Đối thoại giữa người đàn ông và vị Thần: Cả đời này điều gì thực sự thuộc về bạn?

·                                  

Cuộc đời này có điều gì là thuộc về chúng ta? Của cải, vật chất, người thân, bạn bè…có thuộc về chúng ta không? Hãy cùng xem cuộc đối thoại giữa người đàn ông và vị Thần dưới đây để biết được câu trả lời.

Có một người thanh niên trẻ tuổi vừa mới chết đi thì gặp một vị Thần. Vị Thần mang đến một chiếc hòm rồi đặt ngay trước mặt anh ta.

Vị Thần nói với người người thanh niên: “Được rồi! Chúng ta phải đi thôi!”

Người thanh niên hốt hoảng nói: “Nhanh thế sao? Con còn rất nhiều kế hoạch đang chờ đợi để thực hiện.” 

Vị Thần nói: “Ta thật sự xin lỗi! Nhưng mà không có thời gian nữa rồi!”

Người thanh niên hỏi: “Chiếc hòm trong tay ngài đựng cái gì vậy?”

Vị Thần trả lời: “Đều là đồ đạc của ngươi đấy!”

Người thanh niên ngạc nhiên hỏi: “Đồ đạc của con sao? Ý ngài nói đồ đạc của con là tiền, quần áo…?”

Vị Thần trả lời: “Những thứ đó từ trước đến nay đều không thuộc về ngươi mà chúng thuộc về thế giới!”

Người thanh niên hỏi: “Vậy đó là những ký ức của con sao?”

Vị Thần nói: “Ký ức là thuộc về thời gian, thuộc về những năm tháng…”

Người thanh niên lại hỏi: “Vậy đó là tài năng của con?”

Vị Thần trả lời: “Tài năng là thuộc về hoàn cảnh, môi trường.”

Người thanh niên có chút bối rối rồi hỏi tiếp: “Vậy thì đó là bạn bè người thân của con?”

Vị Thần vẫn lắc đầu nói: “Không! Họ chỉ là những người mà ngươi gặp trong cuộc hành trình này mà thôi!”

Người thanh niên: “Vậy đó có phải là vợ con của con không?”

Vị Thần trả lời: “Không, họ thuộc về tâm tư của ngươi.”

Người thanh niên: “Thế thì nhất định trong chiếc hòm này là thân thể của con rồi!”

Vị Thần: “Không! Thân thể là thuộc về cát bụi.”

Người thanh niên: “Vậy thì con chắc chắn đó là linh hồn của con!”

Vị Thần: “Thật đáng buồn, ngươi sai rồi! Linh hồn của ngươi là thuộc về ta!”

Người thanh niên sợ hãi tràn đầy nước mắt nhìn vị Thần rồi mở chiếc hòm đựng hành lý ra. Đó là một chiếc hòm trống không…! Người thanh niên cảm thấy lòng mình như tan nát ra, hai má chảy dài những giọt nước mắt hỏi: “Vậy con chưa từng có được thứ gì sao?”

Vị Thần thở dài rồi trả lời: “Đúng vậy! Ngươi chưa từng có được bất kể thứ gì cả!”

Người thanh niên: “Vậy chẳng lẽ thực sự chưa có thứ gì là thuộc về con sao?”

Vị Thần nói: “Mỗi một khắc của ngươi! Mỗi một khắc khi ngươi còn sống là thuộc về ngươi!”

Cuộc đời của mỗi người tưởng như dài nhưng thực ra rất ngắn ngủi. Đến lúc quay đầu lại nhìn, chúng ta sẽ phát hiện ra, cuộc đời chỉ như một cái chớp mắt mà thôi. Hãy trân quý và sử dụng chính xác từng giây, từng phút của cuộc đời mình!

 Suy tư (của người viết)

Ngày thứ bảy tuần thánh, ngày của lặng im để chiêm ngắm Con Thiên Chúa đã từng chịu mai táng trong mộ đá, sau một ngày thứ 6 rất ảm đạm vì bị con người khai trừ và tiêu diệt. Nhưng cái chết thập tự không phải là tiếng nói cuối cùng mà là ngày Phục sinh mới có tiếng nói quyết định: Chúa Phục Sinh bảo đảm cho cuộc sống mai hậu của ta, vì Chúa là người cha còn tốt hơn cha mẹ ta muôn ngàn lần.

Sống tốt giây phút hiện tại, sống nhân nghĩa với những người ta gặp trong đời, cư xử tử tế với những người thân yêu qua từng ngày sống, đó là những điều nên làm và nằm trong tầm tay mỗi người.

