ĐƯỜNG LỐI CHÚA DÙNG

Một nhà tu đức đã nói: Thiên Chúa thường dùng những đau khổ và bí ẩn cuộc sống để lôi kéo con người hướng về Ngài và nương tựa nơi Ngài.

Nói về đau khổ. Sinh ra đời con người mang một thân xác hay hư nát và một linh hồn bất tử. Con người có những nhu cầu của nó như ăn uống ngủ nghỉ, sinh lý, được an toàn, tôn trọng và yêu mến, nhu cầu thể hiện, khao khát hạnh phúc và được bất tử. Theo bản tính tự nhiên, con người có khuynh hướng tích góp cho mình quá mức mà quên mất tha nhân và khuynh hướng muốn tự lo liệu cho mình mà không cần đến Thiên Chúa, nên Ngài cho phép những đau khổ vật chất cũng như tinh thần xảy đến như một lời nhắc nhở họ hướng về những điều cao siêu, đến Đấng siêu việt. Ngài cho họ cảm nghiệm sự phù vân của cuộc đời và của cải vật chất.

Thiên Chúa là người cha nhân từ luôn lo liệu những gì tốt đẹp nhất cho con cái Ngài. Đó là sự thật được tỏ lộ qua Kinh Thánh. Ngài ban phát ơn lành là vì lòng tốt của Ngài, chứ không phải công trạng của con người. Con người chỉ là tạo vật, chỉ là nắm đất sét trong tay người thợ gốm. Tuy vậy, họ được Chúa yêu thương như con cái, đến nỗi ban cho họ Người Con Một.

Tự trong thâm tâm mỗi người, Thiên Chúa đã gieo mầm khát vọng hướng về sự thiện và tìm kiếm chân lý. Khát vọng này có khi bị cái xấu và lo toan cuộc sống vùi dập, nhưng không bao giờ chết hẳn, nó sẽ trỗi dậy khi có cơ hội. Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai là vậy. Đừng quá thất vọng về cách đối xử của người khác, hãy biết rằng mầm mống sự thiện vẫn ẩn tàng nơi cõi lòng họ. Đó cũng là bí ẩn của cuộc sống. Điều quan trọng là cầu nguyện cho họ được hối cải, tìm kiếm sự trọn lành để được ơn cứu rỗi, thay vì thất vọng và nguyền rủa họ.

Cuộc sống luôn ẩn chứa những bí ẩn (mystery) mà con  người không bao giờ nắm chắc trong tay, cả trong quá khứ - hiện tại – và nhất là tương lai. Quá khứ dù đã trôi qua, nhưng ta không thể hiểu hết về nó: cõi lòng của mẹ cha, ông bà và những người đã từng đi qua đời ta, vì mỗi người trong họ đều có những bí mật của cuộc đời mà chính họ cũng không biết hết hoặc giữ im lặng mang xuống mồ. Quá khứ của ta cũng đầy dẫy những sự kiện đã xảy ra mà chính ta cũng không hiểu rõ, chỉ khi nào Chúa cho biết thì ta mới khám phá ra chuỗi tình thương bao la của bàn tay Ngài trên lịch sử loài người và cho chính đời ta. Đây cũng là những bí ẩn cuộc sống mà ta cần gẫm suy hằng ngày để phần  nào cảm nghiệm được sự dìu dắt đầy yêu thương của Chúa. Có một điều chắc chắn là đến ngày phán xét chung, mọi bí mật về đường lối hành động của Thiên Chúa trong vũ trụ, trên lịch sử loài người và từng người sẽ tỏ lộ rõ ràng cho mọi người được biết.

