Chúa đã chọn tôi

Có giờ rảnh, tôi đi thăm một người bạn bị bệnh tiểu đường. Bệnh tiểu đường đã gây hư tổn tim gan thận và hằng ngày người bệnh phải trải qua những khó chịu của bệnh huyết áp. Mới 60 tuổi mà người bạn ấy đã trở lại như em bé: với sự giúp đỡ của bác sĩ, bạn tôi tập đứng lên ngồi xuống tại chỗ, tập đi từng bước chập chững, thều thào nói không ra hơi. Tôi bỗng nghĩ đến câu chuyện Đường Đời của Marie de Noel: cuộc đời con người lúc khởi đầu và lúc kết thúc giống như con rắn đầu rắn ngậm lấy đuôi của mình: thuở mới sinh ra và lúc cuối đời cũng tập nói, tập đi, phải nhờ sự chăm sóc của người khác, nói trước quên sau...

Kể ra cuộc đời con người thật ngắn ngủi với sinh bệnh lão tử. Lời TV nói: ‘Tuổi chúng con 70 đã quý rồi, hay 80 cho những ai mạnh giỏi, mà phần lớn chỉ toàn lao khổ, thấm thoát cuộc đời chúng con đã trôi đi’. Và một chỗ khác: ‘Xin dạy chúng con đếm ngày đời mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan’. Tháng 11 là thời gian thích hợp để nghĩ về ‘điểm hẹn’ của chính mình với Đấng Tình Quân ta tôn thờ: vì Con Người sẽ đến vào lúc ta không ngờ, nên ta luôn phải tỉnh thức, trên 60 cứ tính từng tháng mà chuẩn bị cho phần rỗi linh hồn. Một trong những điều mà ta phải tạ ơn Chúa mỗi ngày là không để mình bị chết tươi ăn năn tội chẳng kịp. Chết đột xuất thường xảy ra với những người bị tai nạn giao thông, tai nạn nghề nghiệp, bị người khác tấn công, và bị đột quỵ (nằm ngủ cũng chết và rất nguy hiểm khi trèo cây cao). Như vậy, nếu Chúa cho mình chịu khốn khó vì bệnh tật, bị đau đớn thể xác hay tinh thần… thì cũng nên cám ơn vì có thời giờ chuẩn bị và để đền tội.

Nghĩ về sự chết không phải để bi quan nhưng là cách tốt nhất để sống tốt giây phút hiện tại, xứng đáng với tư cách người con cái Chúa và với ơn gọi của Ngài. Khi suy niệm về việc Chúa chọn gọi các tông đồ, nhà tu đức Don Schwager đã nói: “Ơn gọi của Chúa dành cho cuộc đời bạn là gì? Khi Đức Giêsu khởi sự sứ mệnh của mình, Người đã tuyển chọn 12 người làm bạn hữu và tông đồ của Người. Trong sự chọn lựa nhóm 12, chúng ta thấy một nét đặc biệt nơi việc chọn lựa của Chúa: Đức Giêsu chọn những người rất bình thường. Họ không phải là những nhà chuyên môn, không giàu có hay thế giá. Họ được chọn từ những con người bình thường, làm những công việc bình thường, không có học thức cao, cũng không có uy thế trong xã hội. Đức Giêsu muốn những người bình thường có thể nhận lấy sứ mạng và thực hiện nó một cách hết sức phi thường. Chúa chọn họ không vì những gì họ đã có (đã là), nhưng vì những gì họ có thể trở nên, dưới sự dẫn dắt và với sức mạnh của Người”. Điều này được hiện thực nơi việc Chúa gọi ông Giakêu: ông đang là một con người rất tội lỗi, ấy vậy mà tình yêu Chúa đã làm ông thay đổi hoàn toàn, biết chia sẻ với người nghèo và trở nên nghèo, biết đền bù thiệt hại mình đã gây ra.

Ai đó đã từng nói ‘con người là con vật vô ơn’. Ngẫm nghĩ lại thấy cũng đúng. Chúng ta luôn nghĩ rằng mình nghèo nên không có gì để cho và ta thường quên câu nói của Chúa: “Ai được cho nhiều thì sẽ bị đòi lại nhiều hơn”. Quả thật, chúng ta không nhận ra mình giàu về sức khỏe cho đến khi gặp một người phải nằm bẹp trên giường bệnh; chúng ta không nhận ra mình giàu về trí thông minh khi còn biết nhận ra những hớ hênh của anh chị em để mà chỉ trích; chúng ta không nhận ra mình giàu về hạnh phúc khi còn có một mái ấm gia đình để chăm sóc cho đến khi chứng kiến nhiều gia đình phải ly tán; chúng ta không nhận ra mình giàu về của cải khi hằng ngày không phải chạy gạo và thiếu vài trăm nghìn bạc để trang trải nhu cầu cuộc sống; chúng ta không nhận ra mình đang giàu khi vẫn có những người bạn để nói chuyện cho đến khi biết có những kẻ ngày ngày gặm nhấm nỗi cô đơn và tủi thân.

