Những nhận định về cuộc sống

Cuộc sống là một dòng chảy trải dài qua những trạng huống sinh lão bệnh tử và có sự chung đụng với những dòng chảy khác. Cuộc sống luôn là một dạng ‘động’ chứ không phải là ‘tĩnh’: có những điều hôm nay ta xác tín nhưng ngày mai suy nghĩ của ta lại có đôi chút thay đổi khi va chạm với một tình huống mới hoặc khi gặp gỡ một luồng tư tưởng mới. Có những điều thỉnh thoảng ta phải định nghĩa lại, như ‘hạnh phúc là gì, những tiêu chuẩn để đánh giá một con người’. Đây không phải là những suy nghĩ viễn vông vô bổ, vì chính tư tưởng dẫn dắt hành động, nghĩ thế nào người ta sẽ sống thể ấy.

Hạnh phúc là gì? Có người định nghĩa: hạnh phúc là thành công, toại nguyện, thỏa mãn mọi nhu cầu. Tôi nghĩ ‘hạnh phúc là sự hòa hợp bản thân với cuộc sống, người hạnh phúc không phải là người có những thứ mình muốn, nhưng là biết sử dụng những thứ mình có một cách tốt nhất’. Ở đây có yếu tố ‘chấp nhận, bằng lòng với những gì mình có’, nghĩa là có sự can thiệp của niềm tin: tin rằng Thiên Chúa quyền năng và nhân lành đã dự liệu những điều tốt đẹp nhất cho tôi, nhất là cho phần rỗi tôi; ‘chấp nhận thánh ý Chúa’ là con đường nên thánh của người Kitô hữu. Nếu hiểu được như vậy thì ta có thể hạnh phúc ngay trong thất bại và bệnh tật, sống ngày nào là hạnh phúc ngày ấy và sẵn sàng ra đi khi Thiên Chúa gọi mời. Nếu tâm hồn ta có sự hòa hợp thì đời sống chung với cộng đoàn hay trong gia đình mới hạnh phúc, và sẽ chiếu tỏa niềm vui của một người con cái Chúa.

Thành công là gì, đâu là tiêu chuẩn để đánh giá một con người? Có nhiều người nghĩ rằng ‘ai đó không phải làm việc, cứ việc nghỉ ngơi giải trí cả ngày’ là sướng. Có kẻ lại cho rằng một người sống an nhàn, giao du rộng rãi, hài hòa với mọi người – không mất lòng ai… là thành công. Tôi đánh giá cao một người kiên trì phục vụ tha nhân cách khiêm tốn, người đó không khoác lác và tôi nghĩ người thành công là người sống có lý tưởng, có lập trường sống, là người biết sử dụng những nén bạc Chúa trao để phục vụ Giáo hội và xã hội.

Là người Kitô hữu, ta phải đọc lại câu đầu tiên của sách giáo lý Địa Phận Vinh: Hỏi người ta sống ở đời để làm gì? – Thưa người ta sống ở đời để nhận biết, yêu mến và thờ phượng Đức Chúa Trời ở đời nầy, cho ngày sau được lên thiên đàng hưởng mặt Đức Chúa Trời. Đức Phanxicô đã nhiều lần nói với chúng ta: Đừng tìm niềm vui nơi sự thành công, nơi việc mua sắm, nơi ma túy và tình dục lăng loàn… mà hãy tìm niềm vui nơi sự chiếm hữu Thiên Chúa. Đôi lúc ta thấy rằng những danh hiệu người đời ban tặng cho nhau trong nhiều lãnh vực cũng chỉ là 'trò hề' và hão huyền. Có người đề cao một lối sống năng động của một cá nhân nào đó, nhưng tựu trung cũng chỉ là hưởng thụ và giết thời gian.

Chúa dạy ta đừng phê phán và lên án tha nhân… nhưng ta cũng phải để mắt kiếm người hiền để học hỏi và vươn tới. Một cá nhân thánh thiện sẽ lôi kéo nhiều cá nhân khác tiến lên, cha mẹ thánh thiện sẽ là gương sáng cho con cái sống đạo đức. Một gia đình đạo hạnh và giáo dục con cái tốt sẽ là điểm son cho nhiều gia đình noi theo. Những người khiêm tốn phục vụ cách kiên nhẫn sẽ như muối ướp mặn một giáo hội địa phương, khơi dậy tinh thần dấn thân nơi nhiều cá nhân khác. Những người trí thức và doanh nhân thành đạt mà còn biết hằng ngày đến tụ họp ca tụng Chúa thật là một gương sáng thật đẹp! Một cuộc đời tìm kiếm thánh ý Chúa, chu toàn bổn phận hằng ngày, dấn thân phục vụ tha nhân và khao khát nên trọn lành phải là định hướng đúng của một người con cái Chúa.

