đó chỉ là một trong nhiều lời Chúa Giê su nói về Chúa Thánh Thần. Thời đại sau khi Chúa Giê su về trời là triều đại của Chúa Thánh Thần, mở đầu bằng biến cố Chúa Thánh Thần ngự đến trong ngày lễ Ngũ Tuần, được xem là ngày khai sinh của Hội Thánh (Cv 2, 1-11).

Chúng ta lần giở lại bài đọc nói về việc ‘ngôn ngữ bất đồng’ trích ở sách Sáng Thế 11, 1-9. “Đức Chúa xuống xem thành và tháp con cái loài người đang xây. Nào Ta làm cho tiếng nói của chúng phải xáo trộn, khiến chúng không ai hiểu ai nữa” (St 11, 5-7). Đọc đoạn văn trên, chúng ta dễ hiểu theo nghĩa đen rằng: Thiên Chúa thấy ‘sự hiệp nhất xây thành của con người để lưu danh’ thì đâm sợ và Ngài chủ động gây nên sự bất đồng ngôn ngữ khiến loài người chia rẽ và phân tán khắp mặt đất. Đúng hơn, 11 chương đầu của sách Sáng Thế mang ý nghĩa ‘cắt nghĩa về nguồn gốc và chỉ mạc khải về nội dung’ của công trình sáng tạo, đừng hiểu theo nghĩa đen như một sách lịch sử ghi lại mọi biến cố một cách chính xác về thời gian. Đoạn văn trên phải hiểu theo nghĩa mạc khải: Thiên Chúa là Đấng sáng tạo trời đất – muôn loài muôn vật và cao điểm là con người, con người bất tuân lệnh truyền của Chúa – từ tội phạm đầu tiên đó, hai ông bà nguyên tổ đã đánh mất ‘tình trạng công chính nguyên thủy’ nên họ đổ lỗi cho nhau, anh em giết nhau và nhân loại chia rẽ - phân tán khắp địa cầu. Có thể hiểu mô hình sa ngã như hình kim tự tháp, đỉnh là Thiên Chúa và đáy mở rộng theo chiều dài của lịch sử loài người – với muôn hình thức sa ngã do ma quỷ gây nên. Giáo hội ca tụng 'công trình cứu độ của Chúa Giê su còn vĩ đại và xinh đẹp hơn công trình tạo dựng thuở ban đầu gấp bội lần', tuy vậy sự quan phòng của Chúa lại chấp nhận 'cỏ lùng và lúa chung sống với nhau cho đến mùa gặt', cho nên công việc của ma quỷ vẫn sinh sôi nẩy nở trên trần gian cho đến ngày tận thế.

Trái ngược với hình ảnh trên, chúng ta cùng khám phá những chiều kích của sách Công vụ 2, 1-11 mô tả: Vào ngày lễ ngũ tuần, dân chúng tụ họp đông đảo, Chúa Thánh Thần được ban xuống từ trời, các tín hữu hiệp nhất và được ơn nói các tiếng lạ để ca tụng những kỳ công của Chúa. Sách Công vụ còn kể nhiều về hoạt động của Chúa Thánh Thần như: soi lòng mở trí cho các Tông đồ hiểu Kinh Thánh, giảng những bài giảng rất sống động, không còn sợ hãi sự bách hại, mạnh dạn ra đi khắp nơi rao giảng về Chúa Ki tô đã chết và phục sinh, vâng theo những soi dẫn của Chúa Thánh Thần, Chúa Thánh Thần hoạt động trong từng cá nhân, từng biến cố, và khi các Tông đồ hội họp Công đồng đầu tiên ở Giê ru sa lem. Chúng ta thường liệt kê thành 7 ơn Đức Chúa Thánh Thần: ơn khôn ngoan, ơn hiểu biết, ơn biết lo liệu, ơn sức mạnh, ơn thông minh, ơn đạo đức và ơn biết kính sợ Đức Chúa Trời.

