Danh sách Blog của Tôi

Thứ Hai, 8 tháng 3, 2021

MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG

 



Anh hẹn chị ra quán cà phê trước nhà ga chính của thành phố Bremen. Câu đầu tiên khi gặp anh, chị nói trong sự cáu gắt, ông lại bán xe rồi hay sao mà lại đi tàu lên đây ? Anh cúi đầu trả lời lý nhí trong sự hổ thẹn, ừ, bán rồi, vì cũng không có nhu cầu lắm. Chị sầm mặt xuống, ông lúc nào cũng vậy, suốt đời không thể ngóc đầu lên được, hẹn tôi ra đây có chuyện gì vậy ?

Khó khăn lắm anh mới có thể nói với chị điều anh muốn nhờ cậy. Chị cũng khó khăn lắm mới có thể trả lời từ chối anh, nhưng mà gia đình tôi đang yên lành, nếu đưa con bé về e rằng sẽ chẳng còn được bình yên. Anh năn nỉ, nhưng thật sự là anh rất bối rối, con bé đã đến tuổi dậy thì, anh là đàn ông, không thể gần gũi và dạy dỗ chu đáo cho nó được, anh chưa bao giờ cầu xin em điều gì, chỉ lần này thôi, chỉ nửa năm hay vài ba tháng cũng được, em là phụ nữ, em gần nó, em hướng dẫn và khuyên bảo nó trong một thời gian, để nó tập làm quen với cuộc sống của một thiếu nữ, sau đó anh lại đón nó về.

Chị thở dài, ông lúc nào cũng mang xui xẻo đến cho tôi, thôi được rồi, ông về đi, để tôi về bàn lại với chồng tôi đã, có gì tôi sẽ gọi điện thông báo cho ông sau. Anh nhìn chị với ánh mắt đầy hàm ơn. Anh đứng dậy, đầu cúi xuống như có lỗi tiễn chị ra xe rồi thở dài, lùi lũi bước vào nhà ga đáp tàu trở lại Hamburg.

Anh và chị trước kia là vợ chồng. Họ yêu nhau từ hồi còn học phổ thông. Anh đi lao động xuất khẩu ở Đông Đức. Chị theo học Đại Học Sư Phạm Hà Nội 1. Ngày bức tường Berlin sụp đổ, anh chạy sang phía Tây xin tị nạn. Chị tốt nghiệp Đại Học và về làm giáo viên cấp 3 huyện Thái Thụy, Thái Bình. Họ vẫn liên lạc và chờ đợi nhau. Khi đã có giấy tờ cư trú hợp lệ, anh về làm đám cưới với chị, rồi làm thủ tục đón chị sang Đức.

Vừa sang Đức, thấy bạn bè anh ai cũng thành đạt. Đa số ai cũng có nhà hàng, hay cửa tiệm buôn bán. Chỉ có anh là vẫn còn đi làm phụ bếp thuê cho người ta. Chị trách anh vô dụng. Anh không nói gì, chỉ hơi buồn vì chị không hiểu, để có đủ tiền bạc và điều kiện lo thủ tục cho chị sang được đây, anh đã vất vả tiết kiệm mấy năm trời mới được, nên không dám mạo hiểm ra làm ăn. "Đồ cù lần, đồ đàn ông vô dụng...", đó là câu nói của miệng chị dành cho anh, sau khi anh và chị có bé Hương.

Bé Hương sinh thiếu tháng, phải nuôi lồng kính đến hơn nữa năm mới được về nhà. Khi bác sĩ thông báo cho vợ chồng anh biết bé Hương bị thiểu năng bẩm sinh. Giông tố bắt đầu thực sự nổi lên từ đó. Chị trách anh, đến một đứa con cũng không làm cho ra hồn, thì hỏi làm được gì chứ. Anh ngậm đắng nuốt cay nhận lỗi về mình và dồn hết tình thương cho đứa con gái xấu số.

Bé Hương được 3 tuổi, chị muốn ly dị với anh. Chị nói, ông buông tha cho tôi, sống với ông đời tôi coi như tàn. Anh đồng ý, vì anh biết chị nói đúng. Anh là người chậm chạp, không có chủ kiến và không có chí tiến thân, sống an phận thủ thường. Nếu cứ rằng buộc sẽ làm khổ chị.

Bé Hương 3 tuổi mà chưa biết nói. Chị cũng rất thương con, nhưng vì bận bịu làm ăn nên việc chăm sóc con bé hầu hết là do anh làm. Vì vậy mà con bé quấn quít bố hơn mẹ. Biết vậy nên chị cũng rất yên tâm và nhẹ nhõm nhường quyền nuôi dưỡng con bé cho anh khi làm thủ tục ly hôn.

Ly dị được gần 1 năm thì chị tái giá. Chị sinh thêm một đứa con trai với người chồng mới. Thành phố Bremen là thành phố nhỏ. Người Việt ở đó hầu như đều biết nhau. Chị cảm thấy khó chịu khi thỉnh thoảng bắt gặp cha con anh đi mua sắm trên phố. Chị gặp anh và nói với anh điều đó. Anh biết ý chị nên chuyển về Hamburg sinh sống. Chị không phải là người vô tâm, nên thỉnh thoảng vẫn gửi tiền nuôi dưỡng con cho anh. Trong những dịp năm mới hay Noel, chị cũng có quà riêng cho con bé, nhiều năm, nếu có thời gian, chị còn đến trực tiếp tặng quà cho con bé trước ngày Lễ Giáng Sinh nữa.

Thấm thoát đó mà giờ đây con bé đã sắp trở thành một thiếu nữ. Tuy chị không biết cụ thể thế nào. Nhưng chị biết dù con bé lớn lên trong tật nguyền hẩm hiu, nhưng anh rất thương nó. Chị cũng biết con bé gặp vấn đề trong giao tiếp, phải đi học trường khuyết tật. Nhưng con bé rất ngoan. Anh cũng không phải vất vả vì nó nhiều. Nó bị bệnh thiểu năng, trí tuệ hạn chế, phát âm khó khăn. Tuy vậy nó vẫn biết tự chăm sóc mình trong sinh hoạt cá nhân. Thậm chí nó còn biết giúp anh một số công việc lặt vặt trong nhà.

Chồng chị đã đồng ý cho chị đón con bé về tạm sống với chị vài tháng, với điều kiện trong thời gian con bé về sống chung với vợ chồng chị, anh không được ghé thăm. Chị cũng muốn thế, vì chị cảm thấy hổ thẹn khi phải tiếp xúc với vẻ mặt đần đần dài dại của anh.