Hiện tại và tương lai ẩn chứa nhiều bí ẩn. Con người bận rộn với lo toan cuộc sống, bao dự tính và mơ ước, nhưng chẳng ai biết mình còn sống được bao lâu và đời mình sẽ trôi về đâu? Và đây cũng là những bí ẩn lớn nhất khiến con người hướng về Đấng là nguồn cội của muôn loài để ca tụng, xin ơn và phó thác. Cuộc sống của mỗi người dù ở hoàn cảnh và lứa tuổi nào luôn có những điều vượt quá sự lo liệu của mình, khiến con người phải cầu xin và phó thác cho một Đấng trên cao. Người ta thường chế giễu: ‘tôn giáo phát sinh từ nỗi sợ hãi, là vong thân vì không tin vào chính mình, là do ngu dốt và lạc hậu vì thiếu hiểu biết về những thực tại trong vũ trụ…’. Thực tế cho thấy chẳng ai vô thần cả: khi người ta không tin vào Thiên Chúa thì họ lại tin vào những ‘thần’ khác do con người bày ra và làm tôi vật chất quá mức cần thiết của nó.

Chiêm ngắm công trình tạo dựng và dùng lý trí suy tưởng về cuộc đời là những cách thông thường giúp con người nhận ra Đấng tạo dựng nên muôn loài. Thêm vào đó, Thiên Chúa còn gieo vào tâm hồn con người những thao thức và những bất an trong cuộc sống, cũng như đau khổ và bí ẩn cuộc sống để giúp họ hướng đến Ngài. Vì tôn trọng tự do của con người nên Thiên Chúa kiên nhẫn hành động và chờ đợi họ tìm về Ngài để được sống trong hạnh phúc.

Chúa Giêsu sinh ra trong một chuồng bò

Ngày mừng lễ Chúa Giáng Sinh đã gần kề. Chúng ta đã chuẩn bị tâm hồn và nhiều dự tính cho ngày lễ nầy. Đức Phanxicô mời gọi chúng ta: Đừng nặng nề về những vẻ hòa nhoáng của ngày lễ mà quên mất phần nội tâm, hãy dành thời gian đến viếng hang đá – giữ yên lặng – và bạn sẽ thấy nhiều điều gây ngạc nhiên: lời ca tụng, sự trao tặng, niềm vui cùng sự tha thứ.

Đến với hang Bêlem, chúng ta thấy toát lên sự thánh thiện, không phải là sự tinh sạch từ bên ngoài thủ đắc được do việc tuân giữ lề luật, nhưng là sự thiện tâm do việc từ bỏ ý mình để thuận theo ý Chúa trong mọi sự. Sự thánh thiện, ơn cứu rỗi và công chính của Kitô giáo hệ tại sự liên hệ với Thiên Chúa, được thực hiện qua Chúa Giêsu Kitô cùng với ân sủng của Chúa Thánh Thần.

Trong những ngày áp lễ (17/12 - 24/12) các bài đọc nêu lên cho chúng ta những việc thiết yếu của việc mừng lễ CHÚA GIÁNG SINH.

Tin hay không tin: Những người nghèo của Giavê, trong đó có Mẹ Maria và Thánh Giuse đã dễ tin và mau mắn thi hành ý Chúa; còn ông Giacaria đã nghi ngờ lời thiên thần báo tin việc Thánh Gioan sinh ra nên ông bị phạt. Con người chúng ta thường lãng quên tình Chúa và không vững tin rằng Chúa yêu mình, Chúa sống với mình, Chúa ban ơn Thánh cho mình… nên họ đã phạm tội nhiều. Nhiều người mất linh hồn vì không giữ vững niềm tin cho đến khi Chúa đến. Mỗi ngày hãy xin ơn đức tin cho mình và cho tha nhân.

Ra đi. Mẹ Maria đã ra đi đến với bà Elizabet, để chia sẻ niềm vui, để thực hiện sự quan tâm và để mang Chúa đến cho người chị là người nghèo. Hãy đi và làm như Mẹ, gặp gỡ những người đang bất hòa với ta, hãy yêu thương vô điều kiện như Chúa đã làm cho ta.