Của chùa

Người ta thường dùng từ này để nói đến việc sử dụng một dịch vụ nào đó mà không phải xin phép ai và không mắc ơn ai. Tôi nghĩ đến từ nầy nhân một sự kiện : mình đầu tư ao hồ và chôn dây bơm tưới, đây là công trình của mình vậy mà có kẻ đã tự nhiên sử dụng mà không xin phép, vì lần trước họ đã xin rồi. Tôi nghĩ mỗi lần dùng đến thì phải xin chứ, vì không phải là của chùa mà là có người làm chủ và quản lý nó.

Chợt tôi nhớ đến : cả một công trình tạo dựng mà người ta cũng xem như của chùa, là tự nhiên mà có, vậy mà Chúa cũng không tỏ vẻ khó chịu một chút nào, Ngài vẫn chịu đựng và giàu lòng thương xót. Ngắm nhìn những cảnh vật thiên nhiên đẹp diễm lệ, ngành thiên văn khám phá ra vũ trụ mênh mông với những quy luật chuyển động hài hòa của chúng, ngành sinh học nghiên cứu ra sự tổ chức phức tạp và hài hòa của các cơ năng con người… Khoa học càng tiến bộ, người ta càng khám phá ra nhiều điều kỳ lạ trong thiên nhiên và vũ trụ. Có kẻ thoáng nghĩ đến một Đấng nào đó đã tạo dựng, vận hành và chăm sóc muôn loài muôn vật. Có người tự mãn vì bộ óc con người quá tài giỏi, nhưng thực ra con người cũng mới chỉ dừng lại ở khám phá chứ chưa tiến đến việc tạo nên sự sống, cùng lắm là chỉ ghép mầm sống nầy với mầm sống kia. Các nhà khoa học tìm được thuốc chủng ngừa bệnh nầy thì lại nảy sinh những bệnh dịch mới. Con người cứ loay hoay với việc tìm một hành tinh có sự sống. Nếu có ‘người ngoài hành tinh’ thì sao nhỉ ? Có lẽ nhân loại sẽ đặt lại vấn đề tạo dựng của sách Sáng Thế, và cả vấn đề Ngôi Hai cứu chuộc, khi đó thì các nhà thần học phải đau đầu và người ta sẽ càng thêm lý lẽ để chối từ Thiên Chúa.

Ai đó đã nói : chứng minh sự hiện hữu của Thiên Chúa là một điều khó, nhưng chứng minh Ngài không hiện hữu là một điều càng khó hơn. Người ta vẫn thường nhắc đến sự đặt cược của Pascal về sự hiện hữu của Thiên Chúa: Bạn cứ tin Chúa đi, nếu có Ngài thì bạn được tất cả, nhưng nếu không có Ngài bạn cũng chẳng mất gì nhiều trên cuộc đời nầy, chỉ là một ít lạc thú chóng qua và xa hoa trần thế.

• "Thiên Chúa hiện hữu hay không hiện hữu"
• Trò chơi ném đồng tiền để xem... mặt sấp hay mặt ngửa.
• Bạn chỉ có thể chọn một trong hai.
• Vì vậy, bạn phải đặt cược (không có chọn lựa nào khác).
• Hãy cân nhắc xem khi đặt cược Chúa hiện hữu bạn sẽ được gì, mất gì. Sẽ có hai tình huống: Nếu thắng, bạn được tất cả; nếu thua, bạn chẳng mất gì.
• Vậy thì, đừng ngại ngần gì mà hãy đặt cược Chúa hiện hữu. Bạn sẽ có một thế giới vĩnh cửu với cuộc sống hạnh phúc vô hạn ở đó.

Thiên Chúa không thích làm những chuyện kinh thiên động địa mà lại thích hiện hữu trong yên lặng. Ngài không thích ép buộc mà luôn xin phép để can thiệp vào cuộc sống con người, luôn tôn trọng tự do của mỗi người… dễ làm người ta nghĩ rằng Chúa không hiện hữu, vì Ngài chẳng làm gi cả. Cách hành động của Chúa được thể hiện qua cuộc đời Đức Giêsu là hiện thân của lòng thương xót: Chúa đã tự hủy mặc lấy phận người, sinh ra trong nghèo khó, bị xua đuổi và lùng bắt, nai lưng làm việc và sống cảnh nghèo, luôn bị sách hạch về giáo lý, bị kết án oan mà không biểu lộ một tí uy quyền nào. Hãy học nơi Chúa Giêsu bài học khiêm nhường và hiền lành, bài học vâng phục khi tiến bước từng ngày trong cuộc đời nầy. Thiên Chúa là chủ của vũ trụ nầy, hãy thờ lạy và ca ngợi Ngài, yêu mến Chúa với trọn tâm hồn và phó thác cuộc sống cho Chúa định liệu, đó là sự khôn ngoan của trời cao.