Vợ chồng chị đã mua nhà. Nhà rộng, nên con bé được ở riêng một phòng. Chị đã xin cho con bé theo học tạm thời ở một trường khuyết tật ở gần nhà. Con bé tự đi đến trường và tự về được. Đi học về, nó cứ thui thủi một mình trong phòng. Đứa em trai cùng mẹ của nó, mẹ nó, và bố dượng nó rất ít khi quan tâm đến nó. Niềm vui duy nhất của nó là chờ điện thoại của bố. Nó phát âm không chuẩn và nói rất khó khăn, nên hầu như nó chỉ nghe bố nói chuyện. Bố dặn dò nó rất nhiều và thỉnh thoảng còn hát cho nó nghe.

Em trai nó học thêm Piano, nên nhà mẹ nó có cái đàn Piano rất đẹp để ở phòng khách. Có lần nó sờ và bấm bấm vài nốt. Mẹ mắng nó không được phá đàn của em. Nên từ đó nó không dám đụng đến nữa. Có hôm anh gọi điện thoại cho nó, nó nghèn nghẹn nói lõm bõm... đàn… đàn... klavia... con muốn... Anh thở dài và hát cho nó nghe.

Tháng đầu, hầu như ngày nào anh cũng gọi điện thoại cho nó. Rồi thưa dần, thưa dần. Cho đến một ngày anh không gọi cho nó nữa. Sau một tuần đăng đẳng không nghe anh gọi điện thoại. Con bé bỏ ăn và nằm bẹp ở nhà không đi học. Chị không biết gì cứ mắng nó dở chứng.

Một đêm, chị bỗng bật choàng dậy khi nghe tiếng đàn Piano vang lên. Chị chạy ra phòng khách, thấy con bé đang ngồi đánh đàn say sưa. Nó vừa đánh vừa hát thì thầm trong miệng. Chị cứ há hốc mồm ra kinh ngạc. Chị không thể tưởng tượng nổi là con bé chơi Piano điêu luyện như vậy. Chị chợt nhớ ra, đã có lần anh nói với chị, con bé ở trường khuyết tật có học đàn Piano, cô giáo khen con bé có năng khiếu. Lần đó chị tưởng anh kể chuyện lấy lòng chị nên chị không quan tâm.

Chị đến gần sau lưng nó, và lặng lẽ ngắm nhìn nó đánh đàn. Chị cúi xuống và lắng nghe con bé hát thầm thì cái gì. Chị sởn cả da gà, khi chị nghe con bé hát rõ ràng từng tiếng một, mà lại là hát bằng tiếng Việt hẳn hoi: "...Nhớ những năm xa xưa ngày cha đã già với bao sầu lo... sống với cha êm như làn mây trắng... nhớ đến năm xưa còn bé, đêm đêm về cha hôn chúng con... với tháng năm nhanh tựa gió… ôi cha già đi cha biết không..."

Chị vòng tay ra trước cổ nó và nhẹ níu, ôm nó vào lòng. Lần đầu tiên chị ôm nó âu yếm như vậy. Chị thấy tay mình âm ấm. Nó ngừng đàn đưa tay lên ôm riết tay mẹ vào lòng ngực. Nó khóc. Chị xoay vai nó lại, nhìn vào khuôn mặt đầm đìa nước mắt của nó hỏi, con sao vậy hả con yêu của mẹ. Nó ngước nhìn mẹ nó rất trìu mến rồi chìa cho mẹ nó một tờ giấy giấy khổ A4 đã gần như nhàu nát.

Chị cầm tờ giấy và chăm chú đọc, rồi thở hắt ra nhìn nó hỏi, con biết bố con bị ung thư lâu chưa ? Nó chìa 4 ngón tay ra trước mặt mẹ. Chị hỏi, bốn tháng rồi hả ? Nó gật đầu. Chị nhìn chăm chăm vào tờ giấy, và từ từ ngồi thụp xuống nền nhà, rũ rượi thở dài.

Con bé hốt hoảng đến bên mẹ, ôm mẹ vào lòng, vuốt mặt mẹ, rồi vừa ấp úng nói vừa ra hiệu cho mẹ. Đại ý là nó diễn đạt rằng: "Bố lên ở trên Thiên Đường rồi, mẹ yên tâm, con đã xin vào nội trú ở trường dưới Hamburg, ngày mai con sẽ về dưới đó, con không ở lại đây lâu để làm phiền mẹ và em đâu, con về ở tạm đây là vì bố muốn thế, bố muốn mình ra đi được nhẹ nhàng và yên tâm là có mẹ ở bên con…" Chị cũng ôm nó vào lòng, vỗ vỗ vào vai nó và nói, con gái ngoan của mẹ, ngày mai nếu mẹ sắp xếp được công việc, mẹ sẽ đưa con về Hamburg...

Tôi nghe người ta kể chuyện lại chuyện đó, khi đi dự một cuộc biểu diễn nghệ thuật của học sinh khuyết tật và khiếm thị.

Khi thấy em gái đệm đàn Piano cho dàn đồng ca, cứ khăng khăng đòi phải đàn và hát bài hát "Người Cha Yêu Dấu" bằng tiếng Việt trước, sau đó mới chịu đệm đàn cho dàn đồng ca tiếng Đức. Quá kinh ngạc nên tôi cứ gạn hỏi mãi người trong ban tổ chức. Cuối cùng họ đã kể cho tôi nghe câu chuyện như vậy.

(Nguồn Ephata) 

Lời bình của người viết:

Tôi đã từng gặp cặp vợ chồng cùng là giáo viên, tuy họ trí thức nhưng lại không có nghệ thuật chung sống. Người vợ luôn chê chồng mình là không làm ra tiền, luôn so sánh chồng mình với những người đàn ông thành đạt khác. Khi mở miệng chê vợ hay chồng mình, người đó tự làm mình mất nhân cách và không ai thích gặp những người có tâm hồn hẹp hòi như vậy, không ai thích nghe ta thán và nghe chuyện xấu của người khác.

Ai đó đã từng so sánh 3 thời kỳ của cuộc sống hôn nhân: khi mới yêu nhau hai người chỉ nói thầm hoặc nhìn nhau cũng đủ hiểu, không cần nói; Khi mới cưới nhau, anh nói em nghe; và sau một thời gian ngắn, cả hai cùng nói và cả xóm đều nghe. Ngày nay còn có thêm một kiểu nói khác: kể lể trên fecebook để cho cả thế giới cùng biết. Thật đáng xấu hổ cho kẻ không tự chủ để đem chuyện gia đình mình mà tâm sự nơi chợ trời, và cũng thật lạ là có nhiều kẻ lang thang trên chợ trời với những chuyện tọc mạch như vậy.