Chỉ có Ma quỷ là kẻ gây nên chia rẽ (divide) và lên án (accuse): tập chú vào bản thân; còn hoa quả của Thánh Thần là hoan lạc, bình an, hiệp nhất: tập chú vào việc kính sợ Đức Chúa Trời. Bởi đó, phải luôn xin ơn Chúa soi sáng để biết tránh ‘những suy nghĩ tiêu cực – lời nói gây họa – và lời viết không cần thiết trên mạng xã hội’ gây nên sự đả kích và chia rẽ; biết suy nghĩ và nói những lời xây dựng sự hiệp nhất và bình an cho nhau. Bản xét mình hằng ngày của mỗi người phải tập trung vào việc thờ phượng Chúa và mối liên hệ với tha nhân: ma quỷ cám dỗ ta cắt đứt liên lạc với Chúa Giê su và ưa chúi mũi vào chuyện xấu của kẻ khác như là tin tức – trong lúc việc tốt của họ thì không thấy.

Ơn riêng Chúa ban cho mỗi người là để xây dựng cộng đoàn. Người được ơn nhiều rất dễ mất linh hồn khi họ quá tự hào về ‘tài năng hơn người’ mà không sử dụng cho đúng những nén bạc Chúa ban, dễ khinh dể kẻ không có năng khiếu mà không nhận ra sự nỗ lực của họ trong cuộc sống. Sách tu đức dạy rằng: Không ai quá nghèo đến nỗi không có gì để cho. Bạn có nghĩ rằng mình đang có quá nhiều và quá giàu khi được sinh ra đời lành lặn thân xác và tinh thần, có của ăn của để, có học hành và biết đến máy vi tính, có sức khỏe để hít thở khí trời và làm những việc mình muốn, có người thân bên cạnh để nâng đỡ và yêu thương… vậy hãy làm gì đó cho Chúa, ra đi khỏi bản thân để loan báo Tin Mừng cho anh em, trở nên chiến sĩ Chúa Ki tô.

Phần con, hãy theo Thầy

 

Có lẽ Thánh Phê rô đã có một câu hỏi hơi thừa, khi hỏi về số phận tương lai của tông đồ Gio an. Và câu trả lời của Chúa cũng mang vẻ bông đùa, khiến các anh em cũng phải bàn tán về việc ông Gioan sẽ không chết. Làm gì có chuyện con người mà không phải chết?

Chúng ta biết: ông Phê rô đã bị ngược đãi và tử vì đạo vào khoảng năm 67, đúng như lời Chúa báo trước; còn ông Gioan chết già, ông nghiền ngẫm những giáo huấn của Chúa và đã viết sách Tin Mừng thứ tư, nhưng chính ngài cũng bị ngược đãi vì đạo và bị đày đến chết trên đảo Patmos. Như vậy, cuộc sống của người theo Chúa không ai giống ai, mỗi người mỗi cách làm chứng cho Đức Giê su, mỗi người có cách thể hiện tình yêu của mình. Chúng ta cũng thường bị cám dỗ so sánh mình với người khác, đó là điều thường không cần thiết vì dễ dẫn đến điều tiêu cực: tự hào, ghen tị, phê bình, lên án, buông xuôi bỏ cuộc. Hãy biết rằng mỗi người có con đường phải đi, có nỗi khổ phải chịu và Chúa có một kế hoạch cho mỗi cuộc đời. Sự so sánh cũng đôi khi có ích, khi nó kích thích mình tiến lên trên con đường nhân đức - không phải là một bản sao, nhưng theo cách của riêng mình và trong hoàn cảnh sống của mình, như câu nói của thánh Au gus ti nô: “ông nọ bà kia làm thánh, tại sao tôi lại không làm thánh?”.