Người làm công

Đó là cụm từ mà Thiên Chúa không muốn nghe. Vì không muốn nghe, nên người cha trong dụ ngôn ‘người cha nhân hậu’ (Lc 15,11-32) đã không để cho người con hoang thốt ra, dù cậu đã dọn sẵn lời thú tội. Và thật đáng buồn là cụm từ nầy lại được chính người con cả nói ra với đầy đủ lý lẽ.

Khi tạo dựng con người từ thuở tạo thiên lập địa, Thiên Chúa đã tạo dựng con người giống hình ảnh mình: có tự do và có sự sống đời đời. Loài người không phải là những con robot được lập trình để phục vụ vinh quang cho Chúa, vì thực ra vinh quang Chúa đã dư tràn và những lời ca tụng của vạn vật chẳng thêm gì cho Chúa. Chúa đã tạo dựng con người để họ chia sẻ tình yêu và chung hưởng vinh quang với Chúa, vì bản tính của Thiên Chúa là tình yêu, mà tình yêu là cho đi và đón nhận. Trong tình yêu của Chúa, con người là những hữu thể trổi vượt, có tự do và có ý thức để trao ban và đón nhận những gì nó muốn. Thuở ban đầu, địa vị con người rất cao quý và có mối quan hệ cha con với Đấng Tạo Thành, khiến muôn tạo vật phải ngước nhìn và thèm muốn. Thế nhưng ông bà nguyên tổ đã phạm tội phản nghịch Chúa, họ trốn chạy khỏi tầm mắt của Chúa vì nghĩ rằng mình quá bất xứng, nhưng trong quả tim của Thiên Chúa, họ vẫn mãi là con cái của Ngài. 

Cho dù tội lỗi  có ngập tràn, Thiên Chúa vẫn luôn là người cha không ngừng thương yêu những đứa con mình đã cho sinh ra trên trần gian nầy: con ta đã mất nay lại tìm thấy, đã chết nay đã sống lại. Khi các nhà xã hội phân tích hiện tượng tôn giáo, họ thấy các tôn giáo phát sinh là do nỗi sợ trước những thực tại mà khoa học chưa phân tích được : thần sông, thần núi, trời, thiên đàng hỏa ngục, và họ hy vọng một ngày nào đó khi khoa học tiến bộ thì chẳng còn vị thần nào tồn tại. Chính nỗi sợ và sự mặc cảm đã khiến con người muốn gọi Đấng Tạo Thành là ông chủ và mình chỉ là người làm công. Nhưng Chúa Giêsu đã nhiều lần gọi chúng ta là bạn hữu và là con của Cha trên trời : “Thầy không gọi anh em là tôi tớ, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết (Ga 15,15). Thiên Chúa không thích chúng ta sống như một người làm công với lòng sợ sệt, với một khoảng cách vì bất xứng, không có tình yêu mà chỉ có một sự tính toán xin xỏ ơn huệ. Ngài đã ban cho ta Người Con Một đến gánh lấy muôn tội lỗi trần gian, để muôn người được trở thành con cái Thiên Chúa. Hãy sống tâm tình tri ân Thiên Chúa vì muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương và sống tốt mối tương giao cha con với Thiên Chúa: thân tình, mặc lấy những tâm tình của Thiên Chúa, biết thương xót  và nên hoàn hảo như Cha trên trời.

Người con cả ở với cha mình dưới một mái nhà nhưng lại không mặc lấy những tâm tình và những vui buồn và thao thức của cha : thương yêu mong chờ kẻ tội lỗi ăn năn sám hối, yêu thương hết mọi người với tình yêu không biên giới. Cậu ta sống với Cha mà cứ tính toán hơn thiệt : mình cho gì và lãnh được gì. Cậu thấy mình cho nhiều hơn là nhận lại và cậu tức tối với em mình vì nó nhận lãnh quá đáng so với tội lỗi nó gây nên. Thế đó, nhiều khi ta cũng tính toán với Chúa khi phụng thờ : ca tụng, tạ ơn là để gạ gẫm Chúa ban thêm ơn, bên cạnh đó ta dễ coi khinh người anh em vì họ tội lỗi hơn mình, thắc mắc tại sao kẻ tội lỗi lại được phồn vinh ? Thánh Phaolô dạy : “Anh em hãy mặc lấy tâm tình từ bi, ôn hòa, nhẫn nại, chịu đựng lẫn nhau và hãy tha thứ cho nhau, nếu người nầy có chuyện phải oán trách người kia. Trên hết mọi sự, anh em hãy có đức yêu thương đó là dây ràng buộc mọi sự hoàn thiện”.