Chủ Nhật, 7 tháng 3, 2021

TÂM ĐIỂM NHƯNG KHÔNG PHẢI LÀ TÂM ĐIỂM

 



Có câu chuyện kể rằng: Tại một ngôi làng nọ, cứ đến mùa xuân, dân làng tổ chức lễ hội bắn cung để chọn ra những chàng trai tài giỏi về cung tên. Đây là một giải thưởng cao quý và ai cũng mơ ước. Năm ấy ở trên một ngọn núi không xa làng, bỗng xuất hiện một vị ẩn sỹ được cho là rất giỏi về cung tên. Ấy vậy là từng đoàn trai làng lũ lượt kéo nhau lên núi xin làm đệ tử mong được thầy chỉ giáo.

Vị thầy nầy rất ít nói và dường như cũng không mặn mà với việc có nhiều đệ tử, và quả thật cũng không ai biết rõ tài cung tên của ông có thực hay chỉ là tin đồn. Từng tốp trai làng âm thầm rút lui, chỉ còn lại một nhóm nhỏ là kiên trì ở lại. Vị Thầy yêu cầu họ nhiều điều chẳng liên quan gì đến cung tên cả: mỗi ngày tập quan sát từng cánh hoa rừng mọc và nở ra, từng con chim nhỏ trên cành đi săn mồi và làm tổ, cảnh vật sinh động của thiên nhiên diễn biến vào buổi sáng khác với buổi chiều thế nào… và kể cho thầy nghe.

Chỉ một thời gian ngắn gần kỳ thi, thầy mới chỉ cho họ vài kỹ thuật nhỏ về cung tên. Ấy thế mà năm ấy nhóm học trò từ trên núi xuống đã đạt được thành tích xuất sắc, họ cùng có một nhận định: họ nhìn thấy cái tâm điểm quá rõ ràng và quá lớn đến nỗi khó mà bắn trật ra ngoài được!

Sau lễ hội, họ rủ nhau lên núi để tạ ơn thầy và muốn hỏi cho ra lẽ: tại sao họ thành công dễ dàng như vậy?- Họ chờ mãi mới thấy thầy xuất hiện trong chốc lát, thầy chỉ nói với họ một câu: “Tâm điểm không phải là tâm điểm”, rồi lui bước vào trong – dường như không muốn nói chuyện nhiều.

Nhóm học trò ngày ấy lớn lên và sinh sống ở nhiều vùng trời khác nhau. Lâu lâu họ gặp nhau, kể cho nhau nghe về cuộc sống của mình, về vị thầy năm xưa và nhất là về câu nói bí ẩn của thầy. Họ nghiệm ra rằng: hầu hết các thành viên trong nhóm họ đều thành công trong cuộc sống, lý do tại sao vậy? Tại sao tâm điểm lại không phải là tâm điểm?

Lời bàn của người viết.



Mỗi ngày tôi vẫn đọc và nghe nhiều câu chuyện, nhưng tại sao câu chuyện này cứ lưu lại mãi trong trí nhớ? Câu nói ‘tâm điểm không phải là tâm điểm’ gợi hứng cho một quan niệm sống. Tại sao nhóm ‘đệ tử kiên trì ở lại’ lại thành công trong cuộc thi và trên trường đời?.

Tâm điểm không phải là tâm điểm. Vị thầy muốn nói rằng thành công trong cuộc thi không phải là trọng tâm của cuộc sống, mà phải có những mục đích khác cao hơn. Điều này cũng gợi ý cho tôi và cho bạn rằng: tiền bạc, tài năng, thành công không phải là tâm điểm cuộc đời này, tiên vàn hãy tìm kiếm nước Thiên Chúa và sự công chính của Người, còn mọi sự khác sẽ được Chúa ban cho. Mỗi ngày cứ lo làm tròn việc bổn phận như phương tiện thánh hóa bản thân và để mưu sinh, nhưng đó cũng không phải là tâm điểm mà có điều quan trọng hơn phải nhắm đến là tình yêu khi làm những việc đó, làm vì yêu Chúa.

Tại sao thầy chỉ vẽ rất ít về cung tên mà nhóm bạn trẻ lại thành công và còn thành công hơn nữa trong cuộc đời? – Đây là những con người có tính kiên trì và có bản lãnh, có óc quan sát và nhất là họ áp dụng bí quyết của thầy vào cuộc sống: có những người làm việc không phải vì tiền mà vì tình người, tình Chúa, nhưng rồi tiền lại tìm đến với họ, như câu nói: có đức mặc sức mà ăn.

Thứ Tư, 3 tháng 3, 2021

Quán cà phê BF

 



Trong khu vực tôi sinh sống, có một quán cà phê có tên như thế. Cứ mỗi lần đi ngang qua, tôi bỗng nhớ lại câu chuyện đã đọc, liên quan đến 2 chữ BF.

Hai người học trò nhỏ, một trai một gái, cùng lớn lên với nhau trong một ngôi làng. Một ngày kia, đứa con trai nói với đứa con gái: chúng mình là BF, nghĩa là bạn tốt của nhau (Best Friend).

 Rồi đến một ngày kia, lớn hơn một chút, họ đến tuổi trưởng thành, chàng trai lại nói với cô gái: Anh là BF của em. Cô gái mới hỏi lại: BF là gì hở anh? – Đó là Boy Friend, là bạn trai đấy.

Họ yêu nhau, cưới nhau, và có con. Người chồng nói: Bây giờ anh là BF, nghĩa là Baby’ Father (cha đứa trẻ). Một ngày kia, người chồng bệnh nặng, ông cầm tay vợ và nói BF (Bye forever), vĩnh biệt em. Đến một ngày, người vợ cũng lìa đời, được chôn cất bên mộ ông, và bà cũng có dịp để nói với ông hai chữ BF (Beside forever), bên nhau mãi mãi, bên nhau nơi huyệt mộ và bên nhau ở cõi thiên đàng, nơi ông mỉm cười và nói với bà BF (Be forever), hạnh phúc ngàn thu và hạnh phúc tuyệt đối trong Thiên Chúa.

Bạn hãy nhìn người bạn đời của mình và nghĩ đến hai chữ BF, bạn sẽ nhận ra hạnh phúc gia đình nằm trong hai chữ ấy. Hãy luôn là người bạn tốt của nhau, cùng chăm lo cho con cái và cho từng thành viên trong gia đình, luôn sống bên cạnh nhau để chăm sóc nhau, giúp nhau đạt cõi thiên đàng. Đó mới là hạnh phúc viên mãn của tiệc cưới Chiên Con mà hôn nhân là một hình ảnh, hạnh phúc ấy còn là hoa trái của hạnh phúc đôi lứa – chỉ như một phản ảnh và một bài tập dài.