Khi ta sống trong một môi trường quá yên ổn và khá đầy đủ, chúng ta thường an phận và mãn nguyện với một lối sống hưởng thụ mà quên mất anh em và quên rằng Chúa vẫn gọi tôi làm việc cho Ngài. Mỗi ngày sống là một quà tặng để tôi thực hiện sứ mệnh của riêng tôi, vì không phải là tôi đã hết thời và đang chờ chết, không phải tôi đang sống để ăn, để ngủ và để giết thời giờ. Chúa vẫn mời gọi tôi chu toàn sứ mạng của riêng mình cho đến giây phút cuối cuộc đời. Sứ mạng đó là gì? Chúa muốn con làm gì? Lạy Chúa xin hãy sai con đi… vẫn luôn là lời cầu xin tha thiết hằng ngày mỗi người thưa lên với Chúa. Và để thức tỉnh ta, Chúa thường gửi những sứ giả, những biến cố; nhưng nếu ta không sớm nhận ra ý Chúa muốn thì nhiều gánh nặng cuộc đời vẫn cứ tồn tại lâu dài, vì Thiên Chúa tốt lành không muốn một ai phải hư mất.

Cuộc đời con người chẳng là bao, có đó rồi khuất đó.  Chúa muốn ta biết bằng lòng với cuộc sống, dù sự gì xảy ra đi nữa. Hãy sống tốt giây phút hiện tại, đừng chất thêm gánh nặng của quá khứ và tương lai. Đừng lo lắng nhiều chuyện phù phiếm cuộc đời nữa mà chuyên tâm cải sửa tâm hồn để luôn tìm ý Chúa và chu toàn ơn gọi Chúa trao như một người đầy tớ trung thành… từng ngày sống là từng bước chuẩn bị cho phần rỗi linh hồn.

Mỗi người đều là cuốn sách tin mừng sống

Có lẽ nhiều người đã nghe đến tư tưởng này nhiều lần, nhất là trong những ngày lễ kính các thánh sử. Nhân ngày lễ kính Thánh Luca, chúng ta cùng suy nghĩ một chút về câu nói nầy vì nó rất hữu ích.

Có câu chuyện kể rằng: Có một người có đạo sống cạnh một gia đình ngoại đạo. Ý thức về nhiệm vụ truyền giáo cuả mình, người có đạo tặng gia đình kia một cuốn sách Tân Ước, với hy vọng sau khi đọc cuốn sách này, họ sẽ biết Đức Giêsu và sẽ trở thành những Kitô hữu. Thế nhưng, mọi việc dường như không thay đổi. Một thời gian sau, anh ta thăm gia đình ngoại giáo kia và tình cờ anh ta nhìn thấy cuốn sách Kinh Thánh đã bị vứt bỏ trong sọt rác, anh ta hỏi lý do thì được người kia trả lời: “Hằng ngày tôi đã đọc cuốn sách này nơi cuộc đời anh rồi”.

Theo đạo không phải là gia nhập một hiệp hội, sống theo những điều lệ và nguyên tắc để rồi bù lại sẽ nhận được sự trợ giúp thiêng liêng, được sự an lành ở đời này và đời sau được hạnh phúc muôn đời. Không phải thế, theo đạo là bước theo một Con Người có tên gọi là Giêsu, kết thân với Ngài và sống như Ngài đã sống. Bởi đó, mỗi ngày người Kitô hữu được mời gọi chiêm ngắm Lời dạy của Đức Giêsu và sống thân mật với Ngài qua việc cầu nguyện chung hoặc riêng, để uốn nắn đời mình trở nên giống Đức Giêsu hơn: tìm kiếm ý Chúa, hiền lành và khiêm nhường, khó nghèo và thương xót, hiến mình vì anh em, đóng góp phần riêng mình vào hiến tế thập giá của Đức Kitô…

Mỗi ngày sống là một trang sách mới, mỗi người chủ động viết lên đó những gì họ muốn. Có thể đó là: dấu Thánh giá và kinh dâng mình buổi sáng, công việc bổn phận từng ngày buổi sáng – buổi trưa – chiều tối và kết thúc là giấc ngủ, nhiều lời nguyện tắt và kinh nguyện thiêng liêng, việc tốt… Ta viết lên đó cả những tư tưởng thầm kín, những cuộc gặp gỡ ai đó, những lời cầu nguyện tắt, những lời nói xây dựng hòa bình hoặc lời nói bôi nhọ anh em, những việc lành thánh và cả những tội lỗi.