Sống tích cực (2)

Đức Phanxicô đã có những cử chỉ gây ấn tượng mạnh cho thế giới như: việc ngài cúi đầu xin các tín hữu cầu nguyện cho mình trong lần xuất hiện đầu tiên sau khi được bầu làm Giáo hoàng, việc ngài rửa và hôn chân các tù nhân vào thứ Năm Tuần Thánh vừa rồi, việc ngài tự xách hành lý lên máy bay trong chuyến tông du Đại hội giới trẻ ở Brasil, và mới đây ngài ôm hôn khuôn mặt của một người bị bệnh u sợi thần kinh. Tôi muốn nói về hình ảnh ngài tự xách lấy hành lý của mình lên máy bay như một gợi hứng cho một thái độ tích cực trong cuộc sống.

Quả thực, đức Phanxicô càng ngày càng được nhân loại yêu mến, kể cả những người ngoài Kitô giáo. Ở nơi ngài, ta đọc được một sự khiêm nhường không muốn hưởng một sự ưu đãi nào về nơi ăn chốn ở và xe cộ, giống như Thánh Phaolô vẫn dệt lều vải khi bôn ba rao giảng Tin Mừng để không muốn trở thành gánh nặng cho ai. Tự tay mình làm những việc có thể làm, đó là một thái độ tích cực trong cuộc sống.

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều khi ta muốn xã hội thay đổi nhưng chính mình lại không muốn ‘nhấc tay động chân’, vì muốn chọn ‘việc nhẹ nhàng’. Ai cũng biết ‘nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm’ nhưng việc lau nhà rửa chén không phải là việc của tôi. Ai cũng muốn là người ra lệnh mà không muốn trở nên người thi hành. Trong lúc Chúa Giêsu lại dạy: “Ai muốn làm lớn thì hãy là người phục vụ”. Ta vẫn khó chịu khi thấy người ta xả rác bừa bãi, nhưng hãy xét lại: có thể tôi không xả rác nhưng tôi đã dọn rác cho môi trường bớt ô nhiễm chưa? Tôi không ‘bép xép’ nhưng tôi có biết lái đề tài câu chuyện ‘ngồi lê đôi mách’ sang một hướng tích cực chưa, hay tôi cũng khoái nghe?

Câu chuyện 10 người phong cùi được chữa lành mà chỉ có một người ngoại giáo quay trở lại tôn vinh Thiên Chúa nói với chúng ta vài điều. Chín người Do Thái không quay trở lại vì họ nghĩ rằng họ đáng được như vậy vì họ là dân riêng, họ không cần phải tạ ơn vì đó là chuyện bình thường. Có chuyện kể rằng: Một chiếc xe Bus đã chật cứng người, một cụ già bước lên xe nhưng không còn chỗ. Một em nhỏ thấy vậy nên đã nhường chỗ cho cụ. Cụ già vui vẻ ngồi xuống ghế vì nghĩ rằng mình đáng được như vậy, chẳng biết cám ơn em nhỏ. Em nhỏ có nhân cách lớn còn cụ già cần phải học thêm để trưởng thành về nhân cách. Là những người cha mẹ, ta cứ nghĩ rằng con cái chào hỏi và cám ơn mình là điều đương nhiên, nhưng đúng ra mình cũng phải biết đáp lại lời chào hỏi đó và cũng nợ con cái lời cám ơn khi chúng làm điều gì đó cho mình, vì đó là cách giáo dục con cái. Người ta ca tụng nền giáo dục Tây phương vì đã tạo ra những con người biết cám ơn nhau về mọi điều trong cuộc sống, kể cả với những người làm cho mình bực bội, khi người kia biết nở một nụ cười và xin lỗi (nụ cười đó sẽ giúp mình đáp lại bằng một nụ cười và lòng tha thứ). Nhiều bài báo phân tích cách ứng xử của xã hội Việt Nam cho biết: người ta dễ nổi nóng và cư xử thô lỗ với nhau chỉ vì một va chạm nhỏ trong giao thông hoặc trong đời sống… vì thiếu lòng thương cảm và biết ơn. Như vậy, xét theo một khía cạnh nào đó, người ta mang tính ‘vật’ nhiều hơn tính ‘người’ khi cắn xé nhau bằng bạo lực hay bằng lời nói về những việc không đáng. 

