Trở về với Chúa

Thiên Chúa là tình yêu. Đó là lời của Thánh Gioan Tông Đồ. Trong mùa chay thánh, chúng ta chiêm ngắm tình yêu Thiên Chúa biểu lộ cụ thể qua cuộc thương khó của Chúa Giêsu, cái chính để khóc thương tội lỗi mình đã gây nên cái chết cho Con Một Thiên Chúa, chứ không phải là khóc thương Chúa.

Nhà tôi có nuôi một con chó cảnh, giống Alaska, khoảng 30 kg. Nó rất đẹp trai, được chăm sóc hằng ngày và được yêu thương như một thành viên trong nhà. Dù nó chẳng làm được gì, chỉ biết ăn rồi ngủ, kêu lên khi có nhu cầu và đùa giỡn đôi chút. Đôi khi thoáng nghĩ nó là một gánh nặng cho một gia đình khá bận rộn với công việc, nhưng chẳng ai nghĩ sẽ bán nó để lấy một số tiền, vì các thành viên trong nhà có tình thương với nó. Nó được yêu thương một cách nhưng không, chẳng xứng đáng và chẳng có công trạng gì.

Đó cũng là một hình ảnh về tình thương của Thiên Chúa đối với con người. Thiên Chúa chăm sóc cả người lành kẻ dữ, không phải vì họ xứng đáng nhưng chỉ vì lòng thương xót vô biên của chính Ngài. Với mấy tỷ người đang sống trên trần, nếu Chúa không thương xót thì chẳng ai còn tồn tại, vì tất cả loài người là dòng giống phản loạn, bất hiếu, đã phạm tội biết bao nhiêu lần và sẽ còn xúc phạm đến Ngài bao lâu còn sống trên trần. Thế nhưng, Thiên Chúa vẫn không ngừng tha thứ và dìu dắt họ tiến bước trên con đường chính lộ. Mỗi ngày mặt trời vẫn tiếp tục chiếu sáng, đó là hình ảnh nhắc nhở ta: Tình thương Chúa vẫn ngày ngày ấp ủ đời ta.

Từ câu chuyện nuôi thú cưng trong nhà và tình Chúa yêu ta, tôi có vài suy nghĩ:

- Nhiều người yêu con vật quá mức mà lại lãng quên con người. Trên thế giới, người ta lập ra những tổ chức bảo vệ động vật hoang dã hay vật nuôi trong nhà. Họ biểu tình, họ đưa ra tòa, họ làm thiện nguyện rất rầm rộ, nhưng hình như chính những người này lại không lưu tâm đến những tệ nạn về con người như phá thai, buôn người, lạm dụng … Giáo hội dạy chúng ta: hãy yêu thương chăm sóc mọi loài thụ tạo, vì chính Chúa đã đặt con người làm chủ công trình sáng tạo, nhưng hãy yêu thương con người một cách đặc biệt, vì con người được tạo dựng giống hình ảnh Chúa và chính Chúa Kitô hiện diện nơi tha nhân.

- Chúa mời gọi ta tha thứ cho tha nhân như là điều kiện để được Chúa tha thứ, nhưng Chúa cũng truyền lệnh: mỗi người hãy bỏ đường lối gian ác để được sống. Các vị mục tử đừng mừng khi thấy người ta tham dự thánh lễ rất đông, rước lễ gần hết nhà thờ và ngắm nguyện đầy đủ, vì thực ra nhiều người có lương tâm chai lỳ đến mức rước lễ hằng ngày nhưng bỏ vạ cáo gian và trộm cắp liên miên. Chính lương tâm chai đá đã làm cho ta mù trước sự tự hiến của Chúa Giêsu và lối sống cao đẹp của anh em, nên các gia đình Kitô hữu đang xảy ra nhiều trục trặc: sự ích kỷ đang lan tràn. Điều quan trọng là mỗi người trong cương vị của mình, hãy tạo một mối liên hệ thân tình với Chúa Giêsu và biết vâng theo sự dạy dỗ của Ngài.