Trang sách ta viết có những trang rất đẹp và có những trang xấu xí đến độ ta muốn xé đi, nhưng ‘những gì đã viết là đã viết’. Bởi đó, hãy cẩn thận về những tư tưởng lời nói và việc làm đang xảy ra, hãy cầu xin Đức Khôn Ngoan đến giúp đỡ ta từng ngày sống để luôn tiến bước trên đường lành. Mỗi ngày sống là một quà tặng, điều quan trọng nhất là sống tốt giây phút hiện tại, đừng quá băn khoăn về quá khứ hoặc lo lắng về tương lai, hãy giao lại quá khứ cho Chúa định liệu và phó thác tương lai cho Ngài . Đừng chất lên vai mình nhiệm vụ nặng nề là xét đoán anh em. Đừng lo lắng về nhiều chuyện không cần thiết trong cuộc sống, chỉ nói những lời cần nói và những lời có ích cho anh em, sống giản dị và nghèo khó một chút thì đời ta sẽ thanh thoát nhẹ nhàng hơn.

Nhiều trang sách của mỗi người sẽ vẽ nên bức tranh tập thể và có một tiếng nói tích cực hay tiêu cực nào đó. Một giáo xứ, một tập thể đạo đức, một cộng đoàn tu trì sẽ là một tổng thể của những trang sách của nhiều cá nhân của nó gộp lại. Bởi đó, trong nhiều hoàn cảnh, tình nghĩa gia đình và tập thể là một động lực đáng kể giúp từng cá nhân gắng vượt qua khó khăn để sống tốt hơn. Trang sách ta viết có ảnh hưởng tương tác đến cuộc đời tha nhân, có thể là ánh sáng soi sáng đời tha nhân nhưng cũng có thể là cớ vấp phạm cho anh em. Hãy cẩn thận khi phát ngôn và khi hành động, vì ta cũng bị phán xét về cớ vấp phạm gây ra cho tha nhân. Đừng lo tô màu những trang sách cuộc đời để lòe bịp người khác, vì Chúa biết rõ tất cả và Chúa sẽ trả công cho mỗi người tùy theo việc họ làm.

Mỗi lần đến với Mẹ Maria, lời cầu Mẹ thích nhất đó là: “Xin Mẹ làm cho con được nên giống Chúa Giêsu, Con Mẹ” hoặc “Xin Mẹ làm cho hình ảnh Chúa Giêsu được lớn lên trong tâm hồn con”. Và khi đến với Chúa Giêsu, hãy đọc lại lời cầu: “Lạy Trái Tim Chúa Giêsu hiền lành và khiêm nhường, xin uốn lòng chúng con nên giống trái tim Chúa”. Xin Chúa thương xót ban nhiều ơn thánh để cuốn sách đời con có nhiều trang tin mừng hơn là tin buồn. Amen.

Khuyến khích nhau làm điều lành

Thư Do Thái (10,24) dạy rằng: “Anh em hãy quan tâm đến nhau, khích lệ nhau sống bác ái và khuyến khích nhau làm điều lành”. Con người hơn con vật ở khả năng tiếp thu và trao đổi kiến thức, do đó sự lành và sự dữ có thể lây lan cho nhau một cách tự do nếu ta không để ý. Ở đây, người viết chỉ muốn nói đến việc loan truyền ‘tin vui’: hạn chế tin xấu và khuyến khích nhau làm điều tốt.

Thế giới Internet được ví như một cái chợ ảo mà thật. Thật vì nó tồn tại ở đó bằng chữ, bằng hình và có ý đồ của tác giả. Nó ảo, vì ta không thể kiểm chứng nhiều nội dung và không biết rõ tác giả và cũng không chắc về ý đồ của họ. Có những thời điểm, nhiều người mang tâm trạng bi quan chán nản khi đọc những tin tức về tình hình biển đông, về chiến tranh sẽ xảy ra khi căng thẳng ở Bắc Triều Tiên leo thang, về tình hình Việt Trung... Có người vội bán đất, kẻ khác ưu sầu, kẻ thì hớn hở hy vọng này nọ… nhưng nhiều khi tin tức đó chỉ là chuyện ba láp của những kẻ lắm mồm và của kẻ có ý đồ tung hỏa mù để sau này đừng có ai tin vào ‘tin tức’ nữa và đừng đọc gì trên mạng nữa. Rất nhiều người là con đẻ của sự bi quan mà không biết, họ chăm chỉ theo dõi thời sự trên các phương tiện truyền thông và loan truyền chúng cho người khác. Nhưng thử hỏi nội dung của tin tức là gì? – Hầu hết chỉ là ‘tin buồn’: tai nạn giao thông, tai nạn nghề nghiệp, thiên tai, các thứ nạn khác như phá rừng, hối lộ, buôn lậu, hàng cấm, giết, hiếp, sốc, lộ hàng… và người người cứ săn tin, vì nó thỏa mãn tính tò mò và tính dục trong lòng mình. Càng loan truyền sự xấu thì sự xấu càng lên ngôi và đất nước càng chìm trong tụt hậu về tinh thần cũng như vật chất.