Xin trích số 7  của tông huấn ‘bàn về việc nên thánh trong thế giới hôm nay’ (Gaudete et exsultate): Tôi thích chiêm ngưỡng sự thánh thiện hiện diện trong sự kiên nhẫn của dân Thiên Chúa: nơi những cha mẹ nuôi nấng con cái họ với tình yêu thương bao la, nơi những người nam nữ làm việc chăm chỉ để nuôi sống gia đình, nơi người bệnh tật, nơi các tu sĩ già cả mà không bao giờ mất nụ cười của họ.  Trong sự kiên trì hàng ngày của họ, tôi thấy sự thánh thiện của Hội Thánh đang chiến đấu.  Rất thường thì đó là một sự thánh thiện được tìm thấy ở những người hàng xóm cạnh nhà chúng ta, là những người, đang sống giữa chúng ta, phản ảnh sự hiện diện của Thiên Chúa.  Chúng ta có thể gọi họ là “giai cấp trung lưu của sự thánh thiện” (Đừng chỉ chiêm ngưỡng các vị được phong thánh mà hãy tập nhìn thấy sự thánh thiện đang hiện diện quanh ta, điều đó tạo cho ta niềm vui).

Chúng ta được mời gọi chiêm ngắm vẻ đẹp của những người thân trong gia đình, trong giáo xứ: những đóng góp nhỏ bé, hằng ngày, kiên trì qua năm tháng - để duy trì sinh hoạt cho cộng đồng đong đầy và chan chứa bao tình thương. Có câu chuyện kể về một người đàn ông sống trong gia đình đã 30 năm nay, thường vô tình và cư xử cộc cằn với vợ con; bỗng dưng một ngày nọ ông thay đổi, ông nói với vợ: “cảm ơn em vì bao nhiêu việc tốt em đã làm cho anh, như giữ gìn căn nhà sạch đẹp, nấu cơm cho anh ăn, giặt giũ quần áo cho anh và chăm sóc anh chu đáo như một người mẹ”; nghe những lời như thế, người vợ đâm hoảng vì nghĩ có điềm gì không lành sắp xảy ra trong gia đình, bà không dám tin rằng chồng mình cũng là một người giàu tình cảm – rất khác với vẻ cứng cỏi từ xưa đến này; và rồi bà cũng nhận ra những điều tốt lành khác nơi chồng: “em cũng biết ơn anh vì anh cũng rất vất vả chu cấp cho gia đình bao nhiêu năm nay.

“Phần con, hãy theo Thầy” đáng trở thành câu tâm niệm của chúng ta. Khi đối diện với người xấu và kẻ làm điều ác, thì “Bạn đừng nổi giận vì quân gian ác, chớ phân bì với kẻ bất lương,

₂ vì chúng tựa cỏ hoang mau úa và giống như thanh thảo chóng tàn (Tv 37). Và khi Chúa mời gọi ta làm việc cho Ngài, thì hãy chấp nhận hạn chế một phần tự do của mình ‘vì Hội Thánh’.

 

KỲ VỌNG

“Như Cha đã sai con đến thế gian, con cũng sai họ đến thế gian”.

Ngày kia, Thomas Edison đem về cho mẹ một tờ giấy; mở ra, bà thất thần, mắt trào lệ. Bà đọc lớn tiếng, “Con của bà là một thiên tài; trường này quá nhỏ, không thể đào tạo cháu. Bà hãy tự dạy cháu!”. Mấy mươi năm sau, Edison lục lại căn xép, bỗng thấy mảnh giấy năm xưa, “Con bà đần, chúng tôi không nhận!”. Ông khóc hàng giờ rồi viết, “Edison, một thằng đần, sinh ra bởi một bà mẹ anh hùng. Nó đã trở thành thiên tài của thế kỷ!”. Ông nhớ lại, “Mẹ tôi luôn kỳ vọng vào tôi; bà là một ai đó để tôi không làm thất vọng!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Nếu có những bà mẹ rất ‘kỳ vọng’ vào con, thì Chúa Giêsu tuyệt đối ‘kỳ vọng’ hơn vào các môn đệ của Ngài - những ‘thiên tài’ - không chỉ tạo nên sự khác biệt cho thế giới, nhưng còn cứu độ thế giới! Tin Mừng hôm nay tiết lộ ‘kỳ vọng’ đó, “Như Cha đã sai con đến thế gian, con cũng sai họ đến thế gian!”.