- Thiên Chúa yêu thương ta vì chính Ngài chứ không phải vì công trạng của ta. Chúng ta tưởng rằng mình đang nỗ lực tìm kiếm Thiên Chúa, nhưng thực ra chính Chúa đang tìm mọi cách để yêu thương con người. Chúa dạy ta: khi làm xong mọi việc, hãy thưa lên ‘chúng con chỉ là đầy tớ vô dụng’, vì ‘tôi có là gì cũng là bởi ơn Chúa ban’. Nhiều người làm được một chút việc, liền kể công. Nhiều người làm việc không được như ý, xin ơn mà không thấy ơn nên bất mãn và bỏ Chúa. Nhiều người nghĩ rằng mình chẳng cần cố gắng mà làm gì cứ sống hâm hâm dở dở, vì Chúa đâu cần công trạng của con người. Những thái độ tự phụ, tự ti và không phục thiện đều không đúng. Chúa muốn ta sống với Ngài như trẻ thơ đặt hết niềm tin nơi cha mẹ mình, nhưng biết đáp trả tình thương mẹ cha bằng cách sống tốt hơn và lớn lên mỗi ngày.

Mùa chay là cơ hội thuận tiện để trở về với Chúa, là Alpha và Omega của muôn loài. Hãy tìm Chúa khi Người còn cho gặp, vì sẽ đến một lúc nào đó ta không còn cơ hội để nói lời yêu thương với Chúa và tha nhân nữa đâu: lúc cửa đã đóng và hơi thở đã vụt tắt! 

Lẩn tránh Chúa Giêsu

Câu chuyện người bị quỷ ám thành Ghê-ra-sa được Thánh sử Luca kể lại có một chi tiết đáng cho chúng ta xét mình lại trong ngày cuối năm âm lịch. Sau khi nghe biết việc xảy ra cho người bị quỷ ám và bầy heo, dân chúng nài xin Người đi khỏi vùng đất của họ (Mc 5, 16-17). Điều này cho thấy rằng họ sợ Chúa Giêsu quấy rầy, họ lẩn tránh một điều thiện hảo!

Điều này vẫn thường xảy ra cho chúng ta trong đời sống đạo:

Có thể nói nền tảng của lâu đài nhân đức là sự tự hủy: cầu nguyện, khiêm nhường và khó nghèo. Đọc lại tiểu sử các vị thánh chúng ta nhận ra rằng không có vị thánh nào thiếu 3 yếu tố trên, dù là thánh ẩn tu, hiển tu, tử đạo, lập dòng hay sống đời hôn nhân. Đan cử là cuộc sống của Thánh Gia: Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse. Các vị đã trải qua đời sống dương thế trong điều kiện ‘vô danh tiểu tốt’, dù cả 3 Đấng có thể phán một lời là mọi sự sẽ thay đổi! Nhưng không, các Ngài đã sống mầu nhiệm tự hủy đến tột cùng: chuyên chăm cầu nguyện, khiêm nhường và khó nghèo. Các vị không kêu ca, không khoe khoang và sống rất bình an. Sau nầy Chúa Giêsu dạy: Hãy tìm kiếm nước Thiên Chúa và sự công chính của Người, còn mọi sự khác Cha trên trời sẽ lo liệu cho, Người biết rõ anh em cần gì.