Thứ Hai, 1 tháng 3, 2021

Bác sỹ Yersin

 

 


 

HÔM NAY 01/3 LÀ NGÀY MẤT CỦA BS. ALEXANDRE YERSIN NGƯỜI PHÁP GỐC THUỴ SĨ CÓ CÔNG LAO TO LỚN ĐỐI VỚI VIỆT NAM. XIN ĐƯỢC KÍNH CẨN NGHIÊNG MÌNH NGƯỠNG MỘ VÀ BIẾT ƠN ÔNG!

Hiện nay cà chua, cà rốt, các loài Hoa phương Tây ở Đà Lạt... ;cà phê, Điều, Tiêu.... mà Việt Nam xuất khẩu mang về hàng tỉ USD có từ đâu? Chắc ít ai nghĩ đó là do công lao của bác sĩ Yersin! Dịch hạch là căn bệnh khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người, có thời điểm làm giảm 2/3 dân số châu Âu và 1/3 dân số Trung Quốc. Chính bác sĩ Yersin là người đầu tiên tìm ra vi khuẩn này và các nhà khoa học về sau khống chế nó hoàn toàn. Yersin cũng là một câu chuyện thú vị khi cả cuộc đời trưởng thành của ông, đều gắn bó với 2 chữ Việt Nam.

Tốt nghiệp tiến sĩ y khoa với đề tài bệnh Lao, nhưng Yersin và thầy hướng dẫn của mình là giáo sư Roux nổi danh với phát minh ra vắc xin bạch hầu. Thành tựu của ông khiến thiên tài Louis Pasteur chú ý và được nhận vào làm ở viện Pasteur Paris danh giá. Nhưng máu thám hiểm trong người khiến ông nằng nặc xin nghỉ việc để đi làm thuỷ thủ tàu viễn dương "dù chưa có kinh nghiệm đi biển bao giờ". Ông nói "đời mà không đi, thì còn gì là đời".

Các lần đi thám hiểm và quay lại Pháp, ông đều được Louis Pasteur "mời ăn tối và nghe báo cáo", "thấy thú vị trước các thông tin mới mẻ do Yersin kể". Pasteur yêu cầu ông hãy làm gì thì làm cho trọn vẹn để "vang danh thiên hạ, giúp nhân loại". Vâng lời thầy, Yersin xách đồ đạc lên tàu vượt ngàn hải lý, mặc cho gió bão khôn lường. Hình ảnh học trò khăn gói xuống thuyền dọc ngang quả đất sau khi học xong là hình ảnh vô cùng đẹp của những người có LÝ TƯỞNG SỐNG.

Sang Việt Nam, ông làm bác sĩ trên tàu giữa Sài Gòn, Manila, Hải Phòng rồi sau đó định cư ở Nha Trang, sau một lần tàu cập bến và ông phải lòng với cảnh sắc nơi đây. Đầu thế kỷ 20, ông tham gia hội đồng sáng lập và là hiệu trưởng đầu tiên của ĐH Y Khoa Đông Dương (nay là Y Hà Nội), xây dựng toàn bộ giáo trình sơ khởi và nhận thức y đức cho các thế hệ bác sĩ, quy hoạch các bệnh viện ở các tỉnh thành khắp Việt Nam theo khoảng cách địa lý để "ai bị bệnh cũng có chỗ gần nhất mà đến trị kịp thời". Nhưng Hà Nội cũng chỉ có thể giữ chân ông được 2 năm. Ông quay trở lại Nha Trang, thực hiện chuỗi những ngày làm khoa học và thám hiểm khắp núi rừng Đông Dương. Ông là người đã tìm ra cao nguyên Lang Biang và quy hoạch Tp Đà Lạt, xây dựng viện Pasteur Đà Lạt và phát triển mạnh hơn cho viện Pasteur Sài Gòn, Hà Nội. Trại ngựa nuôi lấy huyết thanh sản xuất vắc xin của ông nằm ở suối Dầu là trại ngựa thuốc lớn nhất châu Á khi đó. Ông còn cho trồng cây ký ninh để trị bệnh sốt rét. Ông từng mong muốn Diên Khánh là nơi sản xuất thuốc men cho cả Đông Dương.

Ông cũng là người mang cây cao su, ca cao, cà phê (thậm chí ông cho thử nghiệm cây điều từ Brazil và tiêu đen từ Ấn Độ ở nông trại của mình), đến bây giờ chúng ta đã có hàng tỷ đô la xuất khẩu. Ông thử nghiệm nhiều giống cây ôn đới như cà rốt súp lơ su su lay-ơn cẩm tú cầu xà lách xông cà chua....(hầu như tất cả các loại rau củ mang tiếng Pháp đều là do ông và bạn bè đồng sự ông mang qua). Ông còn nuôi cừu trồng nho ở Phan Rang, nuôi đà điểu ở Ninh Hoà, thử nghiệm trồng quy mô lớn cây cà phê ở Lâm Đồng, Đăk Lăk và Pleiku. Ông cũng là 1 triệu phú nhờ trồng cao su xuất bán cho hãng lốp xe Michelin và là cổ đông chính của ngân hàng HSBC. Ông cho rằng "tôi phải kiếm tiền kiểu khác chứ không tài nào cầm được tiền của các bệnh nhân". Toàn bộ tiền lãi của ông đến nay vẫn còn và vẫn bí mật chuyển đều đặn về 1 quỹ từ thiện và quỹ nghiên cứu khoa học.