Đức Phanxicô cảnh giác chúng ta về một lối sống khép kín trong cộng đoàn của mình, trong nhóm và gia đình mình, trong chính nội tâm của mình; phải biết mở rộng cõi lòng để có sự liên đới với các cộng đoàn và gia đình khác, vì không ai nên thánh một mình. Trong giáo dục và trong phong trào Công Giáo Tiến Hành, người ta luôn khuyến khích việc làm việc nhóm. Một người có đầu óc thông minh mà không có khả năng cộng tác với nhiều người thì thành quả của người đó không thể tiến xa. Chúng ta thấy điều đó nơi các công trình nghiên cứu văn học, y khoa và các tập đoàn sản xuất. Khi ai đó thấy một điều tốt cho nhiều người, họ phải nêu lên vấn đề cho nhiều người biết để cùng bàn bạc và hành động thì mới có hiệu quả lớn; còn nếu người đó chỉ âm thầm làm việc tốt đó thì hiệu quả sẽ rất hạn chế.

Noi gương đức Phanxicô, bạn và tôi hãy vác lấy thập giá đời mình để đừng nên gánh nặng cho ai. Đừng than thân trách phận nhưng hãy sống đạo với niềm hân hoan vui vẻ, vì Chúa đã cho mình làm người và được hưởng những gì ta đang có. Đừng chất gánh nặng cho anh em bằng những chuyện ngồi lê đôi mách, những chuyện dâm ô tục tĩu và những chuyện gây vấp ngã. Hãy trở thành những nhân tố tích cực xây dựng xã hội mình đang sống, lãnh vực tinh thần cũng như vật chất. Ngay trong gia đình, mỗi ngày hãy biết nói lời cám ơn và xin lỗi chính vợ con mình với sự chân tình của những người ruột thịt.

Tạm biệt năm Đức Tin

Giáo hội đang sống trong tuần lễ cuối cùng của năm Đức tin và sẽ long trọng kết thúc vào chủ nhật tuần 33 TN. Riêng Giáo hội Việt Nam sẽ mừng trọng thể Lễ CTTĐVN và lễ bế mạc năm Đức Tin chung với nhau, điều nầy có một ý nghĩa đặc biệt vì CTTĐVN đã anh dũng đổ máu đào để minh chứng niềm tin của mình vào Đức Kitô, chọn Chúa là trung tâm đời mình và là gia nghiệp cao quý bội phần hơn chính mạng sống của mình.

Kết thúc năm đức tin là một biến cố gợi cho ta nhiều suy nghĩ: Tôi đã làm được gì trong năm Đức Tin, đời sống đạo của tôi và của cộng đoàn có điều gì khởi sắc không? Có lẽ không được mấy người bằng lòng với chính mình và về những thành quả tốt đẹp của cuộc sống của mình: đào sâu giáo lý, kết hợp thân tình với Thiên Chúa, thể hiện đức tin trong cuộc sống hằng ngày, nói về Chúa cho người khác – nhất là người ngoài Kitô giáo.

Quả thật, theo một đánh giá: tỷ lệ người theo đạo ở Việt Nam không thay đổi từ trên 100 năm qua. Một công ty giới thiệu sản phẩm từ hơn 400 năm nay mà tỷ lệ người mua không tăng thì công ty đó được kể là thất bại.

Có chuyện kể rằng: Có một người  công giáo muốn nói về Chúa cho một người hàng xóm là người ngoại, nhưng vì kiến thức về đạo có hạn nên mãi mà anh chưa mở lời được, một hôm anh nghĩ ra một cách là gửi cuốn sách Phúc Âm cho người hàng xóm qua đường bưu điện. Anh ta hồi hộp theo dõi diễn biến cuộc đời người kia có thay đổi sau khi được tiếp xúc với giáo lý của Chúa chăng? Nhưng thật là thất vọng vì vài ngày sau anh thấy người hàng xóm vứt sách Phúc Âm vào sọt rác trước nhà. Sau khi nén giận, người có đạo đã hỏi thẳng người hàng xóm lý do anh ta vứt sách thì được trả lời: “Tôi đã đọc sách đó hằng ngày qua cuộc sống của anh từ lâu rồi”.

Thực tế, đời sống đạo của nhiều người có đạo chưa tốt – chưa phản ảnh đạo yêu nhau: vẫn vứt rác bừa bãi – kể cả rác thủy tinh và nước thải công nghiệp, lợi nhuận làm mờ con mắt đức tin (biết bao chủ doanh nghiệp là người có đạo), gia đình lục đục vì không lo làm ăn – nhậu, đánh bạc, quan hệ lăng nhăng, bạo hành gia đình. Khi trông thấy các kitô hữu tiên khởi, các người ngoại giáo nói: “Mà những người này yêu nhau biết chừng nào! Họ không ghét nhau, không bép xép người này chống người kia”. Có nhiều người vẫn rước lễ hằng ngày, nhưng đã không xưng tội 5-7 năm nay, họ nói: “mình chẳng có tội gì cả”. Có một thực trạng đang xảy ra trong nhiều giáo xứ là mọi người đi lễ đều rước lễ hết, nhưng cả cha xứ và giáo dân đều rất ngại đến tòa giải tội… đó là một điều đáng báo động rằng “người ta đã mất cảm thức về tội” (Gioan-Phaolô 2)