Đỉnh cao của lâu đài nhân đức là đức mến. Có lần vài người bạn cùng thảo luận với nhau, họ đưa ra câu hỏi: cảnh vực cao nhất của Kitô giáo là gì? Đây là một câu hỏi khó giữa muôn lời dạy của Tin Mừng. Phải chăng là khó nghèo, vì đây là mối phúc đầu tiên của các mối phúc, phải chăng là sự tự hủy như Đức Kitô đã tự hủy đến nỗi hiến mình vì tuân theo ý Cha, phải chăng là tử đạo? Phải chăng là quên mình đến sống giữa người nghèo như thánh Phanxicô Assidi và Mẹ Têrêxa. Đúng rồi, câu trả lời nằm trong Mt 25 … : “những gì các ngươi làm cho một kẻ hèn mọn là làm cho chính Ta”. Chỗ khác Chúa còn nói: “không có tình yêu nào cao quý hơn tình yêu của người thí mạng mình vì bạn hữu”. Và Thánh Phaolô nói: tôi sẽ chỉ cho anh em con đường trổi vượt hơn cả, đó là đức mến 1Cor 12,31. Đức mến được biểu thị bằng hình ảnh của cây thập tự với chiều đứng vươn lên Thiên Chúa và chiều ngang trải rộng tới tha nhân, là thân mình Chúa Kitô. Điều này cũng dễ hiểu, vì ai sống đức mến là hằng ngày vác thập giá mình để theo Chúa: họ bị giằng co giữa sự tích lũy và trao hiến, giữa sự an toàn và mạo hiểm, giữa sự cậy dựa vào những giá trị vật chất và sự phó thác mọi sự cho Chúa định liệu. Một trong những yêu cầu đầu tiên của Mẹ Têrêxa đối với những người tình nguyện mới đến là chăm sóc cho những người sắp chết, tắm rửa và chùi rửa các vết thương của người đó một cách trân trọng như săn sóc chính Chúa Giêsu, và trên khuôn mặt nhiều người thiện nguyện đã chiếu tỏa sự rạng ngời như đã gặp Chúa Giêsu vậy. Có một điểm chung giữa hai vị đại thánh Phanxicô Assidi và Mẹ Têrêxa Calcutta là các vị đến sống giữa những người nghèo – khác tôn giáo chỉ để yêu thương họ như là những người con của một Cha trên trời. Hai vị không đến để giảng hòa và giảng đạo nhưng chỉ để yêu thương từng con người cụ thể, không loại trừ một ai. Hai vị thánh cùng chìm sâu trong cầu nguyện, sống nghèo, khiêm tốn, và hiến thân phục vụ tha nhân cho đến hơi thở cuối cùng.

Khi kể về dụ ngôn người Samaritanô nhân hậu, Chúa Giêsu truyền dạy ta: Hãy đi và làm như thế. Chúa đòi hỏi chúng ta dầu sống giữa thế gian, nhưng không thuộc về thế gian: là muối men và là ánh sáng cho đời. Thế nhưng chúng ta thường bị đồng hóa với đời: cũng ham mê thế tục, bận rộn với những chuyện vô bổ, tìm kiếm lợi nhuận và tiền bạc cách thái quá và trái đạo đức, ngại những việc phục vụ không lương, khoe khoang và tự đắc về những việc mình làm… Đó chỉ là tiếng thanh la phèng phèng, đó là những thái độ lẩn tránh gặp gỡ Chúa Giêsu, Đấng luôn mang lại điều thiện hảo cho những ai gặp Ngài. Lạy Chúa Giêsu xin ở lại với chúng con mỗi ngày. Xin cho con đừng sợ mở cửa tâm hồn ra cho Chúa. Ngài là thần tình yêu, xin Chúa bước vào gia đình chúng con trong năm mới này, chắc chắn cùng vào với Ngài là thần thành công và thần giầu sang sẽ ngập tràn tâm hồn mỗi người chúng con.

ĐƯỜNG LỐI CHÚA DÙNG

Một nhà tu đức đã nói: Thiên Chúa thường dùng những đau khổ và bí ẩn cuộc sống để lôi kéo con người hướng về Ngài và nương tựa nơi Ngài.

Nói về đau khổ. Sinh ra đời con người mang một thân xác hay hư nát và một linh hồn bất tử. Con người có những nhu cầu của nó như ăn uống ngủ nghỉ, sinh lý, được an toàn, tôn trọng và yêu mến, nhu cầu thể hiện, khao khát hạnh phúc và được bất tử. Theo bản tính tự nhiên, con người có khuynh hướng tích góp cho mình quá mức mà quên mất tha nhân và khuynh hướng muốn tự lo liệu cho mình mà không cần đến Thiên Chúa, nên Ngài cho phép những đau khổ vật chất cũng như tinh thần xảy đến như một lời nhắc nhở họ hướng về những điều cao siêu, đến Đấng siêu việt. Ngài cho họ cảm nghiệm sự phù vân của cuộc đời và của cải vật chất.

Thiên Chúa là người cha nhân từ luôn lo liệu những gì tốt đẹp nhất cho con cái Ngài. Đó là sự thật được tỏ lộ qua Kinh Thánh. Ngài ban phát ơn lành là vì lòng tốt của Ngài, chứ không phải công trạng của con người. Con người chỉ là tạo vật, chỉ là nắm đất sét trong tay người thợ gốm. Tuy vậy, họ được Chúa yêu thương như con cái, đến nỗi ban cho họ Người Con Một.