Những bài ca: Phụng vụ cho chúng ta nghe những bài ca tụng của thiên sứ Gabriel, của Mẹ Maria, của bà Êlizabet, của ông Giacaria và rồi của các thiên thần trong đêm Giáng Sinh … Mỗi ngày, mỗi người chúng ta hãy ca lên bài ca của chính mình. Ai đó đã nói: ‘người đang yêu thường hay ca hát’ hoặc ‘đang ca hát là đang yêu đời’. Hãy nhớ lại lịch sử đời minh để nghiệm ra tình yêu Chúa, còn khi không có bài ca đặc biệt thì hãy ca theo lời kinh dọn sẵn: kinh đội ơn và kinh cám ơn. Tạ ơn là tâm tình rất đẹp lòng Chúa.

Sự trao ban. Con Thiên Chúa đã thể hiện sự tự hủy tuyệt đối khi nhập thể làm người, khi sinh ra trong hình hài một trẻ thơ yếu ớt, trong một chuồng bò thiếu thốn và giá lạnh, một gia đình vô danh và một đất nước nô lệ. Chúa muốn tôi trao ban chính bản thân mình để phục vụ anh em cách nào đó. Chẳng ai là không có gì để cho người khác, có chăng là người đó chôn vùi nén bạc và chọn lối sống vị kỷ: tích góp và hưởng thụ.

Và hôm nay, đến viếng bất cứ hang đá nào, điều ngạc nhiên đầu tiên là chuồng bò đơn sơ đã trở nên lộng lẫy nhờ sự hiện diện của Ngôi Lời Thiên Chúa. Cùng với Ngài là sự thánh thiện, bình an và niềm vui ơn cứu rỗi. Mỗi cảnh vực cuộc sống, dù ở đất nước văn minh hay lạc hậu, đều mang dáng vẻ của một chuồng bò tăm tối, nhưng nó sẽ được biến đổi nếu có ánh sáng Chúa Kitô soi chiếu. Điều đáng buồn là “Người đến nhà của Ngài, nhưng gia nhân không đón nhận Ngài”. Nếu tôi nói về đạo Công Giáo cho một người lương dân thì họ cũng chỉ cho đó là một lý thuyết đạo đức giống như bao đạo khác: cũng có những tình tiết đầu thai của các vị thần để sinh ra vị sáng lập ra tôn giáo, cũng có những chuyện ly kì như phép lạ, cũng có những giáo lý giúp chúng sinh đạt được ơn giải thoát, cũng có những kiếp nạn sau cái chết (hỏa ngục và luyện ngục) và cũng có cảnh bồng lai nơi thiên giới (thiên đàng).Chính sự lẫn lộn giữa thật và giả cũng là một mưu chước của satan khiến người ta ngại tìm hiểu và lầm lạc trên con đường tìm kiếm chân lý.

Để đến với Chân lý vĩnh cửu, để có thể bước vào hang đá Bêlem, con người phải biết cúi mình xuống. Và để có thể cảm nghiệm được những điều kỳ diệu Chúa thực hiện nơi mình, ta phải biết quỳ gối trước Hài Nhi Giêsu và giữ lặng yên. Amen.

Hình xăm

Nhiều người có hình xăm trên mình. Người ta xăm hình vì muốn thể hiện cá tính, vì sự rủ rê của bạn bè hoặc trong một phút bốc đồng vì quá yêu hay quá thù hận. Việc tẩy hình xăm còn đau đớn và khó khăn hơn là khi xăm hình. Đó là một thực tế cuộc sống.Tôi muốn dùng khái niệm ‘hình xăm’ để nói về một thực tại tâm linh, đó là dấu vết của tội nguyên tổ trên bản tính con người.

Trọng tâm của mùa vọng là chuẩn bị tâm hồn để đón nhận việc Chúa ngự đến. Ngồi xét mình lại, tôi thấy nổi cộm lên một tội rất khó chừa: ghen ghét, thù hận. Nếu dựa vào thuyết nhà phật, tham sân si, thì không thấy rõ tội nầy. Nếu dựa vào bản liệt kê của Thánh Gioan Tông Đồ, đam mê của con mắt – đam mê của xác thịt – và lòng kiêu hãnh về của cải, thì cũng không thấy bóng dáng của tội nầy. Nhưng nếu đọc lại ‘cải tội bảy mối’ thì mới thấy 3 dấu vết của tội ghen ghét: khiêm nhường chớ kiêu ngạo, hay nhịn chớ hờn giận và yêu người chớ ghen ghét. Cain đã giết Abel vì lòng ghen ghét.