Tại sao Chúa Giêsu ‘kỳ vọng’ vào họ đến thế? Như Cha hằng ở với Con khi sai Con xuống trần, các môn đệ và chúng ta cũng được Chúa Giêsu hằng ở cùng khi Ngài tiếp tục sai chúng ta đi vào thế gian. Bạn và tôi luôn ở trong tình yêu cùng sự nâng đỡ của Thánh Thần Ngài. Và giờ đây, bên hữu Cha, Ngài vẫn tiếp tục đồng hành với sứ vụ của Hội Thánh. Bên cạnh đó, chúng ta được bao quanh bởi một triều thần thánh tốt lành - những người luôn ủng hộ, cầu bầu, khơi nguồn cảm hứng; ngoài ra, còn có các linh hồn thánh thiện - những người thân yêu của chúng ta còn sống hay đã qua đời. Họ là những món quà vô giá được ban để hỗ trợ chúng ta trong việc xây dựng Nước Trời.

Vậy mà không ít lần, chúng ta cảm thấy thoái chí để rồi tìm cách chạy trốn. Chúa Giêsu không kéo chúng ta khỏi các cuộc chiến; nhưng ban sức mạnh Thánh Thần để chúng ta chiến đấu cho sứ vụ, hầu muôn dân nhận biết Chúa, “Hỡi vương quốc trần gian, nào hát khen Thượng Đế!” - Thánh Vịnh đáp ca. Phaolô đã rất ý thức trách nhiệm này; ngài sâu sắc đón nhận thực tế, “Tôi biết, khi tôi đi rồi, sẽ có những sói dữ đột nhập vào anh em, chúng không tha đàn chiên” - bài đọc một. Vì thế, Phaolô phó dâng mọi sự cho Chúa, cho Lời ân sủng.

Anh Chị em,

“Con cũng sai họ đến thế gian”. Trong tình yêu và sức mạnh của Thánh Thần, Chúa Giêsu sai bạn và tôi đi vào thế giới như những ‘thiên tài’ ôm lấy thế giới và cứu độ nó! Hãy sống như những con trai, con gái của Chúa! Đừng ngạc nhiên khi nhiều người sẽ chỉ trích chúng ta; điều quan trọng, phải sống làm sao để những lời chỉ trích của họ sẽ không ai tin! Chúa Giêsu ‘kỳ vọng’ chúng ta; vì lẽ, chúng ta canh cánh bên lòng Ngài. Vì thế, dẫu có là gì đi nữa - ngã gục, sa sẩy - thì ơn Chúa luôn có đủ để mỗi người có thể trỗi dậy và tiếp tục đi tới! Bạn không được phép bi quan; và Chúa Giêsu - còn hơn một bà mẹ anh hùng - phải là Đấng để bạn và tôi không thể làm thất vọng!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con chùn bước trước bất cứ nghịch cảnh nào; nếu con lỡ bước, giúp con trỗi dậy, xô con đi tới, vì con luôn ‘kỳ vọng’ vào Chúa!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế) 

Chứng nhân cho Thầy

 

Bài Tin Mừng Lc 24, 46-53 nói với chúng ta việc Chúa hiện ra với các tông đồ, soi lòng mở trí cho các ông hiểu Kinh Thánh và sai các ông đi rao giảng Tin Mừng: Đấng Ki tô phải chịu khổ hình, sống lại, lên trời, phải tin vào Người để được ơn cứu độ. Chính anh em là chứng nhân về những điều này. Giáo hội đã chọn lễ Chúa lên trời là ngày lễ của truyền thông Công giáo, và mỗi năm các ĐGH thường viết một sứ điệp về truyền thông. Sứ điệp truyền thông 59 (2025): Hãy chia sẻ niềm hy vọng trong tâm hồn anh chị em cách hiền hòa (1 Pet 3, 15-16). Chúng ta cùng nhau nói về việc làm chứng và về việc truyền thông.