Tự trong thâm tâm mỗi người, Thiên Chúa đã gieo mầm khát vọng hướng về sự thiện và tìm kiếm chân lý. Khát vọng này có khi bị cái xấu và lo toan cuộc sống vùi dập, nhưng không bao giờ chết hẳn, nó sẽ trỗi dậy khi có cơ hội. Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai là vậy. Đừng quá thất vọng về cách đối xử của người khác, hãy biết rằng mầm mống sự thiện vẫn ẩn tàng nơi cõi lòng họ. Đó cũng là bí ẩn của cuộc sống. Điều quan trọng là cầu nguyện cho họ được hối cải, tìm kiếm sự trọn lành để được ơn cứu rỗi, thay vì thất vọng và nguyền rủa họ.

Cuộc sống luôn ẩn chứa những bí ẩn (mystery) mà con  người không bao giờ nắm chắc trong tay, cả trong quá khứ - hiện tại – và nhất là tương lai. Quá khứ dù đã trôi qua, nhưng ta không thể hiểu hết về nó: cõi lòng của mẹ cha, ông bà và những người đã từng đi qua đời ta, vì mỗi người trong họ đều có những bí mật của cuộc đời mà chính họ cũng không biết hết hoặc giữ im lặng mang xuống mồ. Quá khứ của ta cũng đầy dẫy những sự kiện đã xảy ra mà chính ta cũng không hiểu rõ, chỉ khi nào Chúa cho biết thì ta mới khám phá ra chuỗi tình thương bao la của bàn tay Ngài trên lịch sử loài người và cho chính đời ta. Đây cũng là những bí ẩn cuộc sống mà ta cần gẫm suy hằng ngày để phần  nào cảm nghiệm được sự dìu dắt đầy yêu thương của Chúa. Có một điều chắc chắn là đến ngày phán xét chung, mọi bí mật về đường lối hành động của Thiên Chúa trong vũ trụ, trên lịch sử loài người và từng người sẽ tỏ lộ rõ ràng cho mọi người được biết.

Hiện tại và tương lai ẩn chứa nhiều bí ẩn. Con người bận rộn với lo toan cuộc sống, bao dự tính và mơ ước, nhưng chẳng ai biết mình còn sống được bao lâu và đời mình sẽ trôi về đâu? Và đây cũng là những bí ẩn lớn nhất khiến con người hướng về Đấng là nguồn cội của muôn loài để ca tụng, xin ơn và phó thác. Cuộc sống của mỗi người dù ở hoàn cảnh và lứa tuổi nào luôn có những điều vượt quá sự lo liệu của mình, khiến con người phải cầu xin và phó thác cho một Đấng trên cao. Người ta thường chế giễu: ‘tôn giáo phát sinh từ nỗi sợ hãi, là vong thân vì không tin vào chính mình, là do ngu dốt và lạc hậu vì thiếu hiểu biết về những thực tại trong vũ trụ…’. Thực tế cho thấy chẳng ai vô thần cả: khi người ta không tin vào Thiên Chúa thì họ lại tin vào những ‘thần’ khác do con người bày ra và làm tôi vật chất quá mức cần thiết của nó.

Chiêm ngắm công trình tạo dựng và dùng lý trí suy tưởng về cuộc đời là những cách thông thường giúp con người nhận ra Đấng tạo dựng nên muôn loài. Thêm vào đó, Thiên Chúa còn gieo vào tâm hồn con người những thao thức và những bất an trong cuộc sống, cũng như đau khổ và bí ẩn cuộc sống để giúp họ hướng đến Ngài. Vì tôn trọng tự do của con người nên Thiên Chúa kiên nhẫn hành động và chờ đợi họ tìm về Ngài để được sống trong hạnh phúc.

Chúa Giêsu sinh ra trong một chuồng bò

Ngày mừng lễ Chúa Giáng Sinh đã gần kề. Chúng ta đã chuẩn bị tâm hồn và nhiều dự tính cho ngày lễ nầy. Đức Phanxicô mời gọi chúng ta: Đừng nặng nề về những vẻ hòa nhoáng của ngày lễ mà quên mất phần nội tâm, hãy dành thời gian đến viếng hang đá – giữ yên lặng – và bạn sẽ thấy nhiều điều gây ngạc nhiên: lời ca tụng, sự trao tặng, niềm vui cùng sự tha thứ.