Lời của TGM Amel Shamon Nona ở Irắc nói với các Giáo hội được yên ổn như chúng ta (7.10.2013): “Ở Tây phương, các bạn được hưởng bầu khí tự do vì các Kitô hữu không bị bách hại: Bởi vì họ (những người bị bách hại) không có tự do, các bạn phải sống trọn ý nghĩa của tự do; bởi vì họ không thể biểu lộ niềm tin cách công khai, các bạn phải thể hiện chứng tá niềm tin cách công khai trong xã hội các bạn đang sống; bởi vì những phụ nữ của đất nước chúng tôi không thể yên tâm khi ra khỏi nhà thì các phụ nữ Tây phương hãy làm chứng về sự tự do đích thực của người Kitô hữu. Và ĐTGM kết luận: Thánh Phaolô đã nói “ở đâu tội lỗi đầy tràn, ở đó ân sủng càng chan chứa” (Rm 5,20); cùng với Ngài, chúng tôi cũng có thể nói “ở đâu có sự bách hại thì ở đó cũng có ân sủng kiên vững trong niềm tin và nẩy sinh sự cứu rỗi”.

Đức Tin vào Đức Kitô phải là điều cốt yếu trong cuộc đời của mỗi Kitô hữu. Không phải chỉ trong năm Đức Tin chúng ta mới đào sâu và nhấn mạnh, nhưng mỗi người phải củng cố niềm tin của mình suốt cả cuộc đời. Đức tin là một hồng ân nhưng không mà ta luôn phải nài xin cho mình và cho anh em. Đức tin đó còn phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, trở nên muối men cho xã hội mình sống. Theo nhiều thống kê cho biết: thời đại ngày nay số người bị bách hại vì niềm tin lớn hơn bao giờ hết, mỗi năm trên 100.000 người, không chỉ là đổ máu mà còn là kỳ thị đủ cách. Sống chứng tá phúc âm, thể hiện tình bác ái, trở nên muối men cho đời…cũng là tử đạo hằng ngày rồi vậy.

Lời Đức Phanxicô: Đừng chôn vùi nén bạc Chúa trao xuống đất hay trong két sắt, đừng huênh hoang với những đặc sủng Chúa ban, mà hãy đem ra phục vụ cộng đoàn. Hãy sống đạo trong niềm vui, tâm tình ca ngợi và phục vụ. Một Giáo hội buồn không thể truyền giáo được. Nếu muối nhạt và men ‘thỏa hiệp’ thì chỉ còn vứt đi mà thôi.

Phúc âm hóa gia đình

Chủ đề sống đạo được Giáo hội hoàn vũ hoặc Giáo hội địa phương đưa ra hằng năm là để đào sâu một khía cạnh nào đó trong kho tàng giáo lý của mình, hầu giúp nâng cao đời sống đạo của con cái mình. Có vài chủ đề rất quan trọng thường xuyên được nhấn mạnh là Thánh Thể và gia đình. Năm 2014 Giáo hội Việt Nam đưa ra cho cộng đồng dân Chúa chủ đề sống đạo: “Phúc âm hóa đời sống gia đình”. Với ý nghĩa là gia đình Kitô hữu phải được Phúc Âm Chúa Kitô biến đổi, phải là một tổ ấm yêu thương, là nơi cầu nguyện, là nơi đào luyện niềm tin cho nhau và là nơi các thành viên chia sẻ cho nhau những kinh nghiệm gặp gỡ Chúa. Để mỗi thành viên ra đi khỏi nhà mình truyền bá tin vui cứu độ cho anh em mình (Giáo xứ, xã hội).

Trong Chúa nhật vừa qua 27.10.2013, Đức Phanxicô nói chuyện với các gia đình.Trong bài giảng Thánh Lễ, ĐTC đã dựa vào các bài đọc để rút ra những bài học thực tế cho đời sống gia đình, đó là gia đình cầu nguyện, gia đình bảo tồn đức tin và gia đình sống niềm vui. 