Nhiều khi mình xài ĐT đơn giản, máy tính cổ lỗ một chút và bớt giờ cho các phương tiện truyền thông… thì đỡ tội lỗi và bình tâm hơn, vì “không biết rõ điều cần biết và biết rõ điều không cần biết” cũng là một điều tội. Ít lang thang trên mạng có khi là điều tốt hơn, vì Chúa muốn ta nói ít với tạo vật để nói nhiều hơn với Ngài. Rảnh giờ một chút, ta nên đọc một trang sách đạo đức, lần vài chục kinh Mân Côi hay kinh Lòng Thương Xót, hoặc chuyện trò với tha nhân quanh mình để có sự liên đới và giúp nhau tiến lên trên đường trọn lành… thì tốt hơn.

Khi hai người gặp nhau, họ nói chuyện, nhưng nên xếp loại chuyện đang trao đổi. Nếu nội dung câu chuyện là tin buồn và vô bổ, ta nên lái câu chuyện về điều tốt hơn: một cây rừng đổ xuống thì gây ồn ào, nhưng ngàn vạn cây âm thầm mọc lên thì lại không ai để ý. Truyền thông thường không công bằng: ưa nói chuyện xấu mà ngại nói chuyện tốt. Hãy dùng lời nói để khuyến khích điều tốt mọc lên: sự quảng đại, sự tha thứ, hiếu thảo, thực hành điều thiện. Nếu dùng ngôn ngữ bình dân, ta có thể trích dẫn: “Có đức mặc sức mà ăn, cha mẹ hiền lành để đức cho con, ông trời có mắt, Chúa luôn ban ơn cho kẻ kính sợ Ngài, Thiên Chúa không bao giờ thua lòng quảng đại của con người, Chúa biết Chúa lo từng khi, …”.

Điều quan trọng khi xem thời sự là để có sự cảm thông hơn là chỉ để cho biết tin tức. Ngày xưa (trước 1975), cứ 6g sáng là nhiều người chờ đợi nghe đài BBC để biết tin tức thế giới, có cha giáo nói với tôi: ‘mình nghe tin tức đó đây để cầu nguyện cho những người gặp thiên tai và những nhu cầu trên thế giới’. Thánh nữ Têrêxa khi đọc báo đã biết được tình trạng khô khan của một người tử tù, Ngài đã quyết tâm cầu nguyện cho anh ta, dù không quen biết gì cả, và vào phút cuối cùng anh ta đã xin hôn cây Thánh Giá. Đó cũng phải là thái độ của người Kitô hữu khi nghe tin tức. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô 2 thường có một danh sách những người xin cầu nguyện mà vị phụ trách đã dọn sẵn. Hãy tập dâng một lời cầu nguyện nào đó khi nghe một tin vui hay một tin buồn, trong đời thường hoặc trên các phương tiện truyền thông, và Chúa sẽ thương xót đến nhân loại theo sự quyền năng và khôn ngoan của Ngài.

Thiên Chúa sắp đặt cho mỗi người một thiên thần bản mệnh để giúp ta làm điều lành, và Chúa cũng xếp đặt mỗi người đi bên cạnh nhau để giúp nhau nên thánh. Hãy gắng làm trọn vai trò của mình là ‘thần lành’ và đừng trở thành cớ vấp phạm cho anh em: không gieo rắc điều xấu, tin buồn, sự thất vọng, ích kỷ và cách sống không đẹp lòng Chúa.

Người trẻ

Hướng mục vụ trong 3 năm tới được HĐGMVN đưa ra là dành cho người trẻ. Ở đây tôi chỉ muốn nói tới hai câu chuyện liên quan đến người trẻ: thói quen sử dụng ĐTDĐ và thao thức về tôn giáo.

Dịp vừa qua tôi lại có dịp đi nuôi bệnh suốt một tuần lễ tại Bệnh viện vùng Tây Nguyên nên tôi nói tới những điều trông thấy nơi người trẻ. Tôi có mang theo một vài cuốn sách để đọc, nhưng không đọc được vì ‘dị’ thế nào ấy. Hình ảnh thường thấy ở đây là người người đều dán mắt vào ĐT và phì phèo điếu thuốc, trong lúc mình đeo cặp kính và kè kè cuốn sách thì rất giống với người ngoài hành tinh. Người trẻ đọc tin tức trên mạng, nghe nhạc, nói chuyện lâu giờ, xem phim… đã ngốn hết thời giờ và đánh mất đam mê đọc những sách nghiêm túc và nghiên cứu như youcat, Kinh Thánh, Gương Chúa Giêsu. Dĩ nhiên trên internet cũng có những trang mạng tôn giáo, nhưng tôi dám chắc rằng đa số bạn trẻ chỉ liếc mắt đến các trang mạng xã hội thôi và luôn mang trong mình mặc cảm hụt hững về kiến thức tôn giáo.

Cũng tại Bệnh viện, tôi gặp một bạn trẻ Phật giáo, chừng 30 tuổi. Tôi mến người bạn trẻ nầy, vì anh rất thao thức về vấn đề tâm linh. Đêm đầu tiên, anh nghe phật pháp qua chiếc đài (cha Trần Đình Long đã học được cách truyền giáo này). Tối hôm sau, anh biết tôi là người có đạo, nên đã đặt vài câu hỏi về đạo Công giáo rất hay, tôi cố gắng giải đáp cho anh, không biết có thỏa đáng hay không, nhưng tôi cũng tạm ghi ra đây để chúng ta cùng suy nghĩ thêm.