Chúa Giêsu đã nhập thể làm người, đã chết và đã sống lại, vì yêu thương con người. Công trình ‘tái tạo dựng’ của Con Thiên Chúa còn tuyệt vời hơn công trình tạo dựng thuở ban đầu rất nhiều: chúng ta trở thành con cái Thiên Chúa và là anh em với nhau. Thế nhưng dấu ấn của sự ghen ghét còn ảnh hưởng nghiêm trọng trên tình vợ chồng, cha mẹ, anh em ruột thịt và tha nhân. Hằng ngày mỗi người phải chiến đấu với lòng ghen ghét, chia rẽ, thù hận luôn sẵn sàng nổi dậy bất cứ lúc nào, lúc nhẹ lúc mạnh như sóng đại dương. Trí nhớ ta luôn lưu trữ chính xác những lời ‘người kia’ lỡ thốt ra dù chỉ một lần, ta thường ôn lại những cách xử tệ để đề đưa ra một kế sách cho tương lai, và thế là sự ghen ghét ngập tràn cuộc sống.

Nếu ta khiêm nhường nhìn nhận ra sự yếu hèn và hay sa ngã của chính mình, đã phạm tội rất nhiều và còn phạm tội nhiều trong tương lai, thì có lẽ ta không mạnh mẽ ném đá anh em. Nếu tôi học tính hay nhẫn nhịn và yêu người giống như Thiên Chúa vẫn nhẫn nại với con người, giống như Chúa Giêsu đã lặng yên trên thập giá, đã thưa lên với Chúa Cha xin tha cho kẻ làm khốn mình ... thì có lẽ tôi sẽ không quá cứng cỏi với anh em.

Nếu chỉ dựa vào sức mình thì những cơn sóng dữ còn xô đẩy lòng giận ghét anh em nổi lên hoài hoài, con người còn phải cậy nhờ ơn Thánh Chúa trợ giúp: “Thầy ơi, xin cứu con với kẻo nguy mất”. Hãy ý thức rằng: tôi cũng là kẻ yếu đuối và có tội, đã được Chúa tha thứ và thương xót rất nhiều để rồi tôi cũng thương xót anh em, vì khi đến trình diện Chúa chúng ta sẽ bị xét xử về tình yêu.

Đi tu vì thất tình?

Như chúng ta đã nhận được thông tin: Cách đây 25 năm (03.12.1993), giáo phận Banmêthuột hân hoan tạ ơn Thiên Chúa đã trao ban hồng ân linh mục cho 4 tân chức. Cha Giuse Bùi Công Chính và cha Giuse Nguyễn Văn Khánh mừng lễ tạ ơn ngày 03.12.2018, cha JB Hà Văn Ánh mừng lễ vào ngày lễ Mẹ Vô Nhiễm (8.12.2018), còn cha Phêrô Trương Văn Khoa đã lìa thế. Xin ghi lại vài tâm tình cha Giuse Nguyễn Văn Khánh đã giảng trong lễ tạ ơn Ngân Khánh Linh Mục của mình.