[Gia đình cầu nguyện. Nhiều người xem việc cầu nguyện là việc cá nhân,  người khác lại cho rằng không có thời giờ. Đúng thế, nhưng vấn đề ở đây là khiêm tốn, nhìn nhận rằng chúng ta cần Thiên Chúa, giống như người thu thuế và cần có sự đơn sơ! Cùng nhau đọc kinh “Lạy Cha” quanh bàn ăn, ta có thể làm được. Và cầu nguyện chung với kinh Mân Côi trong gia đình, đó là điều thật đẹp và mang lại bao nhiêu sức mạnh! Và cầu nguyện cho nhau! Chồng cầu cho vợ, vợ cầu cho chồng, cả hai cầu cho con cái, và con cái cầu cho cha mẹ, ông bà. Cầu nguyện cho nhau, đó là cầu nguyện trong gia đình, và điều làm cho gia đình mạnh mẽ chính là lời cầu nguyện.

Bài đọc thứ hai gợi cho chúng ta một điểm khác nữa: gia đình gìn giữ đức tin. Thánh Phaolô Tông Đồ, vào cuối đời, đã làm một bản kết toán cơ bản: “Tôi đã bảo tồn đức tin” (2 Tm 4,7). Nhưng làm sao bảo tồn đức tin? Không phải trong một tủ sắt! Không phải chôn vùi đức tin dưới đất, như người đầy tớ lười biếng. Phải chăng chúng ta giữ đức tin cho mình, trong gia đình chúng ta, như một tư sản, hay chúng ta biết chia sẻ đức tin bằng chứng tá, bằng sự tiếp đón, cởi mở đối với tha nhân? Các gia đình Kitô là những gia đình thừa sai, trong đời sống hằng ngày, làm những công việc hằng ngày, đặt muối và men đức tin trong mọi sự!

Hỡi các gia đình thân mến, anh chị em biết rõ điều này: niềm vui chân thực mà ta nếm hưởng trong gia đình không phải là một cái gì hời hợt, không đến từ sự vật, từ những hoàn cảnh thuận tiện. Thiên Chúa là nguồn mạch vui mừng và an bình. Chỉ mình Thiên Chúa biết kiến tạo sự hòa hợp giữa những khác biệt. Nếu thiếu tình thương của Thiên Chúa, thì cả gia đình cũng mất đi sự hòa hợp, và thái độ duy cá nhân chủ nghĩa sẽ trổi vượt, và niềm vui bị tắt lịm. Trái lại, gia đình nào sống niềm vui đức tin thì tự nhiên cũng thông truyền niềm vui đó, là muối đất và là ánh sáng thế gian, là men cho xã hội].

Căn bệnh ung thư luôn làm cho mọi người sợ hãi. Ung thư (cancer) là tên dùng chung để mô tả một nhóm các bệnh phản ảnh những sự thay đổi về sinh sản, tăng trưởng và chức năng của tế bào. Các tế bào bình thường trở nên bất thường (đột biến) và tăng sinh một cách không kiểm soát, xâm lấn các mô ở gần (xâm lấn cục bộ) hay ở xa (di căn) qua hệ thống bạch huyết hay mạch máu (internet). Có một câu định nghĩa rất hay về gia đình: “Gia đình là tế bào căn bản của xã hội và Giáo hội”. Hơn bao giờ hết, thời đại chúng ta phải chứng kiến sự thất bại của biết bao gia đình. Biết bao nhiêu hội nghị và thông điệp về gia đình đã được công bố qua các thời đại, điều đó cho thấy sự quan trọng của tế bào căn bản nầy. Vậy mà trong thực tế, nhiều xã hội dân sự đã chạy theo thị hiếu của một số người để chống lại những giá trị căn bản của gia đình: chung thủy, đơn nhất, kết hợp một nam một nữ, sinh dưỡng và giáo dục con cái. Thật là thảm hại cho con người thời đại khi họ chạy theo lối sống hưởng thụ và tiền bạc mà coi thường tình nghĩa vợ chồng, người mà mình đã thề hứa ‘nên một xương một thịt cho đến đầu bạc răng long’.

Mới đây, Đức Phanxicô nói với chúng ta một điều quan trọng là đừng làm mất cân bằng trong cách đề cập đến các vấn đề: “Nếu một linh mục nói tới hôn nhân đồng tính nhiều mà ít khi đề cập đến sự thánh thiêng của hôn nhân Kitô giáo thì đó là một sự mất cân đối”. Hãy để ý đến những đề tài chúng ta thông tin cho các thành viên trong gia đình: cố gắng đề cao điều cao đẹp thì tốt hơn là nói nhiều về những điều xấu xa của cuộc sống. Chúng ta không trốn chạy thực tế cuộc sống, nhưng cũng cần phải cảnh giác những con số thống kê về các vấn đề xã hội, nhiều khi những con số chỉ là những đòn ‘tung hỏa mù’ của ma quỷ. Đức Phanxicô còn nói: đời sống gia đình phải biết sử dụng 3 từ “Xin vui lòng, cám ơn và xin lỗi”; ngài còn nói thêm: cuộc sống gia đình không tránh khỏi những va chạm, nếu cần thì bát đĩa cứ bay, nhưng đừng giữ cơn giận với nhau khi mặt trời đã lặn.