Với tầm nhìn vĩ đại, bác sĩ Yersin không chỉ làm khoa học mà còn giỏi nhiều thứ. Ngoài việc mang sang cho chúng ta bao nhiêu giống cây trồng vật nuôi mới lạ, khám phá và xây dựng Sapa Đà Lạt Bà Nà...thành những nơi du lịch nghỉ dưỡng, ông còn tham gia quy hoạch đô thị khu trung tâm Sài Gòn Hà Nội Nha Trang Đà Nẵng Hải Phòng, ranh giới các tỉnh....mà chúng ta ngày nay hay có cụm từ "ngày xưa người Pháp đã quy hoạch chỗ này là, chỗ kia là..". Ông đã giúp người Việt chúng ta có được nền tảng kinh tế ban đầu từ một nước thuần nông lạc hậu, những công trình về hạ tầng, giáo dục, y tế. Do chính quyền Pháp khi đó rất tín cẩn ông, vì ông đi nhiều khám phá nhiều. Hầu như mọi ngóc ngách ở Lào, Việt Nam và Campuchia đều có dấu chân ông. Núi cao vực sâu, thú dữ, bệnh tật...không hề làm ông nản bước. Ông luôn yêu cầu Pháp phải xây dựng nhiều trường học ở các tỉnh của Việt Nam và ý kiến cho Pháp đầu tư tiền để xây đường sắt Bắc Nam từ ga Hà Nội đến ga Sài Gòn, hiện chúng ta vẫn còn đang khai thác. Con đường quốc lộ 1A thời đó là con đường đất nhỏ xíu (gọi là con đường cái quan) bề rộng chỉ có 2-3 mét từ thời chúa Nguyễn đã được ông "bày vẽ" cho kè đá, rải nhựa, mở rộng nâng cấp để xe ô tô có thể chạy được. Ông nói phải ưu tiên làm con đường to nhất, tốt nhất gọi là quốc lộ, chạy ngang qua hết các tỉnh ven biển để người dân tỉnh nào cũng có thể hưởng lợi từ giao thông. Đường sắt Phan Rang đi Đà Lạt cũng là ông tư vấn cho toàn quyền Doumer làm. Các trạm khí tượng từ Sapa đến Mẫu Sơn đến Bạch Mã, các ngọn hải đăng ngoài biển mà chúng ta thường nói "do Pháp xây" là do ông chọn vị trí. Những gì ông có thể nghĩ ra, ông đã làm tất cả cho người Việt.

Ông sống 1 mình, giản dị ở Nha Trang đến cuối đời, 1 cuộc đầy ắp những chuyến đi thám hiểm và thành tựu. Nha Trang cũng là nơi tiếp cận điện ảnh đầu tiên của nước ta do ông mang về chiếu. Có lần khi trẻ con vào nhà ông xem phim và nghịch phá những chậu hoa quý, gia nhân toan ra mắng nhưng ông bảo "thôi đừng la trẻ nhỏ, nghe lớn tiếng chúng sẽ sợ". 1 lần ông lái xe hơi trên đường, 1 người dân bất cẩn lao vào xe ông và bị tai nạn. Dù lỗi của người đi bộ rành rành nhưng ông chạy xuống giúp họ băng bó, xin họ tha thứ và kiên quyết trả lại xe cho chính phủ, đi xe đạp, vì theo ông "dân chúng xứ này chưa quen luật lệ nên đi lại vô tư, mình đi xe đạp có va chạm thì cũng không gây thương vong cho họ". Có lần ông lên Tây Nguyên tìm thuốc, người dân tộc đã bắt ông, định hành quyết. Nhưng họ nhìn vào mắt ông, thấy một sự chân thành và thiện lương kỳ lạ, họ lại thả ông ra. Ông sau đó chữa trị bệnh cho cả buôn làng và gửi thuốc men lên cho họ đều đặn. Ngôi nhà của ông là trại tế bần khổng lồ cho người sa cơ lỡ vận, ốm đau, bệnh tật, đói kém....của khắp vùng, mở cửa suốt ngày suốt đêm. Ông không có vợ con vì dâng hiến phụng sự cả đời cho khoa học, nhưng người ta kính yêu ông như cha mẹ ruột.

Trong khi nhiều trí thức Việt Nam đi Pháp để hưởng thụ sự văn minh có sẵn của xứ người, ông như cá bơi ngược dòng. Dù quê hương ông là đất nước Thuỵ Sĩ giàu có và xinh đẹp, dù tốt nghiệp trường Y Paris và là một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất thế giới khi ấy, ông vẫn xuống tàu đi đến một miền đất nghèo xa lạ. Ông nói "tôi mãi mãi là một công dân Pháp, nhưng tôi yêu Việt Nam và sẽ phụng sự tính mạng và cuộc đời tôi cho họ".

Đám tang ông là đám tang lớn nhất Việt Nam lúc đó. Giây phút cuối đời, ông nhờ người quản gia dìu ông ra phía cửa sổ, nhìn về phía biển, nơi ghi dấu 1 thời dọc ngang tuổi trẻ, rồi trút hơi thở cuối cùng. Nghe tin ông mất, người dân Nha Trang bỏ hết công ăn việc làm để lo hậu sự. Tàu bè ngoài biển vội vã cập bến xóm Cồn, ngưng mọi hoạt động đánh bắt trong nhiều ngày. Những phụ nữ tiểu thương bán cá đã bỏ hết cá mắm tiền bạc danh lợi mỗi ngày, bỏ cái nón lá quen thuộc để đeo khăn tang trắng xoá trên đầu, xuống đường đưa tiễn, khóc hết nước mắt. Người dân Hà Nội, Sài Gòn, Đà Lạt, các thành phố lớn khác châu Á yêu quý ông, nhất là người Hongkong, nơi ông đã thành công trong việc giúp hàng triệu người dân ở đây thoát khỏi nỗi kinh hoàng do dịch cúm. Úc từng mời ông sang thành lập viện Pasteur cho họ nhưng ông đã từ chối. Hongkong thì tìm mọi cách giữ ông lại, nhưng ông vẫn khăng khăng quay về dải đất hình chữ S mà ông trót yêu thương. Năm 1943, khi ông mất, trí thức toàn thế giới, đặc biệt giới Y khoa và giới thám hiểm đã bày tỏ sự thương tiếc vô hạn. Di chúc ông ghi giản dị "Tôi muốn được an táng ở Suối Dầu, mộ thật nhỏ và nằm úp xuống, đầu quay về phía biển. Ông Bùi Quang Phương (cộng sự lâu năm) đừng cho ai đem thi hài tôi đi nước khác. Mọi tài sản xin tặng hết cho Viện Pasteur và những người cộng sự lâu năm đã làm việc với tôi".

Nếu bạn đã từng 1 lần được tiêm chủng, chích ngừa hay thậm chí ăn cà rốt, uống cà phê, đắp mặt cà chua (trước đó thì người Việt chúng ta chỉ có cà pháo....để ăn với mắm tôm) thì hãy biết ơn BS Yersin. Công lao của ông với dân tộc mình, với đất nước mình là không bao giờ kể hết. Các bạn có thể đọc thêm tư liệu về bác sĩ Yersin để thấy những tranh cãi lặt vặt, những suy nghĩ tầm thường đã phí thời gian cuộc đời mình. Sách giáo khoa nên bổ sung nhiều bài học về ông để các thế hệ mãi mãi biết ơn. Lòng biết ơn là thước đo của sự văn minh, ở mỗi cá nhân và cả dân tộc.