Đức Thánh Cha Phanxicô nói về việc thao túng truyền thông của những ông chủ công nghệ, dẫn đến sự phân cực về chính trị, luân lý, bóp méo sự thật – kể cả những sự thật về tôn giáo, gây chia rẽ và hận thù, những chủ thuyết thù nghịch tôn giáo. Người ta đang nói nhiều đến AI (trí tuệ nhân tạo): nó chỉ là công cụ thu thập và tổng hợp dữ liệu, tuy vậy ai nắm được nó sẽ bá chủ thế giới, bởi đó các nước lớn đầu tư lớn vào AI như một lợi thế tấn công và răn đe đối thủ khác. Bên đạo chúng ta cũng đang khuyến khích nhau học tập và dùng thử (qua hộp thư gmail) AI, vì nó hỗ trợ trong việc tìm kiếm dữ liệu, soạn bài giảng, giúp xét mình, giúp hòa giải, soạn nhạc, làm phim… Có thể nói, AI thay đổi mỗi giờ và mỗi ngày, không biết nó sẽ dẫn nhân loại đi về đâu, trước mắt con người nhận ra một điều: đầu ra của nhiều ngành đại học là thất nghiệp, vì AI làm tốt hơn: giáo sư đại học, tư vấn, dạy kèm, viết lách… vì nó học cả ngày cả đêm và nó không bao giờ quên như con người.

Trở về với sứ điệp truyền thông năm nay, chúng ta nói đến 3 từ: Hãy chia sẻ- niềm hy vọng- cách hiền hòa. Đừng nghĩ chỉ mấy người thuộc ban truyền thông (chụp hình, viết lách, giảng trên youtube, Tik tok) là làm truyền thông, và truyền thông là một điều cao siêu, xa lạ với giới bình dân. Không phải thế, mỗi lần gặp nhau ta nhìn nhau – cười với nhau- trao đổi một câu và bắt tay nhau đó đã là truyền thông. Khi nói về truyền thông, người ta phân biệt 3 bước: sứ điệp gốc, đường truyền và người nhận. Bởi đó, hãy mau nghe nhưng chậm nói, vì những câu chuyện ta nói với nhau sẽ gây nên sự chia rẽ - chán nản – khích động bạo lực hoặc tạo ra niềm vui – niềm hy vọng, xây dựng cộng đoàn và giúp nhau tiến lên trên đường nhân đức.

Điểm thứ hai là niềm hy vọng. Niềm hy vọng của chúng ta được xây dựng trên Đức Ki tô: Ngài đã chết vì yêu tôi, Ngài đã về trời để mở lối cho tôi. Sống trên trần gian, thời đại nào cũng có những bất ổn về chính trị, chiến tranh, bệnh tật … dẫn đến lo âu và khó giữ được niềm hy vọng. Chúng ta thường nghĩ: thời đại ta đang sống là tệ nhất, hoàn cảnh gia đình mình là tệ nhất, người xấu nhiều hơn người tốt. Để giữ được niềm hy vọng là cả một sự tác động liên tục của ơn thánh và nỗ lực của con người, đích đến của mọi niềm hy vọng là quê hương trên trời (Kinh năm thánh). Xin trích một đoạn trong sứ điệp: “Hy vọng là một nhân đức kín ẩn, bền bỉ và kiên nhẫn. Đối với Kitô hữu, hy vọng không phải là một tuỳ chọn, mà là một điều kiện cần thiết. Như Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã viết trong Thông điệp Spe Salvi, hy vọng không phải là sự lạc quan thụ động, mà ngược lại, đây là một nhân đức “năng động” có khả năng thay đổi cuộc sống chúng ta: “Người có hy vọng thì sẽ sống khác; người hy vọng được ban tặng món quà là một cuộc sống mới” (số 2).