 

Đức Gioan Phaolô 2 nói một câu bất hủ về gia đình: “Xây dựng một gia đình thánh phải là một chỉ tiêu lớn trong cuộc đời các con”. Đúng vậy, chỉ tiêu nầy lớn, vì nó đem lại lợi nhuận cho cả đời nầy và đời sau. Để hoàn thành chỉ tiêu nầy, mỗi thành viên trong gia đình phải góp công sức của mình vào mới được!

 

Xin xót thương con là kẻ có tội

Khi đọc bài Tin Mừng nói về sự khiêm tốn của người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện, ta dễ liên tưởng đến vị đương kim Giáo hoàng của chúng ta. Một phong cách sống của đức Giáo hoàng Phanxicô được truyền tụng từ người nầy qua người kia tạo nên một luồng khí mới trong đời sống đạo của các Kitô hữu. Người ta khuyến khích nhau: “Hãy học phong cách Phanxicô”. Đó là một lối sống đơn giản và khiêm tốn, gần gũi người nghèo và người bình dân, sống đạo với niềm vui … Ngài thích người ta gọi mình một cách đơn giản là ‘cha’.

Giây phút đầu tiên được tiếp xúc với dân chúng, cha đã cúi đầu trong khoảng 30 giây để xin cộng đoàn tín hữu đang tụ họp ở quảng trường Roma cầu nguyện cho mình, sau đó cha mới ban phép lành cho mọi người, như vậy cha nhận ra thân phận hèn mọn của mình. Ai cũng hồi hộp chờ nghe những lời đầu tiên từ miệng cha nói ra để đoán xem đường lối hành động của thế giới và của Giáo hội sẽ chiều theo hướng nào, vậy mà cha chỉ nói những lời rất bình thường như một người cha nói chuyện với con cái mình.

Quả thật, nhiều người đã có phần nào hụt hẫng vì cách nói chuyện của cha không mang vẻ ‘trí thức’ nhiều như các vị tiền nhiệm…nhưng rồi sự hấp dẫn của cha càng ngày càng lớn dần khi những câu chuyện cha trao đổi với dân chúng đượm nét bình dân rất gần gũi cuộc sống của mọi người: Đừng nói xấu nhau, đừng khoác lác, đừng tìm niềm vui nơi của cải và thành công mà phải là nơi sự tin tưởng vào Thiên Chúa. Sự hụt hẫng ban đầu dần nhường chỗ cho sự cảm phục: cha cũng có bằng Tiến sĩ Thần học và là giáo sư Thần học, nhưng cha có biệt tài nói với công chúng như đang dạy giáo lý. Quảng trường Roma từ những ngày đầu tháng 3 cho đến nay luôn đầy ắp người với những con số kỷ lục… điều đó đã cho thấy sự thánh thiện của cha đã lôi cuốn nhiều người tìm về chân lý.

Câu chuyện ấn tượng nhất mà cha đã thực hiện có thể nói là việc cha cử hành Thánh lễ Tiệc Ly tại nhà tù. Nơi đó cha đã rửa chân và hôn chân cho các phạm nhân. Cả thế giới sững sờ vì sự khiêm tốn của cha, dù biết trước đó cha đã từng làm như vậy ở Argentina. Đi bất cứ nơi đâu và trong những buổi gặp gỡ hàng tuần, cha đều ôm hôn trẻ em và gặp gỡ người tàn tật để khích lệ họ. Điều đó có vẻ bình thường nhưng không dễ làm với chúng con. Nhiều người đã hôn tay cha, nhưng cha cũng đã từng hôn tay đức hồng y JB. Phạm Minh Mẫn của chúng con đến hai lần rồi đó, thật là cảm động.

Sống đơn giản và khiêm tốn là phong cách của cha. Hiện nay cha vẫn ở nhà trọ Marta, không quan trọng việc ăn uống, cha gần gũi những người bình dân: gọi điện cho bà con bạn bè để thăm hỏi và khuyến khích, cha thường đi xe công cộng, cha nhận mình là tội nhân và luôn xin mọi người cầu nguyện cho mình. Cha nói với giáo dân rằng : “mọi người đều bình đẳng trước mặt Chúa, từ giáo hoàng cho đến một người tàn tật và trẻ em”. Cha nói một cách chân thành rằng: “Ngồi lê đôi mách, khoác lác, nói xấu bề trên là những tội phổ biến, cha cũng từng lỗi phạm, các con hãy cầu nguyện nhiều cho cha”. Những lời đó thật tương ứng với lời cầu nguyện của người thu thuế: “Xin thương xót con là kẻ có tội”. Anh ta ra về và được nên công chính. (Lc 18,13-14)