Và mỗi người, nếu đọc được những dòng chữ trên thì hãy học tập ông ở tinh thần PHỤNG SỰ, CỐNG HIẾN. Không nhỏ hẹp, vun vén cá nhân, cái xe - cái nhà - miếng đất - bằng cấp - chức vụ - công danh, tiền tài mang về cho vợ cho con tầm thường nữa. Mạnh dạn vẫy vùng biển rộng trời cao, dấn thân, xả thân vì MỘT LÝ TƯỞNG SỐNG của riêng mình. Bỏ quê hương đi đến chỗ phồn vinh thì dễ, quay về làm cho nó giàu sang văn minh thì mới khó. Mà khó cỡ nào, mình quyết tâm là làm được hết. Cuối đời, mình tự hào vì đã góp phần vô việc MAKE A BETTER VIETNAM.

Phàm làm người, ai càng sớm tìm được lý tưởng sống, thì càng có một cuộc đời ý nghĩa, trọn vẹn, không hối tiếc.

Xuân Kỷ Hợi, 2019.

Tony

Nguồn:

http://nhinrabonphuong.blogspot.com/2019/06/mot-nguoi-vi-ai-ma-chung-ta-chiu-on-tony.html

 

Chủ Nhật, 28 tháng 2, 2021

Lối đi của ân sủng

 

 



Mùa chay là mùa trở về với Chúa. Những lúc ‘ngất trí’, ta xác tín rằng Thiên Chúa yêu thương tôi, Người đã hiến mạng vì tôi; thế nhưng trong cuộc đời và trong suốt ngày sống, tôi chẳng thấy bóng dáng Chúa đâu, dường như Chúa đã chết thật rồi, còn tôi và nhân loại tự xoay xở đi cho hết cuộc đời.

 

Cha Mello có một nhận định rằng: “Sở dĩ cuộc sống của ta không xảy ra phép lạ vì chúng ta không mong chờ nó. Thiên Chúa hành động tùy theo lòng trông cậy của ta”. Có lẽ điều đó rất đúng, cứ mở sách Tin Mừng mà xem! Khi Chúa trở về quê hương Nagiaret, vì dân chúng ở đó không có niềm tin, nên Chúa không thể thực hiện nhiều phép lạ. Nhiều lần trong Tin Mừng, Chúa nói với kẻ xin phép lạ: anh tin thế nào thì được như vậy. Cũng may là những kẻ đó đều mạnh tin và phép lạ đã xảy ra. Trong phép lạ chữa người đàn bà bị bệnh loạn huyết 12 năm, dân chúng chen lấn Chúa tứ phía nhưng họ không được chữa lành, mà chỉ có người đàn bà rất mạnh tin rằng ‘nếu tôi đụng được vào gấu áo Người thì tôi sẽ lành bệnh’ và quả thật phép lạ đã xảy ra.

 

Ngày nay người ta ngại (ngay cả chính tôi) nghe phép lạ lành bệnh thể xác hay tâm hồn, một điều gì đó xảy ra ngoài quy luật tự nhiên và luật nhân quả, không tin rằng Chúa cho phép hay gửi thánh giá cho nhân loại với ý định thanh luyện. Khi nghĩ rằng mọi sự xảy ra  như bệnh tật hay cái chết là do quy luật tự nhiên, do nhân quả… thì có lẽ ta đã trở thành người vô thần, vì quên mất lối đi của ân sủng.

 

Người giáo phận Vinh thường đọc kinh rước lễ thiêng liêng và kinh chết lành liền nhau. Nhưng nhiều người nhận định rằng kinh sau có điều gì đó không ổn và không dám đọc nữa (Lạy Chúa Trời là Chúa con, Chúa định cho con chết cách nào, cùng phải ái ngại vất vả đau đớn khi ấy chừng nào mặc lòng, thì con xin vâng bằng lòng cam chịu y như tay Chúa ban xuống cho con). Họ nghĩ rằng Chúa không định cho ai phải chết giờ nào và cách nào, Chúa không muốn ai phải chịu đau đớn cả… mọi sự là tiến trình của quy luật tự nhiên mà xảy ra: giờ chết, cách chết. Nhưng tôi nghĩ, vẫn còn một lối đi của ân sủng: những điều xảy ra trong hiện tại là điều tốt đẹp nhất Chúa ban, dù đó là đau khổ hay hạnh phúc, dù con mắt trần tục của ta chỉ nhận ra vẻ sần sùi thô ráp của nó. Vâng, chỉ khi vượt qua ngưỡng cửa sự chết, chúng ta mới thấy được bàn tay kỳ diệu Chúa khắp nơi nơi dành cho từng người con của mình.

 


Ngày nay Thiên Chúa thường hành động qua những bất ổn trong tâm hồn. Chính lúc tâm hồn bị xáo động, nhân loại xảy ra đại dịch, gia đình mất hạnh phúc, và rất thường một cơn bệnh xảy ra… thì chính lúc đó, người ta chạy đến Chúa và tha thiết kêu van Người cứu giúp, và chính lúc đó Thiên Chúa mới hành động được vì con người có niềm tin. Hãy lặp lại với nhau lần nữa rằng: “Sở dĩ cuộc sống của ta không xảy ra phép lạ vì chúng ta không mong chờ nó. Thiên Chúa hành động tùy theo lòng trông cậy của ta”. Và một lời khác của Tin Mừng: “Liệu khi Con Người đến còn tìm thấy niềm tin trên mặt đất này nữa chăng?”.

Thứ Bảy, 27 tháng 2, 2021

Ngẫm nghĩ

 



Hãy sống để chính mình hạnh phúc, đừng sống để người khác ngưỡng mộ. Hy vọng thông qua ba câu chuyện có thật dưới đây, bạn sẽ hiểu ra được ý nghĩa thực sự của cuộc sống và để mỗi ngày của mình đều có thể trôi qua thật vui vẻ, thật xứng đáng.

Câu chuyện thứ nhất

Năm ấy tôi 18 tuổi, tất cả các bạn học đều chuẩn bị hành lý rời quê hương lên thành phố nhập học Đại học, còn tôi thì lựa chọn rẽ sang một con đường khác.

Năm tôi 22 tuổi, tất cả các bạn học đều khoác lên mình chiếc áo cử nhân, vui vẻ hân hoan trong ngày tốt nghiệp đại học. Còn tôi thì mặc bộ đồng phục của nhân viên đo lường số liệu trên dây chuyền lắp ráp.