Có một nhà sư bước lên một chuyến xe đường dài, người ta xếp cho ông ngồi ở hàng ghế đầu vì tôn trọng bậc tu hành. Trên chuyến xe đó cũng có một nhóm bạn trẻ nam nữ đang trên đường đi du lịch, chúng nói huyên thuyên về đủ loại đề tài và dĩ nhiên nhà sư đẹp trai ngồi phía trước cũng lọt vào tầm ngắm của những câu chuyện được bàn tán. Có đứa nói: nhà sư đẹp trai và khôi ngô như vậy mà đi tu thì thật là uổng phí và không hợp tình. Đứa khác lại nói: lý do đi tu như trong trường hợp nầy thì chỉ có vì thất tình. Đứa khác đưa ra ý kiến khác: cũng có thể người ta có lý tưởng cao đẹp nên mới chọn đời sống độc thân. Và giữa chúng phân chia thành hai nhóm bất đồng ý kiến: nhà sư đi tu vì thất tình hay vì lý tưởng nào khác?

Chúng cá độ với nhau: nhóm nào thua thì phải bao một bữa ăn. Chúng cử hai cô gái nhanh miệng lên gặp nhà sư để tim hiểu sự tình. Một cô gái hỏi: Bạch thầy, xin phép hỏi thầy một vài điều có được không?- Thí chủ cứ hỏi. - Có phải nhà tu hành thì không bao giờ nói dối? – A di mô đà Phật, đúng vậy. -Vậy, có phải vì thất tình mà Thầy đi tu? -Đúng vậy. Cô gái kia mới hỏi: "Vậy cô gái ấy phải rất cao cơ mới làm cho thầy thất tình?" – "Không có cô nào đá đít thầy cả, thực ra người ta thất tình là đánh mất những tình yêu cao quý như tình mẹ cha, tình huynh đệ, tình bạn bè, làng xóm, đồng bào… vì lòng tham lam ích kỷ của bản thân nên họ trở nên mù quáng. Thầy đi tu là để thoát tục, giải phóng mình khỏi vòng tục lụy, mới mong tìm lại được những mối tình đã đánh mất và giúp cho chúng sinh tìm được con đường giải thoát khỏi những tham sân si là những thứ làm cho họ thất tình".

Người Kitô hữu được mời gọi từ bỏ chính mình để bước theo Chúa Kitô, nghĩa là trở nên giống như Ngài: tâm tư, lời nói và hành động. Người tín hữu có chức tư tế cộng đồng, họ được mời gọi hiến dâng chính mình mỗi ngày, trở nên của lễ sống động và đẹp lòng Thiên Chúa. Người lãnh bí tích truyền chức được mời gọi theo Chúa Giêsu linh mục một cách gần gũi và triệt để hơn, dù con người linh mục vẫn mang những yếu đuối của phận người, như viên ngọc được chứa đựng trong bình sành dễ vỡ. Tuy Chúa Giêsu đã đổ máu ra để ban lại sự công chính cho muôn người, nhưng dấu vết của tội nguyên tổ vẫn còn mãi trong bản tính con người, nên mỗi ngày sống là một cuộc chiến đấu để từ bỏ những thất tình để sống thủy chung với Thiên Chúa và anh em mình.Người tín hữu được mời gọi đến với Chúa Giêsu là đường là sự thật và là sự sống và chính Ngài ban sức mạnh giúp ta thắng vượt những dục tình để sống xứng đáng là con cái Chúa và là anh em với nhau.

Có người hỏi tôi (cha Giuse) làm linh mục khó nhất là gì, có phải là giảng dạy?- Tôi nghĩ rằng giảng hay làm bí tích cũng khó nhưng chưa thật sự khó, vì có những ‘linh mục giả’ cũng làm được những việc ấy trong một thời gian dài mà không bị phát hiện. Cái khó nhất của linh mục là đọc lời Truyền Phép: “Này là Mình Ta bị nộp vì các con, Này là Máu Ta đổ ra vì các con”. Cái khó ở đây là trở nên của lễ sống động dâng lên Thiên Chúa, vì phần rỗi anh em, là làm cho Lời Truyền Phép được thực hiện nơi bản thân mình mỗi ngày cho đến trọn đời.