Những giờ kinh

Chiều hôm qua trời mưa lớn nên Thánh lễ chiều chỉ có khoảng 50 người dâng lễ và chỉ những người nầy biết tin “sang ngày mai không có lễ, vì cha đi vắng”. Bởi vậy sáng nay từ khoảng 4g30 trở đi có nhiều người vẫn đến nhà thờ như thường lệ. Có kẻ ra về, nhưng có những người khác tụ tập lại nói chuyện râm ran một lát và họ tổ chức một giờ kinh sáng ngay tại tượng đài Đức Mẹ. Đó là chuyện ở giáo xứ tôi.

Tôi chỉ là người quan sát từ xa và lấy làm cảm kích vì sáng kiến đạo đức đột xuất nầy. Chắc chắn có ai đó là người khởi xướng và được sự đồng tình của nhiều người, nên họ đã có những giây phút được thưa chuyện với Chúa và Mẹ… họ ra về trong niềm hân hoan vui vẻ.Tôi nhớ đến những tình huống khác mà việc khởi xướng và duy trì những giờ kinh có một ý nghĩa lớn lao nhưng cũng cần có một sự dũng cảm đặc biệt.

Những giờ kinh gia đình: ai ai cũng biết những giờ kinh chung trong gia đình mang nhiều ý nghĩa tâm linh và là cầu nối tình cảm của những người thân ruột thịt, nhưng duy trì và khởi xướng những giờ kinh nầy là một điều khó vô cùng, vì phải đấu tranh với bản thân và sinh hoạt gia đình. Và thật đáng trân trọng những gia đình vẫn giữ được truyền thống đọc kinh chung sáng tối trong gia đình họ, đó là một phương cách để lưu truyền niềm tin cho con cái và còn là một bí kíp để gìn giữ hạnh phúc gia đình.

Những thói quen đạo đức trong giáo xứ. Dường như có một sự nhượng bộ rõ rệt sau một thời gian giằng co giữa lòng sốt sắng và sự nguội lạnh nơi từng người. Còn nhớ ngày xưa mỗi chiều chủ nhật và những ngày đầu tháng đều có chầu Thánh Thể… nhưng sau đó vì quá rời rạc nên đành bỏ. Có người còn đề nghị nên xét lại thói quen mời những giáo xứ bạn trong ngày ‘chầu lượt’, vì xét thấy nhiều giáo dân không còn nhu cầu nữa! Đã có một thời những người trong thôn xóm thay phiên nhau đọc kinh kính Mẹ, kính Chúa hay ngắm nguyện tại các tư gia… nhưng giờ đây nhiều xứ đành phải bỏ vì quá rời rạc. Đã có những thời những người có đạo hăm hở tổ chức những giờ kinh và chia sẻ Lời Chúa trong xóm đạo hoặc trên các công trường. Ngày xưa là thế, nhưng giờ đây cha xứ hoặc những người khởi xướng cũng ngại lên tiếng để duy trì những hình thức cầu nguyện như ngắm Đàng Thánh Giá, xưng tội… vì quyền lực của Sự Dữ đang rình rập để lôi kéo con người xa cách Thiên Chúa.

Tôi cũng nhớ có một lời khuyên: ‘trong lúc phải dừng xe vì đèn đỏ hoặc khi phải chờ đợi một ai đó, thay vì bực tức thì hãy đọc một ít kinh hoặc lần hạt, vừa hữu ích vừa an bình’. Đó là một lời khuyên hay và ai ai cũng có thể thực hiện được để thánh hóa ngày sống.

Nhiều người nói "bí tích Thánh Thể là trung tâm và chóp đỉnh của đời sống đạo cũng như của mọi hoạt động trong Giáo hội, bởi vậy chỉ cần tham dự Thánh Lễ hằng ngày là đủ rồi!" Người nông dân biết rằng khi một cây lâu năm (cà phê) bị cắt cụt cành và lá thì nó trở nên yếu ớt, vì không thể quang hợp tốt để chuyển hóa các chất dinh dưỡng từ đất mà nuôi cây. Đời sống tâm linh của một cộng đoàn và của từng cá nhân cũng phát triển lâu dài qua nhiều năm tháng, ngoài Thánh Thể thì còn được nuôi dưỡng bằng các á bí tích và các hình thức cầu nguyện khác. Và như lời Đức Phanxicô dạy hôm Chúa nhật vừa rồi: “Sức mạnh đức tin chúng ta có được là nhờ cầu nguyện. Cầu nguyện là hơi thở của đức tin. Cầu nguyện là cuộc đối thoại của linh hồn với Thiên Chúa”

Đức Thánh Cha Phanxicô đã từng nói với chúng ta: “Hãy can đảm đi ngược dòng đời, hãy tìm niềm vui nơi sự gặp gỡ một Con Người, đó là chính Đức Giêsu”… để duy trì và phát kiến những hình thức cầu nguyện phù hợp với hoàn cảnh mà ta đang sống, vì rằng sẽ có những người hưởng ứng, vì rằng từ nơi sâu thẳm tâm hồn con người vẫn ẩn chứa khát vọng tìm kiếm sự trọn hảo, tìm gặp Thiên Chúa.