Chúa muốn ta sống tâm tình người con thơ trong bàn tay cha mình.
Vậy :
Hãy phụng thờ Thiên Chúa vì đó là điều chính đáng và xin lỗi Chúa vì những sai lỗi lớn nhỏ trong cuộc sống.
Hãy ca tụng  và tạ ơn Chúa vì tình thương Chúa trải dài qua muôn thế hệ.
Và rồi hãy phó thác cuộc đời trong tay Chúa vì Ngài luôn chăm sóc muôn loài muôn vật.

Khi kể về 3 dụ ngôn của lòng thương xót: con chiên lạc, đồng bạc bị mất và người cha nhân hậu, mỗi dụ ngôn đều được kết luận: “trên trời ai nấy đều vui mừng vì một người tội lỗi hối cải”. Vậy đó, tình thương đã khiến Thiên Chúa thao thức chờ đợi kẻ tội lỗi trở về để ôm họ vào lòng. Ai cũng là tội nhân, là kẻ bất xứng trước mặt Chúa, là người hẹp hòi trước tình yêu bao la của Chúa, và Chúa luôn mong chờ ta thay đổi cuộc sống. Thay đồi để nên tốt hơn qua mỗi ngày sống phải là mối bận tâm lớn của mỗi người trên cuộc hành trình dương gian nầy.

Thay đổi để tồn tại

Nhiều người nhận định về đất nước Việt Nam là không chịu thay đổi về chính trị, xã hội và văn hóa. Nhiều số liệu thống kê cho biết VN mình đứng thứ hạng cao về phá thai, về ăn nhậu, về hối lộ, hút thuốc, sính đồ ngoại, vô cảm, gian dối thương mại, buôn bán và chế biến những lô hàng thịt đã hôi thối. Có những bản thống kê khác cho biết hằng năm số người VN tìm cách đi ra sống ở ngoại quốc để tránh một xã hội lạc hậu và ô nhiễm thực phẩm là rất lớn: du học, hôn nhân, đoàn tụ, lao động…

Khi nói về hòa bình, thánh giáo hoàng Gioan Phaolô 2 đã nói hòa bình phải bắt đầu từ trong tâm hồn: “nền hoà bình vững bền không phải chỉ là vấn đề đơn thuần của những cơ cầu hay tổ chức bên ngoài. Trên hết mọi sự, nền hòa bình vững bền nầy dựa trên sự chấp nhận một nề nếp chung sống giữa con người với nhau, một nề nếp được ghi dấu bởi sự chấp nhận lẫn nhau và có khả năng tha thứ từ tận tâm hồn con người”. Hòa bình bắt đầu từ trong tâm hồn, cũng vậy sự thay đổi cũng bắt đầu từ trong thâm tâm và từ nhận thức của mỗi người. Khi nói về vấn đề xã hội, có ai đó đã nói: nhiều khi mình cứ hành xử theo cách cũ nhưng lại mong chờ một kết quả khác. Điều tôi muốn nói ở đây là bản thân mỗi người phải góp phần vào sự thay đổi xã hội, giống như người đã soi gương rồi thì phải biết phải làm gì cho khuôn mặt tươm tất đẹp đẽ hơn! Có một bà cụ già vừa qua đời trong tháng qua, tuy chỉ là một người hàng xóm nhưng đã để lại cho tôi một bài học: một hôm tôi đang quét rác trong sân nhà và đổ rác ra ngoài đường, bà đi ngang qua và nói: “con nên đốt rác đi cho sạch môi trường” . Lúc đó tôi hơi bực tức vì tự ái và nghĩ rằng chuyện rác có liên quan gì đến bà ? Nhưng cách sống tích cực của bà đã làm tôi phải suy nghĩ đến bây giờ: mình phải có bổn phận lo cho ích chung, là nhân tố tích cực xây dựng cộng đồng nơi mình sống. Các bản tin thời sự, chương trình Táo Quân cuối năm cứ liên tục đưa ra các sự kiện xã hội mà không có lời giải, tạo nên thói quen nơi chúng ta là cứ tiếp tục loan tin mà không muốn đưa ra một sự thay đổi nào trong khả năng của mình. Câu châm ngôn: Thà rằng đốt lên một ngọn nến còn hơn ngồi nguyền rủa bóng tối. Và lời Kinh Thánh: Điều con không muốn kẻ khác làm cho mình thì mình đừng làm cho kẻ khác. Hãy thử nghĩ mà xem ai cũng lên án những kẻ kinh doanh hàng độc hại, nhưng liệu trong số những kẻ đang âm thầm giết hại đồng bào mình có kẻ cũng là Kitô hữu ?