- Người có đạo đến nhà thờ để làm gì? – Để gặp gỡ Thiên Chúa và đón nhận ơn sủng qua các nghi thức (bí tích) và việc cầu nguyện. Ơn Chúa được ban mọi nơi mọi lúc nhưng cụ thể hơn là khi tín hữu đến tụ họp nơi nhà thờ. Tự sức mình, con người chẳng làm được gì, phải có ơn Chúa giúp họ sống tốt đời nầy và sau khi chết là được về thiên đàng.

- Mục đích cuối cùng của cuộc đời là gì? – Là được chiêm ngưỡng và kết hợp với Thiên Chúa trên trời.

-Những điều răn của đạo Công Giáo là gì?- Có 10 điều răn, 3 điều răn đầu nói về Thiên Chúa và 7 điều sau về con người. Anh ta cho biết đạo Phật có 5 điều: cấm sát sinh, cấm nói dối, cấm tà dâm, cấm …, cấm uống rượu (vì rượu làm cho đầu óc mê muội không còn sáng suốt và gây ra lắm hệ lụy). Tôi rất thích điều thứ năm nầy vì thấy quá đúng và quá hợp thời.

- Con người khổ vì lòng ham muốn (dục vọng), đức Phật dạy phải diệt dục thì tâm mới an, có vậy lòng trí mới hướng về những điều thanh cao được. Theo Phật pháp thì thế gian nầy được chia thành hai giai đoạn, hiện nay đang ở cuối giai đoạn một và đầu giai đoạn hai. Tôi tò mò muốn biết rõ về điều này, và anh ta giải thích: giai đoạn một là con người ngập trong ghen ghét và căm thù; khi căm thù đã lên tột đỉnh thì xảy ra trả thù và giết chóc (giai đoạn hai). Đến đây thì tôi nói về quan niệm của tôi về vấn đề sự dữ: Trong mỗi người, ở mọi thời và mọi nơi, luôn có một sự giằng co giữa sự thiện và sự ác, luôn có cả hận thù ghen tị và trả thù, mãi cho tới ngày tận thế, tôi muốn nói về tình trạng hơn là phân chia thời gian, từ mấy ngàn năm trước cho đến sát ngày tận thế thì sự giằng co giữa thiện và ác vẫn cứ xảy ra nơi mỗi người và mọi nơi.

- Thiên đàng ở đâu? – Người ta thường nghĩ ‘trên trời và dưới hỏa ngục’, nhưng thực ra thiên đàng là muốn nói đến tình trạng hơn là nơi chốn. Tình trạng đó là con người được kết hợp với Thiên Chúa, mặt đối mặt. Tình trạng hạnh phúc này sung mãn với mỗi người nhưng cũng khác nhau về mức độ, tựa như hai ly nước lớn nhỏ khác nhau nhưng đều tràn đầy vậy.

- Xác loài người sống lại, vậy những người hỏa thiêu hoặc bị cá nuốt thì đã biến thành cá rồi thì sao? – Thiên Chúa là Đấng quyền năng đã dựng nên vũ trụ, đối với Ngài chẳng có gì là khó. Thân xác Phục sinh đó thiêng liêng không ăn uống, không cưới vợ gả chồng, muôn đời kết hiệp với linh hồn để chịu thưởng phạt. Như vậy, đối với người công giáo cuộc sống chỉ có một kiếp: sau cái chêt, linh hồn họ sẽ trải qua cuộc phán xét riêng và chịu thưởng phạt, và đến ngày tận thế thì có cuộc phán xét chung, thân xác sống lại kết hợp với linh hồn. Tất cả những điều này đều đã được Đức Kitô là Con Thiên Chúa làm người nói cho biết và chỉ có tin vào Danh Ngài mới có ơn cứu độ.

Qua cuộc phỏng vấn nhanh của một người trẻ Phật giáo, tôi chợt nghĩ: rất ít bạn trẻ Công Giáo có những thao thức về đạo, trước là để giữ đạo cho nên và sau là để nói về đạo cho người khác.

Tình cha

Có những người rất cảm động khi đọc câu đầu tiên của kinh Lạy Cha: “Lạy Cha chúng con ở trên trời”. Họ cảm động vì tình cha: một Người Cha quyền năng, chỉ có yêu thương và giàu lòng thương xót. Tình yêu là ‘chìa khóa’ để hiểu những hành động của Chúa và tình yêu khiến con tim Ngài luôn thao thức, bận tâm và luôn bị quấy rầy. Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh để nói về sự quấy rầy nầy: người bạn nửa đêm xin bánh và người đàn bà kêu oan với vị quan bất chính… cả hai đều được thỏa lòng chính là vì bị quấy rầy, không vì tình nghĩa!