Khí cụ bình an

Đọc lại tiểu sử của Thánh Faustina, chúng ta được biết ngài là con thứ 3 trong một gia đình nghèo có 10 đứa con ở đất Balan. Năm 12 tuổi đã có ước vọng đi tu nhưng mãi đến năm 20 tuổi mới gia nhập dòng, và vì trình độ văn hóa hạn chế nên chỉ được làm trợ sĩ… ấy vậy mà Chúa đã dùng ngài như thư ký của lòng thương xót và là người truyền bá lòng thương xót Chúa cho thế giới. Ngài đã ghi lại đầy đủ những điều Chúa muốn mạc khải, ghi rành mạch và không có lỗi chính tả,dù cuốn sổ dày đến 600 trang. Thánh nhân cũng gặp nhiều gian nan trong việc phổ biến lòng Chúa yêu thương con người, và Chúa cho biết đó là cơ hội để giúp thánh nữ nên tinh tuyền hơn.

Trong tháng 5.2013, anh Nick Vujici đã đến Việt Nam như một chứng tá của nghị lực sống – vượt qua những hạn chế của bản thân để sống đẹp, sống vui, sống khỏe và sống hữu ích. Trong những bài nói chuyện của anh, ta biết được rằng ngoài sự nỗ lực của bản thân để vượt lên số phận và ngoài sự trợ giúp xã hội còn có một động lực rất lớn giúp anh luôn tiến về phía trước, đó là niềm tin tôn giáo. Thuở đầu đời, Nick Vujici cũng than thân trách phận “Tại sao mình lại không có những bộ phận và điều kiện bình thường như những người khác?”, thế rồi anh ta dần tìm lại được niềm tin vào Chúa và cuộc sống: mình được nhận quá nhiều hồng ân từ nơi Thiên Chúa và mình phải là trở nên dụng cụ rao truyền tình thương của Ngài. Chỉ tiếc rằng nhiều bản dịch những bài nói chuyện với anh chỉ nói phớt qua những điểm nhấn về tôn giáo và dưới con mắt nhiều người thì anh là người có nghị lực phi thường nên đã vượt lên số phận.

Trong Giáo hội công giáo, có nhiều mạc khải tư được tỏ lộ cho những người nhà quê ít học và bé mọn, ví dụ 3 em nhỏ trong sứ điệp Fatima. Đôi khi ta có cảm tưởng là hàng giáo sĩ và những kẻ học thức ít được Chúa thương mến và tin dùng, hoặc đôi khi có kẻ còn nghĩ tôn giáo là mê tín dị đoan vì được mạc khải cho những trẻ em và phụ nữ. Nhưng đúng hơn ta phải nghĩ: Thiên Chúa có muôn vàn cách để sứ điệp Tin Mừng được rao truyền, Chúa dùng cả Phaolô và Phêrô và cả các phụ nữ nữa. Chúa dùng các Thánh sử để ghi lại các sách Tân Ước, các công đồng và các Thượng HĐGM, các Đức Giáo Hoàng để vạch ra đường lối cho phù hợp với thời đại. Chúa dùng những vị giảng thuyết và các nhà truyền thông để nói với các đám đông, nhưng Chúa cũng dùng các tu sĩ âm thầm cầu nguyện và hoạt động theo linh đạo của dòng mình … để vẽ lên khuôn mặt Chúa cho những người bình dân có thể cảm nhận được.

Thiên Chúa không vô tình sinh bạn ra trên cõi đời nầy. Những điều kiện ta đang có rất đáng cho ta phải tri ân Ngài mỗi ngày. Trong chương trình của Chúa, bạn không vô danh và vô ích đâu. Nếu bạn rút lui vào bóng tối để không nói về Chúa cho người khác là đã lỗi hẹn với Ngài rồi đó. Một lần nữa, hãy nhìn vào cuộc đời của Thánh Faustina và anh Nick Vujici để đừng phụ ơn Chúa. Hãy tự nguyện trở nên khí cụ bình an của Chúa bạn nhé!