Ví dụ: người ta nói nhiều về tai hại của thuốc lá đối với bản thân, gia đình và những người hít phải khói thuốc, thế thì tại sao tôi không quyết tâm bỏ dần đi. Người ta nói nhiều về những người (chủ yếu là đàn ông) VN uống mỗi năm đến 3 triệu lít bia, tương đương với 3 tỷ đôla = số tiền thu được từ xuất khẩu lúa gạo của 5 triệu nông dân, vậy tại sao bản thân tôi không giảm uống đi một chút vì thấy sự lãng phí vô lý, đó là chưa nói đến tác hại đến sức khỏe. Có người nhận định rằng: người VN mình sĩ diện, làm gì cũng sợ người ta cười và đánh giá, người ngoại quốc họ thấy gì đúng và hợp lý là họ làm. Thế đó, chính sự sĩ diện đã làm cho xã hội và đất nước không thay đổi và tiến bộ được, ai cũng oằn lưng mà chịu đựng gánh nặng giao tế mà bản thân người đó cũng cảm thấy không hợp lý.

Khi nói về thuyết tiến hóa, ông Darwin  đã đưa ra một quan điểm có tính chất cách mạng: “tất cả các loài sinh vật, từ con kiến cho đến con voi, đều nằm trong vòng chọn lọc của tự nhiên. Những con vật thích nghi với tự nhiên sẽ tồn tại; những con không thích nghi sẽ bị diệt vong” (internet). Giống như cây cỏ 4 mùa thay đổi, tâm hồn con người cũng không ngừng đổi mới tùy theo hoàn cảnh cuộc đời và theo tuổi tác. Mỗi ngày hãy hồi tâm nhằm nhận biết mình để có những thay đổi tích cực. Thánh Phaolô cảnh giác: “Ai tưởng mình đứng vững, hãy coi chừng kẻo ngã”.

Và quan trọng nhất là hãy có lòng nhân từ với anh em, vì tội nhân nào cũng có một tương lai. Đừng mất hy vọng về những người sống quanh ta, những người ta không vừa ý: cha xứ, người xóm giềng khó chịu, người bạn không tốt… vì họ cũng có thiện chí muốn làm người tốt và ước muốn nên trọn lành. Vấn đề là thời gian, cũng như bản thân tôi cũng quyết tâm cải thiện cuộc sống nhưng có nhiều nết xấu vẫn còn tồn tại lâu dài. Thiên Chúa luôn kiên nhẫn với con người, Ngài mời gọi họ sống trong quỹ đạo tình thương và Ngài cứ đứng ngoài cửa để chờ đợi. Đừng vội kết án và nhấn anh em xuống bùn bằng những lời nói xấu, tốt hơn là hãy cầu nguyện cho những người làm ta phiền lòng, rồi một ngày nào đó họ sẽ thay đổi.

Thương xót như Cha

Đó là khẩu hiệu của năm thánh Thương Xót này. Vì muốn muôn loài muôn vật được chia sẻ vinh quang của mình nên Thiên Chúa đã tạo dựng nên vũ trụ, trong đó có loài người, họ được tạo nên giống hình ảnh Ngài: có tự do, có ngôi vị, có sự sống bất tử. Dù họ sa ngã vì bất tuân, Chúa vẫn rộng tay cứu giúp họ tìm lại được địa vị làm con cái Chúa và khỏi chết muôn đời. Đó là hành động của Thiên Chúa. Còn chúng ta đã hành động thế nào để nên giống Cha trên trời?