Đến với hang Bêlem, chúng ta thấy toát lên sự thánh thiện, không phải là sự tinh sạch từ bên ngoài thủ đắc được do việc tuân giữ lề luật, nhưng là sự thiện tâm do việc từ bỏ ý mình để thuận theo ý Chúa trong mọi sự. Sự thánh thiện, ơn cứu rỗi và công chính của Kitô giáo hệ tại sự liên hệ với Thiên Chúa, được thực hiện qua Chúa Giêsu Kitô cùng với ân sủng của Chúa Thánh Thần.

Trong những ngày áp lễ (17/12 - 24/12) các bài đọc nêu lên cho chúng ta những việc thiết yếu của việc mừng lễ CHÚA GIÁNG SINH.

Tin hay không tin: Những người nghèo của Giavê, trong đó có Mẹ Maria và Thánh Giuse đã dễ tin và mau mắn thi hành ý Chúa; còn ông Giacaria đã nghi ngờ lời thiên thần báo tin việc Thánh Gioan sinh ra nên ông bị phạt. Con người chúng ta thường lãng quên tình Chúa và không vững tin rằng Chúa yêu mình, Chúa sống với mình, Chúa ban ơn Thánh cho mình… nên họ đã phạm tội nhiều. Nhiều người mất linh hồn vì không giữ vững niềm tin cho đến khi Chúa đến. Mỗi ngày hãy xin ơn đức tin cho mình và cho tha nhân.

Ra đi. Mẹ Maria đã ra đi đến với bà Elizabet, để chia sẻ niềm vui, để thực hiện sự quan tâm và để mang Chúa đến cho người chị là người nghèo. Hãy đi và làm như Mẹ, gặp gỡ những người đang bất hòa với ta, hãy yêu thương vô điều kiện như Chúa đã làm cho ta.

Những bài ca: Phụng vụ cho chúng ta nghe những bài ca tụng của thiên sứ Gabriel, của Mẹ Maria, của bà Êlizabet, của ông Giacaria và rồi của các thiên thần trong đêm Giáng Sinh … Mỗi ngày, mỗi người chúng ta hãy ca lên bài ca của chính mình. Ai đó đã nói: ‘người đang yêu thường hay ca hát’ hoặc ‘đang ca hát là đang yêu đời’. Hãy nhớ lại lịch sử đời minh để nghiệm ra tình yêu Chúa, còn khi không có bài ca đặc biệt thì hãy ca theo lời kinh dọn sẵn: kinh đội ơn và kinh cám ơn. Tạ ơn là tâm tình rất đẹp lòng Chúa.

Sự trao ban. Con Thiên Chúa đã thể hiện sự tự hủy tuyệt đối khi nhập thể làm người, khi sinh ra trong hình hài một trẻ thơ yếu ớt, trong một chuồng bò thiếu thốn và giá lạnh, một gia đình vô danh và một đất nước nô lệ. Chúa muốn tôi trao ban chính bản thân mình để phục vụ anh em cách nào đó. Chẳng ai là không có gì để cho người khác, có chăng là người đó chôn vùi nén bạc và chọn lối sống vị kỷ: tích góp và hưởng thụ.

Và hôm nay, đến viếng bất cứ hang đá nào, điều ngạc nhiên đầu tiên là chuồng bò đơn sơ đã trở nên lộng lẫy nhờ sự hiện diện của Ngôi Lời Thiên Chúa. Cùng với Ngài là sự thánh thiện, bình an và niềm vui ơn cứu rỗi. Mỗi cảnh vực cuộc sống, dù ở đất nước văn minh hay lạc hậu, đều mang dáng vẻ của một chuồng bò tăm tối, nhưng nó sẽ được biến đổi nếu có ánh sáng Chúa Kitô soi chiếu. Điều đáng buồn là “Người đến nhà của Ngài, nhưng gia nhân không đón nhận Ngài”. Nếu tôi nói về đạo Công Giáo cho một người lương dân thì họ cũng chỉ cho đó là một lý thuyết đạo đức giống như bao đạo khác: cũng có những tình tiết đầu thai của các vị thần để sinh ra vị sáng lập ra tôn giáo, cũng có những chuyện ly kì như phép lạ, cũng có những giáo lý giúp chúng sinh đạt được ơn giải thoát, cũng có những kiếp nạn sau cái chết (hỏa ngục và luyện ngục) và cũng có cảnh bồng lai nơi thiên giới (thiên đàng).Chính sự lẫn lộn giữa thật và giả cũng là một mưu chước của satan khiến người ta ngại tìm hiểu và lầm lạc trên con đường tìm kiếm chân lý.