Hiền hòa. Hiền lành là bình thản chấp nhận những khuyết điểm của tha nhân. Cần giữ thái độ hiền lành ngay cả khi phải cương quyết bảo vệ đức tin và chân lý. Tiếc thay, trong quá khứ, nhiều lần Giáo Hội đã quên lời dạy của Thầy về đức hiền lành và khiêm tốn (Mt 11,29). (Niềm vui Tin mừng số 73)

Truyền thông cần phải thấm đẫm nét hiền hòa và gần gũi, như một cuộc trò chuyện giữa những người bạn đồng hành trên đường đi. Đây chính là cách mà nhà truyền thông vĩ đại nhất của mọi thời, Chúa Giêsu thành Nadarét, khi đi cùng hai môn đệ thành Emmaus, đã trò chuyện với họ, làm cho lòng họ bừng cháy khi Ngài giải thích các sự kiện dưới ánh sáng của Thánh Kinh. Martin Luther King đã từng nói: “Nếu tôi có thể giúp đỡ ai đó khi đi với họ, nếu tôi có thể làm ai đó vui lên bằng một lời nói hay bài hát... thì đời tôi sẽ chẳng vô ích”.

Nói đến truyền thông là nói đến truyền giáo - truyền giáo là bản chất của Giáo hội. Nói đến truyền giáo người ta phân làm hai trường hợp: có những người không tin đạo vì chưa được nghe về đạo, nhưng có những người không tin đạo vì họ chứng kiến cuộc sống không tốt của những người có đạo. Đừng nghĩ truyền thông là nói cho lưu loát về đạo mà cốt yếu là một đời sống thánh thiện, bởi đó phải tránh xa một lối sống tầm thường, không có niềm vui và không có niềm hy vọng. Giáo hội dạy ta truyền đạo bằng sự lôi cuốn, bằng đức ái và lòng tốt, bằng sự nhẫn nại chăm sóc tha nhân: cuộc sống đạo tốt là cách truyền thông hiệu quả mà ta không ngờ với sự tác động của Chúa Thánh Thần.

 

Một ít nữa anh em sẽ lại thấy Thầy

 

Tin Mừng Ga 16, 16 - 23 ghi lại những lời Chúa Giê su nói trong bữa tiệc ly: “ít lâu nữa anh em sẽ không thấy Thầy và ít lâu nữa anh em sẽ lại thấy Thầy”. Câu nói của Chúa ám chỉ đến việc Ngài sẽ trải qua cái chết và sau 3 ngày sẽ sống lại, nhưng chúng ta có thể hiểu rộng hơn: cuộc sống của người Ki tô hữu trên trần gian dường như không thấy Chúa, nhưng chỉ ít lâu nữa -  khi cuộc sống trần gian kết thúc họ sẽ lại thấy Chúa nhãn tiền.

Chúa còn dùng hình ảnh người phụ nữ sắp sinh con lo âu vì sắp trải qua đau đớn, nhưng sinh con rồi thì không còn nhớ đến cơn gian nan nữa, bởi được chan chứa niềm vui vì một con người đã sinh ra trong thế gian. Một tử tù vô thần chờ ngày bị hành quyết, lòng đầy căm phẫn vì bị xã hội ruồng bỏ và không cho anh cơ hội làm lại cuộc đời. Vị linh mục trại giam gặp gỡ anh, nói với anh về Đức Ki tô – vị Cứu tinh của nhân loại, cha kể cho anh về cuộc khổ nạn của Chúa Ki tô: một bản án bất công, nhưng được Ngài ôm ấp từ muôn đời vì đó là giá chuộc cho trần gian, cha đề nghị anh dâng hiến cái chết của mình – hòa với máu cứu độ của Chúa Ki tô… người tử tù như người mù nhìn được ánh sáng, anh hân hoan dâng hiến cái chết vô nghĩa của mình trở nên như một của lễ tình yêu – mang một ý nghĩa cứu độ vì được tháp nhập vào hiến tế của Đấng yêu hết mọi người.