Năm 28 tuổi, tôi hạnh phúc khi lần đầu tiên trong đời được thăng chức.

Năm 33 tuổi, tôi kết hôn. Tôi cũng là người cuối cùng trong lớp từ giã đời độc thân.

Năm 34 tuổi thì sinh con đầu lòng.

Năm 35 tuổi mới phát hiện ra niềm hứng thú của bản thân mình là gì và 36 tuổi bắt đầu lên kế hoạch theo đuổi nó.

Tiết tấu trong đời tôi có lẽ luôn chậm hơn người bình thường nửa nhịp.

Tôi sẽ nghĩ rằng, nếu như tôi được làm lại từ đầu một lần, cuộc đời tôi có thể nào sẽ khác đi không? Nỗ lực học hành, thi đậu đại học, tìm một công việc cao cấp, sớm gặp được một người đàn ông ưu tú, trải qua một cuộc đời mà người khác luôn mong đợi?

Tuy nhiên nghĩ đi nghĩ lại thì có lẽ, mỗi một bước đi trong đời đều là sự ban ơn của vận mệnh. Có nếm trải những đau khổ trong đời mới hiểu ra nỗ lực quan trọng nhường nào. Có bước qua những con đường gập ghềnh, trắc trở mới biết rõ bản thân cần sống ra sao.

Tôi giờ đây ở tuổi 36 mới đột nhiên giác ngộ ra một điều, rằng cuộc sống của tôi thực sự chỉ vừa mới bắt đầu. Chẳng cảm thấy muộn màng, chỉ cần có phương hướng, thì cứ thế mà tiến về phía trước là được. Chỉ cần cuối cùng có thể đi đến được cái đích do mình đặt ra thì tôi sẽ chẳng thấy nuối tiếc gì nữa.



Câu chuyện thứ nhì

Có một lần tôi đến nhà bạn chơi, nhìn thấy trên bàn trà có chiếc chìa khoá xe hơi. Tôi chơi với cô ấy cũng đã 2, 3 năm rồi, chưa bao giờ biết chuyện nhà cô ấy có xe hơi, cũng chưa từng nghe cô ấy kể qua về chuyện này. Sau đó cô ấy giải thích rằng, vốn dĩ nhà cô ấy không cần thiết phải có xe hơi, chẳng qua là vì mặt mũi mà phải sắm sửa. Mấy người anh em của chồng cô ấy ai nấy kết hôn xong cũng đều mua nhà mua xe. Đến lượt anh ấy kết hôn nếu không có như người ta thì sẽ cảm thấy rất mất mặt. Vì vậy, hai vợ chồng phải cùng đi vay để mua chiếc xe này.

Mua xe xong, ngoại trừ một năm hai lần đi ra ngoại thành chơi, còn lại thì đều để trang trí, chẳng lái đi đâu. “Chúng tôi không biết đi đâu cũng không có gì lạ. Nhưng mỗi tháng tiền phí gửi xe, rồi phí bảo dưỡng đều tiêu tốn một số tiền không nhỏ. Bây giờ hai vợ chồng muốn ra ngoài ăn ngon, sắm vài bộ đồ đẹp nhưng chỉ cần nghĩ đến chuyện chi tiêu cho chiếc xe thì mọi ý muốn đều bị dập tắt ngay”.

Bởi thế, việc lắng nghe những yêu cầu bên trong chính mình, từ nội tâm hướng ra bên ngoài tìm kiếm giá trị sống mới có thể cảm nhận được những vui vẻ đích thực. Đi theo nhịp sống của người khác, từ bên ngoài hướng vào nội tâm để điều chỉnh nhịp sống của mình, cứ như vậy sẽ rất dễ bị người khác lôi kéo. Điều ngu ngốc nhất trong tất cả mọi chuyện chính là chúng ta cứ nhiệt tình đi làm những chuyện đó nhưng lại hoàn toàn không biết tại sao mình phải làm.

Tương lai của chúng ta không phải do người khác quyết định làm như thế nào, mà là chính chúng ta quyết định nó. Nhận định tiêu chuẩn của hạnh phúc không phải là bạn sở hữu được bao nhiêu món đồ, mà chính là bạn có thể nhìn thấy bản thân mình muốn có được bao nhiêu thứ.



Câu chuyện thứ ba

Tôi có một thầy giáo cấp 3, thầy đã đào tạo ra rất nhiều học sinh ưu tú. Năm đó, trường học trong thị trấn của chúng tôi bị giải thể, thầy giáo cũng vì thế mà thất nghiệp. Một cậu bạn chung lớp của tôi nay đã là giám đốc nói với thầy giáo rằng: “Thầy ạ, hay là thầy đi theo em lập nghiệp đi. Bảo đảm tiền đồ tươi sáng hơn thầy đi dạy học nhiều lắm”.

Thầy giáo liền từ chối, tìm cho mình một trường tiểu học và tiếp tục công việc gõ đầu trẻ. Thầy không cảm thấy bản thân có tài mà không thể phát huy, cuộc đời này của thầy ấy chính là muốn gắn liền với những đứa trẻ. Thầy nói trẻ con cũng giống như mầm non của đất nước, thầy muốn uốn nắn chúng, nâng đỡ chúng có thể đi con đường chính đạo. “Danh lợi vật chất này là của em, nhưng học trò khắp thiên hạ là của tôi”.

Vài năm sau, người bạn học kia trở thành một doanh nhân nổi tiếng, rất nhiều người đều nói thật tiếc cho người thầy giáo kia. Nếu như không phải vì tính cố chấp, thì bây giờ người ở nhà cao, ngồi xe đẹp kia chính là ông rồi. Người thầy nghe thấy liền cười ha ha, không buồn giải thích.

Không phải là cá, làm sao hiểu được niềm vui của cá? Một người trước giờ chưa từng nghĩ đến món đồ mình muốn đạt được có hình dáng thế nào, thì cũng sẽ không hiểu được cảm giác mất đi. Cũng không phải vì bản thân chưa từng có được món đồ đó mà trở nên đau khổ.

Có rất nhiều lúc, chúng ta không phải đang truy cầu hạnh phúc, mà là liều mạng truy cầu làm sao để hạnh phúc hơn người khác. Bị nhịp sống của người khác quấy nhiễu, sẽ rất dễ đánh mất đi chính mình.