Để đến với Chân lý vĩnh cửu, để có thể bước vào hang đá Bêlem, con người phải biết cúi mình xuống. Và để có thể cảm nghiệm được những điều kỳ diệu Chúa thực hiện nơi mình, ta phải biết quỳ gối trước Hài Nhi Giêsu và giữ lặng yên. Amen.

Hình xăm

Nhiều người có hình xăm trên mình. Người ta xăm hình vì muốn thể hiện cá tính, vì sự rủ rê của bạn bè hoặc trong một phút bốc đồng vì quá yêu hay quá thù hận. Việc tẩy hình xăm còn đau đớn và khó khăn hơn là khi xăm hình. Đó là một thực tế cuộc sống.Tôi muốn dùng khái niệm ‘hình xăm’ để nói về một thực tại tâm linh, đó là dấu vết của tội nguyên tổ trên bản tính con người.

Trọng tâm của mùa vọng là chuẩn bị tâm hồn để đón nhận việc Chúa ngự đến. Ngồi xét mình lại, tôi thấy nổi cộm lên một tội rất khó chừa: ghen ghét, thù hận. Nếu dựa vào thuyết nhà phật, tham sân si, thì không thấy rõ tội nầy. Nếu dựa vào bản liệt kê của Thánh Gioan Tông Đồ, đam mê của con mắt – đam mê của xác thịt – và lòng kiêu hãnh về của cải, thì cũng không thấy bóng dáng của tội nầy. Nhưng nếu đọc lại ‘cải tội bảy mối’ thì mới thấy 3 dấu vết của tội ghen ghét: khiêm nhường chớ kiêu ngạo, hay nhịn chớ hờn giận và yêu người chớ ghen ghét. Cain đã giết Abel vì lòng ghen ghét.

Chúa Giêsu đã nhập thể làm người, đã chết và đã sống lại, vì yêu thương con người. Công trình ‘tái tạo dựng’ của Con Thiên Chúa còn tuyệt vời hơn công trình tạo dựng thuở ban đầu rất nhiều: chúng ta trở thành con cái Thiên Chúa và là anh em với nhau. Thế nhưng dấu ấn của sự ghen ghét còn ảnh hưởng nghiêm trọng trên tình vợ chồng, cha mẹ, anh em ruột thịt và tha nhân. Hằng ngày mỗi người phải chiến đấu với lòng ghen ghét, chia rẽ, thù hận luôn sẵn sàng nổi dậy bất cứ lúc nào, lúc nhẹ lúc mạnh như sóng đại dương. Trí nhớ ta luôn lưu trữ chính xác những lời ‘người kia’ lỡ thốt ra dù chỉ một lần, ta thường ôn lại những cách xử tệ để đề đưa ra một kế sách cho tương lai, và thế là sự ghen ghét ngập tràn cuộc sống.

Nếu ta khiêm nhường nhìn nhận ra sự yếu hèn và hay sa ngã của chính mình, đã phạm tội rất nhiều và còn phạm tội nhiều trong tương lai, thì có lẽ ta không mạnh mẽ ném đá anh em. Nếu tôi học tính hay nhẫn nhịn và yêu người giống như Thiên Chúa vẫn nhẫn nại với con người, giống như Chúa Giêsu đã lặng yên trên thập giá, đã thưa lên với Chúa Cha xin tha cho kẻ làm khốn mình ... thì có lẽ tôi sẽ không quá cứng cỏi với anh em.

Nếu chỉ dựa vào sức mình thì những cơn sóng dữ còn xô đẩy lòng giận ghét anh em nổi lên hoài hoài, con người còn phải cậy nhờ ơn Thánh Chúa trợ giúp: “Thầy ơi, xin cứu con với kẻo nguy mất”. Hãy ý thức rằng: tôi cũng là kẻ yếu đuối và có tội, đã được Chúa tha thứ và thương xót rất nhiều để rồi tôi cũng thương xót anh em, vì khi đến trình diện Chúa chúng ta sẽ bị xét xử về tình yêu.