Như trời cao hơn đất thế nào thì tư tưởng của Thiên Chúa luôn trổi vượt trên suy nghĩ của con người như vậy. Trí khôn nhân loại không bao giờ diễn tả cho đủ và hiểu cho thấu Người Cha trên trời. Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh để diễn tả tình cha: Các ngươi là những kẻ ác mà con biết cho con cái điều tốt lành thì Cha trên trời còn tốt hơn bội phần; Cha trên trời là Đấng nhân từ, làm mưa trên kẻ lành người dữ. Thiên Chúa ban ơn không do công trạng nhưng do lòng thương xót; Thiên Chúa ban ơn tràn trề cho từng người, nhưng mỗi người mỗi khác tùy Ngài muốn và tùy sự đón nhận của bàn tay con người.

Người cha trần thế của Thánh nữ Têrêxa Hài Đồng đã giúp cho thánh nữ tưởng nghĩ đến người Cha trên trời: tốt lành, nhân từ, luôn chăm sóc và yêu thương con cái mình. Tôi luôn nghĩ tưởng về Đức cha cố Giuse Trịnh Chính Trực: một con người bình dị, không nặng lời chỉ trích ai, không la mắng mà để con cái tự suy nghĩ và thay đổi, ở căn phòng bình dị, đi xe cũ kỹ, sẵn sàng chia sẻ những thứ mình có, không nhận con thiêng liêng. Tình cha trần thế này giúp tôi cảm nghiệm được Người Cha trên trời rất nhiều, giúp tôi thay đổi quả tim hiếu chiến và hẹp hòi của mình rất nhiều.

Khi nói về cầu nguyện, các nhà tu đức có vài lời khuyên:

- Hãy tin rằng Chúa đã nhậm lời, dù rằng thường Chúa không ban điều ta xin và lúc ta muốn, vì Chúa có cách của Chúa để ban cho ta điều tốt nhất. Thành quả đầu tiên mà Thánh Têrêxa Hài Đồng cảm nghiệm được là lời cầu xin tha thiết cho người tử tội được ơn trở lại, và từ đó về sau đến hết cuộc đời và cả trên cõi thiên đàng, Ngài không ngừng cầu bầu cho phần rỗi của các tâm hồn. Hãy học gương thánh nữ để cầu xin cho tha nhân quanh ta được các ơn Chúa Thánh Thần: bình an, đạo đức, kính sợ Đức Chúa Trời, mạnh bạo… Chắc chắn Chúa sẽ ban dồi dào ơn Thánh Thần cho họ, vì Chúa đã hứa như vậy (Lc 11,13), dù đôi mắt trần của ta không nhận ra.

- Ta phải trình bày dù Chúa đã biết rõ điều ta xin. Thiên Chúa đối xử với từng tâm hồn y hệt như hai người nam nữ yêu nhau: họ thủ thỉ và tan biến trong nhau. Chúng ta hiểu một chút về mối liên hệ thần bí nầy qua những dòng nhật ký của Thánh Faustina và Têrêxa Hài Đồng.

- Khi ta cầu xin, điều quan trọng không phải là làm cho Chúa biến đổi nhưng chính lòng ta biến đổi, và chính sự đơn sơ phó thác là điều kiện đủ để cho Chúa hành động, vì Chúa luôn tôn trọng tự do của con người. Đừng nghĩ rằng phải sưu tầm những lời kinh thâm thúy, những tư tưởng cao siêu khiến Chúa phải động lòng mà ban ơn. Không phải thế, Chúa ưa thích những tâm hồn đơn sơ, phó thác, bé mọn, trong sạch tâm hồn.

Lạy Chúa, tuy con chỉ là tạo vật hèn mọn và đầy tội lỗi, nhưng xin sử dụng con như ý Chúa muốn. Được cộng tác phần nhỏ bé của mình vào trong kế hoạch cứu độ của Chúa là hạnh phúc của đời con. Xin cho từng ngày sống của con là chuỗi kinh của người con thơ thỏ thẻ với Cha mình, không mệt mỏi nhưng đầy tin tưởng vào tình Cha, để cầu nguyện cho những nhu cầu tha nhân quanh con. Amen

Lý tưởng sống

Sống trên đời, mỗi người một hoàn cảnh: giàu nghèo, sướng khổ, khỏe mạnh hay đau yếu, thành công hay thất bại… Do số mệnh cũng có và do mình cũng có. Nhưng có 3 điều chắc chắn đúng: là Chúa kêu mời mỗi người nên hoàn thiện từ trong hoàn cảnh cụ thể đó, Chúa ban ơn đủ cho mỗi người có thể tiến lên phía trước và Chúa ước muốn mọi người hạnh phúc đời này và đời sau.