Phải thừa nhận rằng việc hiểu được lòng thương xót của Chúa đã là một điều khó, chưa nói đến việc thực hành. Vì Chúa đã nói: Như trời cao hơn đất thế nào thì tư tưởng của Ta cũng vượt trên suy nghĩ của các ngươi như vậy. Và trong tông huấn Dung Mạo Lòng Thương Xót đã nói: “Lòng thương xót là chìa khóa để hiểu những hành động của Thiên Chúa”. Có câu chuyện kể rằng: có một người tu hành cảm thấy những hành động tự hạ, tự hủy và tự hiến của Chúa Giêsu là quá vô lý ! Cha bề trên đưa ra hai ly đầy nước, một ly rất lớn và ly kia nhỏ xíu và một hũ muối. Cha bảo: con hãy múc một muỗng muối đổ vào mỗi ly và nếm xem thế nào. Người học trò nếm ly nhỏ và cảm thấy rất mặn, nhưng ly lớn thì hầu như không mặn tí nào. Cha bề trên mới dạy: khi lòng ta nhỏ hẹp thì thấy những hành động của Chúa Giêsu là quá khó hiểu, nhưng với lòng thương bao la của Thiên Chúa thì những điều kỳ diệu Con Thiên Chúa đã thực hiện cho con người quả là cần thiết để cứu họ khỏi án phạt muôn đời. Sách tu đức dạy ta rằng: Đừng nghĩ Thiên Chúa làm gì để yêu ta, nhưng hãy nghĩ Thiên Chúa thương ta biết bao khi chịu thương khó. Vậy đó, ta hãy năng suy ngắm tình thương Chúa dành cho loài người để mở rộng cõi lòng mình ra hơn với anh em.

Nếu nói rằng ‘Lòng thương xót anh em là quy luật và là thước đo sự trọn lành’, thì ta phải thừa nhận rằng bao lâu còn sống trên cõi đời thì ta còn lỗi phạm về đức bác ái ! Trong đoạn Tin Mừng thứ 2 tuần 2 MC vừa rồi (Lc 6,36-38), Chúa dạy ta phải có lòng nhân từ như Cha. Cụ thể là đừng xét đoán, đừng lên án, hãy tha thứ và hãy cho đi. Hằng ngày thời sự trên truyền hình và internet cứ ra rả những chuyện giết chóc, trộm cắp, hối lộ, mại dâm ma túy, xây tường… làm ta cứ tưởng rằng chẳng còn gì tốt trên thế gian nầy, lo mà thủ thân và thủ thế. Nhưng đừng quên rằng Chúa là chủ của lịch sử, Ngài vẫn hành động, Ngài gửi ông Giuse sang Ai Cập trước để cứu sống nhiều dân tộc và cách riêng là dân riêng của Chúa. Có biết bao thiện nam tín nữ ngày ngày gắng bước trên con đường trọn lành. Mỗi người hãy trở thành một nhân tố tốt trong thân thể mầu nhiệm Chúa Kitô: “ĐỪNG XÉT ĐOÁN, ĐỪNG KẾT ÁN, HÃY THA THỨ VÀ HÃY CHO ĐI”.

Tôi là người tội lỗi

Đó là câu trả lời của đức Phanxicô khi trả lời câu hỏi được phỏng vấn: “Ngài là ai ?”. Quả là bất ngờ vì chúng ta vẫn thường gọi giáo hoàng là Đức Thánh Cha. Trong một bài huấn từ, đức Phanxicô nói rõ hơn tư tưởng của ngài: ý thức được tình trạng tội lỗi đáng thương của mình là điều kiện cần thiết để được Thiên Chúa xót thương. Và chính ngài vẫn thường xuyên nói với những người hiện diện: “Đừng quên cầu nguyện cho tôi”.