Cuộc sống người Ki tô hữu ở trần gian tràn ngập thập giá và đau khổ và Chúa mời gọi: “Ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mà theo Ta”. Đừng nghĩ rằng: chỉ có người Ki tô hữu là phải vác thập giá và ta cảm thấy thương hại mình và anh em đồng đạo vì phải vác thập giá. Không phải thế, mỗi người trên trần gian đều có thập giá của riêng mình: sống sao cho trọn kiếp người với những bổn phận và tham sân si nơi thân xác mình. Điều khác của người Ki tô hữu so với người ngoại là hai chữ THEO TA: theo cách của Chúa, nên giống như Chúa, vì yêu Chúa và cùng với Chúa. Xét cho cùng, ngày sống của người Ki tô hữu hạnh phúc hơn người không tin Chúa, vì họ hiểu giá trị của những gian lao cuộc đời và có Chúa đồng hành.

Vào tuần thánh năm 1980, đài phát thanh Vienne nước Áo truyền đi một bài phỏng vấn vô cùng cảm động. Người được phỏng vấn là một nữ sinh viên đang nằm chờ cái chết đến từng ngày tại một bệnh viện ở thủ đô Áo quốc. Cô phát biểu: “Sau khi bác sĩ chẩn đoán và cho biết tôi mắc chứng sưng bạch huyết, tôi có cảm tưởng như trời sập xuống trên tôi. Tuy nhiên tôi cũng cảm thấy như Chúa muốn gửi đến cho tôi một cơ may mới. Từ hai ba năm nay tôi đã bắt đầu có một cái nhìn mới. Tôi nhận ra trong đau khổ của riêng tôi cũng như của những người chung quanh phản ánh chính sự đau khổ của Chúa Giêsu chịu đóng đinh và bị bỏ rơi trên thập giá. Tôi đã tìm cách yêu thích nỗi đau khổ ấy” (Tgp. Saigon). Đó cũng là hình ảnh mỗi người chúng ta: bị sốc khi nghe tin dữ, tiếp đến là an bình đón nhận và cuối dùng là tha thiết dâng hiến. Bổn phận của những người còn khỏe mạnh là tìm cách nâng đỡ những ai đang trải qua tình trạng bệnh tật và cô đơn, nay anh mai tôi, chúng ta phải tri ân những người đau khổ vì họ lôi kéo ơn Thánh xuống cho Giáo hội.

Câu nói 'một ít nữa…' còn muốn nói với chúng ta một cuộc trốn tìm giữa Chúa và linh hồn: Có những lúc linh hồn trải qua tuần trăng mật, nhưng lúc khác Chúa lại vắng bóng và một lúc khác Chúa lại ban cho họ niềm an ủi thiêng liêng. Nhiều khi chúng ta nghĩ sai về Chúa rằng Ngài quá nghiêm khắc, đến nỗi khi đọc kinh Lạy Cha ‘ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời’ đầu chúng ta thường cúi xuống, vì sợ Chúa lại gửi thập giá cho mình (cha Cantalamessa).

Chúng ta thường nghĩ, sống đạo là ta nỗ lực làm gì đó cho Chúa, nhưng đúng hơn là để Chúa thực hiện ý muốn của Người trên chúng ta: xin cho ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Mỗi ngày hãy luôn cầu xin cho ý Chúa được thể hiện trong đời mình, trong gia đình mình, trên Giáo xứ và trên toàn vũ trụ … và luôn thưa xin vâng với những điều Chúa cho phép xảy đến. Hãy tin rằng điều đang xảy đến là điều tốt nhất mà Cha nhân lành đã khôn ngoan dự liệu cho chúng ta là con cái Người.