Dụ ngôn người giàu và ông La-da-rô (Lc 16,19-31) dễ tạo ra một ảo giác rằng đời sau là sự đắp đổi và bù trừ cho đời này: đời này sung sướng thì đời sau ắt sẽ khổ và đời này khổ thì đương nhiên đời sau sẽ sung sướng. Đó chỉ là cái nhìn sơ khởi, nhưng nhìn sâu hơn vào câu chuyện thì ta sẽ có những suy nghĩ khác:

- Có đời sau và sự thưởng phạt. Nhiều người không muốn tin điều này, họ nghĩ một là không có đời sau, hai là phó thác cho Chúa nhân từ định liệu, ba là từ từ rồi tính – sắp chết thì ăn năn tội cách trọn cũng kịp mà. Trong Tin Mừng (sách Thánh, Moisen và các tiên tri), Chúa đã nói rõ ràng về thời khắc cửa đóng lại và sau đó là hạnh phúc hay bất hạnh: dụ ngôn 10 trinh nữ, dụ ngôn lưới cá, dụ ngôn cỏ lùng…

- ‘Người giàu’ có những thử thách của họ khi gắng trở nên người công chính. Chúa Giêsu đã nói người giàu rất khó vào nước trời vì họ thường cậy dựa vào của cải mà quên mất Chúa và họ khó thông cảm với người khác. Chính sự vô cảm và không liên đới với tha nhân là nguyên nhân khiến người phú hộ bị kết án hỏa ngục. Nhà tu đức Jacques Philippe đã nói: “Trong 8 mối phúc thì mối phúc đầu tiên gói gọn các mối phúc khác. Chính nếp sống khó nghèo và sự khó nghèo tâm hồn sẽ giúp người ta sống hiền lành, xót thương, tác tạo hòa bình và chịu bách hại vì Danh Chúa”. Qua mọi thời đại, không thiếu những người giàu đã trở nên môn đệ đích thực của Đức Kitô, có những người được phong thánh, họ đã dùng của cải chóng qua để mua lấy kho tàng trên trời.

-Người nghèo cũng có những thách đố của họ trên con đường theo Đức Kitô. Họ dễ than trách Chúa, lỗi phạm điều răn thứ 7 và ghen ghét anh em. Chính sự túng thiếu làm cho đầu óc họ dễ tham lam của cải và sôi sục ghen tị. Nhưng dĩ nhiên cũng không thiếu người nên thánh trong cảnh nghèo túng của mình, khi họ biết cậy dựa hơn vào Chúa, biết chúc tụng Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh, biết bằng lòng với những gì mình có – sau khi đã nỗ lực hết mình. Sự nghèo khó vật chất là cơ hội dẫn họ đến sự nghèo khó thiêng liêng: phận mình là không - để phó thác mọi sự cho Thiên Chúa định liệu, từ nhu cầu vật chất đến nhu cầu thiêng liêng... họ trở nên những người con thơ của Cha trên trời. Có thể nói đa số các vị được phong thánh đều không phải là người sống trên nhung lụa, mà là những người noi gương nếp sống nghèo của Chúa Giêsu: nghèo từ khi sinh ra, đời sống ẩn dật khó nghèo, rao giảng phiêu bạt và chết trần trụi trên thập giá… đó là mầu nhiệm tự hủy của Ngài.

Nhiều người tự hào và tự sướng về sự giàu có và nếp sống hưởng thụ của mình, hãy coi chừng sự phè phỡn của mình làm cho tâm hồn mình trống rỗng và trở nên phản cảm với người nghèo quanh mình. Chúng ta thường tự trấn an mình rằng: ai đó nghèo là do họ không biết làm ăn và không chịu khó… nên họ nghèo là việc của họ, không liên quan gì đến tôi và tôi không phải chịu trách nhiệm. Thánh Phaolô nói với chúng ta: “Anh hãy thi đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp vì đức tin, giành cho được sự sống đời đời”. Thi đấu thì có sự gắng sức và phải vượt qua những đối thủ khác. Dù người đời chạy theo thần tài và ra sức quảng cáo nó, người Kitô hữu được mời gọi mỗi ngày trở nên giống Chúa Kitô hơn trong nếp sống khó nghèo và yêu tha nhân vô vị lợi NHƯ CHÚA ĐÃ THƯƠNG MÌNH.

Nghèo khó thiêng liêng

Câu chuyện về người cha nhân hậu được Thánh Luca diễn tả có rất nhiều tình tiết đáng để suy niệm. Ở đây, người viết muốn trích dẫn vài ý trong tác phẩm ‘tự do nội tâm’ (bản dịch của cha Minh Anh) để nói về sự nghèo khó thiêng liêng, sự tinh sạch tâm hồn: căn tính con cái Thiên Chúa nơi ta là do lòng thương xót vô biên Chúa ban tặng, hoàn toàn không do công trạng con người. (Câu in đậm là phần được trích).