Những bài đọc trong tuần 5 thường niên C đều có chung một ý tưởng: thân phận tội lỗi và bất xứng của con người khi đối diện với Thiên Chúa. Bài đọc 1, tiên tri Isaia được thị kiến chiêm ngắm uy nghi của Chúa và nghe tiếng tung hô của các thiên thần, tiên tri thấy mình bất xứng vì thân phận phàm nhân của mình, và một vị thiên sứ của Chúa đã dùng than hồng để thanh luyện miệng lưỡi vị tiên tri để ông được sai đi.  Còn bài Tin Mừng, Thánh Luca thuật lại câu chuyện Chúa Giêsu bước xuống thuyền của ông Phêrô đang neo đậu gần bờ, Chúa  giảng dạy và sau đó bảo các tông đồ thả lưới. Dù cả đêm trường nỗ lực mà không bắt được gì, các ông vẫn vâng lời thả lưới và một mẻ lưới lớn đến nỗi cá chất đầy 2 thuyền gần chìm. Bấy giờ ông Phêrô thấy rõ sự bất xứng của mình trước Thầy Giêsu đến nỗi ông thưa rằng: “Lạy Thầy, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi”. Dù bất xứng là vậy, Chúa vẫn chọn ông là thuyền trưởng trong công cuộc chài lưới người. Bài đọc 2, thánh Phaolô đã tóm gọn nội dung giáo lý mà các tông đồ vẫn rao giảng: Đức Giêsu chết vì tội lỗi chúng ta, Ngài đã chịu táng xác và đã sống lại và hiện ra với rất nhiều người trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, cuối cùng đã hiện ra với chính thánh Phaolô một người bất xứng được gọi làm tông đồ. Chính cuộc hiện ra của Chúa trên đường Damas đã đảo lộn cuộc đời Thánh Phaolô.  Lúc đó ông đang trên đường đi bắt bớ các Kitô hữu, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn sau ông lại mạnh dạn rao giảng về Đức Giêsu là Đấng Mesia được các tiên tri loan báo. Dù có nhiều điều đáng tự hào: ông có quốc tịch Roma, ông học thông thạo lề luật Do Thái và thuộc dòng dõi biệt phái, ông là người làm việc năng nổ nhất trong Hội Thánh bấy giờ, ông được thị kiến riêng về cõi trời… nhưng Ngài nói rất kiêm tốn: Tôi có là gì cũng là bởi ơn Chúa ban. Tôi coi mọi sự là rơm rác và bất lợi trước cái lợi tuyệt vời là được biết Đức Kitô.

Còn chúng ta cũng là loài thụ tạo bất xứng, cũng thường xuyên phạm tội, nhưng hình như đã mất cảm thức về tội: chẳng mấy khi muốn xưng tội, chẳng mấy khi đấm ngực ăn năn, chẳng mấy khi xin lỗi Chúa về điều nầy điều nọ, trái lại còn tìm mọi cách để đề cao bản thân  mình. Nhiều người cho rằng: quá nhấn mạnh đến thân phận tội lỗi của mình là sai thần học, vì mọi người đã được hưởng ơn công chính hóa mà Chúa Giêsu đã ban tặng và là con cái Thiên Chúa. Thánh Phaolô nói về ơn công chính hóa: mọi kẻ tin vào danh Chúa Kitô và chịu phép rửa thì được ơn cứu rỗi. Thế nhưng bao lâu còn sống trong thân xác thì con người vẫn còn lỗi lề luật Chúa dạy, nhất là luật bác ái yêu thương, vì tội nguyên tổ đã làm cho bản tính nhân loại của con người bị tổn thương và nghiêng chiều về tội lỗi (GLHTCG 407). Nhưng rồi Thiên Chúa đã tỏ lộ quyền năng của Ngài trước hết bằng sự tha thứ và lòng thương xót của Ngài đối với chúng ta.

Những ngày cuối năm, một trong những việc rất cần thiết là duyệt xét lại cuộc sống mình, nhất là về các mối quan hệ và về tình yêu của ta với anh em. Năm cũ qua đi, ta tạ ơn Chúa dẫu cuộc sống không may và không hay. Năm mới đến, ta phó thác cuộc đời trong tay Chúa nhân lành, quyết tâm làm lại cuộc xuất hành mỗi ngày, dù mình bất xứng và tội lỗi, nhưng được làm việc Chúa muốn là hạnh phúc và mục đích đời người.

Ngẫu tượng

Đức Phanxicô đã nói về xã hội đương đại: Ngày nay tiền bạc được tôn thờ như một ngẫu tượng, sự thành công và nổi tiếng cũng là một ngẫu tượng. Người ta đánh giá một con người bằng tiền bạc và sự thành công, người ta còn đồng hóa sự thành công với đạo đức và sự kính trọng nữa. Trong chương trình ‘Chuyện chưa một lần được kể’ được trình chiếu trên truyền hình, những nhân vật thành đạt thường được mời phỏng vấn, những con người nầy quả thực đã trở nên những thần tượng cho nhiều người trong xã hội, nhất là người trẻ: nhiều người thèm muốn được nhiều tiền, nhiều danh và nhiều tình như họ ! Truyền thông người ta chỉ đề cập đến thành công và tuyệt nhiên không nói đến khía cạnh đạo đức, vì một xã hội duy vật và hưởng lạc chẳng hơi đâu mà nói tới chuyện đạo đức.