Vậy thì, bạn lựa chọn đem số phận đặt trong tay mình hay tay người khác? Khổ – lạc – bi – hoan trong đời, đều là do những sách lược lớn nhỏ trong cuộc sống mang lại. Mỗi một quyết định đều có khả năng thay đổi hướng đi trong đời của chúng ta. Kết quả này đều dựa vào kinh nghiệm của bản thân, người khác không có cách nào thay thế chúng ta làm điều này được. Có thể vì cuộc đời của chúng ta mà chịu trách nhiệm, mãi mãi cũng chỉ có chúng ta mà thôi.

Đời người rất dài, bạn có thể mãi mãi đi theo trái tim của mình được không? Có thể không bao giờ phụ lòng những hi vọng của cuộc sống đối với bản thân mình không? Có thể tìm kiếm sự xứng đáng cho chính mình?

Thành công không phải hơn thua với người khác việc ai có nhiều tiền hơn, ai nổi tiếng hơn, mà là: bạn biết làm sao để sống và chăm chỉ, nỗ lực theo con đường riêng của bạn. Hạnh phúc không phải việc có được sự khen ngợi, hò reo của người khác, mà là: không phụ lòng với mỗi ngày bạn sống, không thấy hối tiếc vì điều đó.

Đó mới chính là nghĩa vụ mà chúng ta phải đối với bản thân mình từng ngày. Hãy sống để chính mình hạnh phúc, đừng sống để người khác ngưỡng mộ.

Theo BESTIE

 

Thứ Bảy, 9 tháng 1, 2021

Gánh tội

 



Trong vườn địa đàng, sau khi ông bà nguyên tổ phạm tội, đã xảy ra một chuyện xấu xa là họ đổ lỗi cho nhau, không nhận trách nhiệm về hành vi của mình. Ông Adong đổ lỗi cho vợ, bà Eva lại đổ lỗi cho con rắn.

Cuộc sống hôm nay cũng đầy dẫy chuyện  đổ lỗi như vậy. Chuyện tệ nạn xã hội, chuyện cơ sở vật chất xuống cấp nhanh, chuyện sập cầu và hư đường, chuyện tai nạn giao thông, chuyện con cái hư hỏng… cứ đổ lỗi cho hoàn cảnh xã hội, cho nền giáo dục xuống cấp, cho thiên tai  và biến đổi khí hậu.

Một nền giáo dục tốt sẽ nhấn mạnh đến việc chịu trách nhiệm về bản thân mình và về cộng đồng nhân loại. Một nền chính trị được xem là độc tài và què quặt khi tập chú vào quyền lợi của phe mình và loại trừ những lợi ích của những người không cùng chính kiến, người thiểu số,người kém may mắn. Karl Marx có câu: “CHỈ CÓ SÚC VẬT MỚI CÓ THỂ QUAY LƯNG LẠI NỖI ĐAU KHỔ CỦA ĐỒNG LOẠI MÀ CHĂM LO RIÊNG CHO BỘ LÔNG CỦA MÌNH!” Một người được đánh giá là không trưởng thành khi không nhận ra lỗi mình và không biết chịu trách nhiệm về cuộc đời mình: những việc làm và những quyết định của mình. Chỉ có người biết nhận ra lỗi của mình, biết xin lỗi, biết sửa lỗi mới có thể trưởng thành và thành người. Một nền giáo dục chỉ nhấn mạnh đến tri thức và hướng đến việc kiếm tiền mà không thành công trong việc đào luyện nhân cách của một con Người thì sẽ dẫn đến một xã hội lừa lọc nhau về tiền, về tình, phạm tội thì bỏ chạy, công trình thì mau hư…



Thánh Gioan Tẩy Giả đã giới thiệu Chúa Giê su là Chiên Thiên Chúa, Đấng gánh tội trần gian. Thiên Chúa là Tình Yêu. Ngài đã tạo dựng nên vũ trụ và con người để muôn loài được chia sẻ tình thương của Ngài. Sau khi con người sa ngã, Thiên Chúa đã không bỏ mặc họ phải chịu cảnh diệt vong, nên Ngài đã sai Con Ngài đến gánh lấy tội trần gian để cho mọi người được phục hồi quyền làm con cái Thiên Chúa, đó là hạnh phúc của chúng ta và là phẩm giá của mỗi người – mọi sự khác đều là phụ thuộc và không đáng kể.

Theo tục lệ Do Thái, vào ngày Ngày 10 tháng 7, dân Do Thái cử hành đại Lễ Đền Tội một cách long trọng. Họ phải hãm mình và ăn chay chung. Họ chọn một con dê còn sống. Vị tư tế đặt hai tay lên đầu con dê này, rồi xưng thú trên nó tất cả lỗi lầm của toàn dân. Sau khi xưng thú tội cộng đồng xong, vị tư tế sẽ nhờ một người phục dịch dẫn con dê này thả sâu vào sa mạcThánh Phaolô diễn tả về tình yêu lớn lao của Thiên Chúa: ít có ai chết thay cho người công chính (kẻ lành), vậy mà Chúa Kitô đã chết thay cho chúng ta, là những tội nhân.

Xin trích một suy tư của Đài Chân Lý Á  Châu: “Ai trong chúng ta dễ dàng làm tổn thương người khác, vì rằng chúng ta thường không quan tâm đến cảm xúc của người khác, trước mỗi hành động hay lời nói của mình. Hãy thể hiện thái độ khiêm tốn của mình bằng cách tích cực gặp gỡ họ, khuyến khích họ giải bày và lắng nghe họ. Nêú không cần thiết đừng biện minh cho hoàn cảnh của mình và cuối cùng một động thái không thể thiếu đó là thực tâm xin lỗi và mong muốn được người khác thứ lỗi. Lời xin lỗi quả thật có một sức mạnh kỳ diệu. Nhiều tổng thống, thủ tướng, thượng nghị sĩ hay những người nổi tiếng phải triệu tập các cuộc họp báo để xin lỗi công chúng về hành động hay lời nói của họ. Cho dù lỗi lầm gây ra là lớn hay nhỏ, hãy can đảm nói lời xin lỗi, nó sẽ làm thay đổi mối quan hệ hiện tại của chúng ta và chúng ta sẽ nhận ra rằng cuộc sống đáng yêu biết bao”.

Các thánh khác chúng ta ở chỗ là các Ngài dễ dàng nhận ra mình là kẻ tội lỗi, còn chúng ta hầu như chẳng có tội gì khi xét mình mỗi tối hoặc khi nghĩ đến việc xưng tội. Hãy cầu nguyện: “xin cho con biết Chúa, xin cho con biết con”. Và hãy học nơi Chúa Giê su bài học liên đới với các tội nhân bằng việc giúp họ trở về và cầu nguyện cho họ.