Một linh mục khi giảng về câu chuyện này đã hỏi giáo dân: ‘Người con hoang đàng, khi trở về, đã thưa với người cha thế nào?”. Câu trả lời : “thưa cha, con đã phạm tội với trời và với cha, chẳng còn đáng gọi là con cha nữa…”. Cậu định nói câu tiếp theo, nhưng có lẽ người Cha đã đưa tay bịt miệng cậu lại để không thể thốt ra một câu quá sai: “Xin Cha đối xử với con như một người làm công!”. Không bao giờ có chuyện đó. Thiên Chúa đã một lần đón nhận ta làm nghĩa tử, là con cái thì không bao giờ Ngài thất tín. Dù thế nào đi nữa, Thiên Chúa không đối xử với bất cứ ai trong nhân loại như một người tôi tớ, mà như bạn hữu và như con cái trong nhà. Con người quý giá hơn tất cả tổng số những điều tốt lành họ có thể làm được. Họ là con cái Thiên Chúa dù họ làm điều lành hoặc không thể tự làm bất kỳ điều gì. Cha chúng ta trên trời không yêu mến chúng ta vì những điều tốt lành chúng ta làm. Người yêu mến chúng ta vì chúng ta, bởi Người đã nhận chúng ta làm nghĩa tử mãi mãi.

Ở mức độ tâm lý cũng như thiêng liêng, nhu cầu sâu xa nhất của con người là nhu cầu yêu thương: để yêu và được yêu. Hai nhu cầu nền tảng không thể thiếu khác là: nhu cầu chân lý (để yêu chúng ta cần biết); và nhu cầu căn tính (để yêu, chúng ta cần hiện hữu). Chúng ta nhấn mạnh ở đây về nhu cầu căn tính: con người thường hiểu sai về căn tính của mình khi họ cố thể hiện nhu cầu nầy bằng những cách: hiện hữu bằng sở hữu (vật chất hay tinh thần), hiện hữu với hữu hiệu (công việc, thành công). Đúng hơn mỗi người có giá trị và một phẩm giá duy nhất, độc lập với những gì họ có thể làm. Rõ ràng, thật là tuyệt vời khi làm những việc lành như cầu nguyện, ăn chay, dấn thân phục vụ tha nhân, rao giảng Tin Mừng và vân vân. Nhưng sẽ vô cùng hiểm nghèo khi chúng ta đồng hóa chính mình với những việc lành thiêng liêng mà chúng ta có thể làm. Bởi lẽ, căn tính này vẫn chỉ là một căn tính nhân tạo mỏng manh và sẽ sụp đổ vào ngày mà một trong những đức hạnh của chúng ta thất bại hay một tài năng thiêng liêng đặc biệt nào đó bị lấy khỏi chúng ta, một tài năng mà chúng ta dốc toàn lực con người mình vào.

Người con cả đã có sự nhầm lẫn này (hiện hữu với hữu hiệu), dù ở trong nhà, nhưng tấm lòng và cách tính toán của anh thật đáng buồn, vì đã tỏ lộ vai trò của một người làm công. Đó cũng là tâm trạng của nhiều người trong chúng ta: đọc kinh, làm việc lành để được Thiên Chúa trả công ‘được an bình ở đời nầy và thưởng công trên thiên đàng’. Thiên Chúa không dựng nên con người như công cụ phục vụ Ngài, như một người làm công hay một như tên đầy tớ. Thiên Chúa dựng nên bạn, dựng nên tôi để tận hưởng tình thương và sự chăm sóc của một người Cha, ở đời nầy và vĩnh cửu ở đời sau. Thiên Chúa muốn thông chia hạnh phúc với con người như một hữu thể độc đáo và mong chờ sự đáp trả nồng nhiệt của từng tâm hồn như sự đáp trả của người yêu: Chúa và linh hồn trở thành đôi tình nhân. Chúng ta có thể nhận ra điều này khi đọc nhật ký của thánh Têrêxa Hài Đồng hoặc nhật ký của thánh Faustina.

Khi nhầm lẫn căn tính với hữu hiệu, một hậu quả tất yếu khác thường xảy ra là tính kiêu ngạo: chúng ta coi thường tha nhân khi họ không làm được nhiều điều tốt như chúng ta. Và sự thất vọng cũng thường xảy ra, nhất là khi gặp thất bại thiêng liêng hay thất bại trong cuộc sống, thì 'kẻ nhầm lẫn này' sẽ rơi vào vực thẳm thất vọng. Sự khó nghèo thiêng liêng dạy ta rằng: mọi sự lành chúng ta có thể làm là quà tặng nhưng không của Thiên Chúa. "Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? Nếu đã nhận lãnh, thì tại sao lại vênh vang như thể đã không nhận lãnh ?" (1Cor 4,7). Người con cả đã có cái nhìn kiêu ngạo khi so sánh sự tốt lành của mình so với sự hư hỏng của người em: "Còn thằng con của cha đó..."

Niềm vui của người Kitô hữu đặt nền tảng trên phẩm giá là con cái Chúa, một hồng ân nhưng không Chúa ban. Thiên Chúa yêu từng người chúng ta là do lòng thương xót của Ngài, dường như người tội lỗi lại được ưu tiên hơn. Vậy đừng làm việc lành và sống tốt để ‘đáng’ được Chúa xót thương, những nỗ lực thiêng liêng chỉ là sự đáp trả trước tình yêu và sự chăm sóc đầy tình Cha của Người.