Mới đây, tôi được xem qua cuộc nói chuyện của anh Bờ Vai với anh Huỳnh Trấn Thành (người dẫn chương trình, diễn viên hài, diễn viên điện ảnh và diễn viên lồng tiếng). Sự  nghiệp của anh thì vẻ vang rồi, nhưng đời sống tình cảm của anh thì có vấn đề, mới 29 tuổi đầu nhưng ít nhất là đã chung sống với 4 người, anh kể về đời sống tình cảm như là một phong cách sống thời thượng: rất nhẹ nhàng và rất bình thường. Tiêu chí bạn đời của anh được tóm lại trong 4 điểm:

-Chăm chỉ làm việc, đồng nghĩa với việc có thu nhập.

-Biết hưởng thụ đồng tiền mình làm ra.

-Anh luôn bảo vệ suy nghĩ của mình, không nhượng bộ, chồng bảo thì vợ phải nghe vì mình đã suy nghĩ kỹ (một hình thức độc tài, gia trưởng). (những chữ trong ngoặc là suy nghĩ của người viết).

-Quan điểm sống, nếu không hợp thì chia tay, đôi lúc không cần phải nói mà cứ âm thầm rút lui, không giận dữ oán trách nhau khi đường ai nấy đi (vô trách nhiệm. Quan điểm sống ở đây là một từ rất rộng, có thể hiểu về ý nghĩa hôn nhân và đời người, tôn giáo, giáo dục con cái, và cả về 3 điểm trên).

Việc truyền hình đưa lên những chương trình phỏng vấn các nhân vật nổi tiếng: ca sĩ, người mẫu, danh hài, người dẫn chương trình chẳng có gì sai cả. Nhưng đúng là truyền thông là con dao hai lưỡi. Đức Phanxicô nói: “Thế giới kỹ thuật số là một quảng trường, là nơi gặp gỡ mà ở đó người ta có thể yêu thương hay gây đau thương, tham gia một cuộc thảo luận bổ ích hay ném đá nhau tàn nhẫn. Truyền thông, dù ở đâu và bằng cách nào, cũng mở ra những chân trời rộng lớn hơn cho nhiều người. Ðây là quà tặng của Thiên Chúa kèm theo một trách nhiệm lớn lao” (hết trích). Các danh hài và những người thành đạt đã trở thành thần tượng cho nhiều người trẻ: họ mơ được nên giống phần nào về giàu sang và sống thoải mái như những người thành đạt đó, nhưng ẩn số nằm sau sự thành đạt là lối sống phóng khoáng về luân lý! Một lối sống hưởng thụ được xã hội đề cao sẽ làm cho con người thời đại xa dần đạo lý: chung sống mà không kết hôn, sống độc thân để không phải chịu trách nhiệm xã hội.

Tôi nhớ đến có một câu chuyện kể về một vị trạng nguyên nào đó được vợ nuôi ăn học từ khi còn nhỏ. Nhà vua muốn gả con gái cho vị tân trạng nguyên, nhưng vị ấy đã khẳng khái nói với vua: “thần đã có vợ từ khi còn trẻ, vợ đã giúp thần thành tài là có ý muốn nhờ cậy lúc về già, nay làm sao phụ lòng được. Xin nhà vua minh xét, thần xin đội ơn vua”. Gia đình được Giáo hội và xã hội đề cao như là tế bào căn bản, nếu gia đình lành mạnh thì xã hội và Giáo hội khỏe mạnh. Thế nhưng, ngày nay gia đình đang bị những trào lưu ngoại giáo tấn công: lòng ích kỷ và dửng dưng, tiền giá trị hơn tình, ly dị và đồng tính. Ngẫu tượng thành công và tiền bạc dường như đang muốn đánh bại lâu đài hôn nhân Kitô giáo: yêu thương, chung thủy suốt đời và giáo dục con cái theo giáo lý Kitô.

Ma quỷ như sư tử gầm thét rảo quanh tìm mồi cắn xé. Người Kitô hữu phải biết dùng Lời Chúa và đời sống cầu nguyện để đáp trả lại các cuộc tấn công của ma quỷ, đừng như cây sậy ngả nghiêng trước những cơn lốc cuộc đời. Chúa nói với ta rằng: “Hãy để ý tới điều anh em nghe. Anh em đong bằng đấu nào thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em, và còn cho anh em hơn nữa. Vì ai đã có, thì được cho thêm ; còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy đi” (Mc 4,24). Trước đây tôi cứ hiểu chuyện ‘đong bằng đấu nào’ ở đây là chuyện công phúc và chuyện đối xử với tha nhân, nhưng ở đây thực sự Chúa đang nói tới việc chúng ta chuyên chăm đọc và suy gẫm kho tàng Lời Chúa thế nào, có biết đầu tư sự khao khát, thời gian đọc và cầu nguyện với Lời Chúa hay không.