Mừng lễ ngân khánh linh mục có hai tâm tình: xin lỗi Chúa và anh em vì chưa tốt đủ và chưa thánh đủ; tạ ơn Chúa và tạ ơn người vì muôn ơn lành và sự cộng tác giúp đỡ cho ơn gọi phát triển và trong công việc mục vụ. Xin mọi người nhớ cầu nguyện cho các linh mục, vì Chúa ban cho ai nhiều thì Chúa cũng đòi lại họ nhiều hơn. Amen.

ĐƯNG LÊN ÁN ĐỂ KHỎI BỊ LÊN ÁN

Trong năm 2014, Đức Phanxicô có bài nói chuyện liệt kê 14 căn bệnh của giáo triều Roma rất nổi tiếng. Ngài còn nói thêm: Đó cũng là những căn bệnh và cám dỗ của mọi Kitô hữu. Tôi muốn nói một chút về căn bệnh có lẽ là phổ biến nhất của người giáo dân là việc lên án anh em và bàn chuyện bề trên.

Nếu bạn chỉ tay vào người khác thì 3 ngón còn lại chỉ thẳng vào bạn. Nếu bạn không kiêu ngạo thì không khó chịu vì sự kiêu ngạo của người khác. Bạn bực mình vì không chừa được một thói xấu nào đó, nên khi thấy người khác cũng giống bạn thì bạn mạnh mẽ lên án họ, để che lấp đi cái xấu của mình. Nếu bạn không ích kỷ thì không khó chịu vì sự ích kỷ của người khác. Nếu bạn thường chê cha xứ giảng không hay hoặc nói không đúng thì bạn đang ghen tị với ngài vể sự kính trọng và bạn muốn khoe tài nghệ của bạn, muốn chứng tỏ mình cũng là một ‘nhân vật, someone’ ). Tật nói xấu và lên án người khác là tấm gương phản chiếu của chính nội tâm bạn, tựa như trò chơi xấu đã bị lật tẩy vậy.

Khi bạn nói xấu ai, bạn tự dựng nên một bức tường ngăn cách giữa 2 người. Càng nói xấu người khác, bạn càng thấy cô đơn. Người nói xấu người khác là tự làm mất giá trị và nhân cách của chính mình, và người hay nịnh hót kẻ có mặt, thì cũng hay chê bai khi vắng mặt người.

Lời Chúa nói: “Đừng lên án để khỏi bị lên án. Các ngươi đong bằng đấu nào thì sẽ bị đong lại bằng đấu ấy”.

Tôi nhớ lại một vài câu chuyện: Lúc đương thời Đức cha Giuse Trịnh Chính Trực không khoe mình và cũng chẳng nặng lời kết án ai, đúng là bậc vĩ nhân; vua Đavit lúc bị con mình là Absalon truy đuổi, có một thường dân xỉ vả nhà vua thậm tệ, các cận vệ xin vua cho giết quách đứa lộng ngôn đó, nhưng nhà vua bảo: “Chính Chúa sai nó nói những lời đó”. Nhà vua nuốt nỗi nhục vào lòng như cơ hội đền tội. Cha Phaolô Nguyễn Công Minh vẫn thường nói: sắc đẹp thì mau qua, danh vọng thì hão huyền. Bởi vậy bạn đừng chao đảo khi bị người đời chê bai, vì đây là cơ hội tốt để nghiệm ra sự phù phiếm của trần gian và học cậy dựa vào Chúa là Đấng muôn đời thủy chung.

Biết bao nhiêu vị thánh, lúc đương thời, đã phải chịu tiếng oan rất xấu xa và thậm chí là bị giam lỏng. Các vị đó không đánh mất sự bình an, đã vui lòng chấp nhận tiếng xấu như cơ hội thanh luyện bản thân và chìm sâu trong cầu nguyện. Đan cử là Thánh Vianey và Thánh Pio được in 5 dấu. Thánh Vianey bị các linh mục viết đơn tố cáo lên bề trên về sự kém cỏi thần học mà dám giải tội cho đủ hạng người, còn cha Thánh Piô thì đã nhiều lần bị bề trên cấm tiếp xúc với giáo dân. Chính Chúa Giêsu, dầu là Con Thiên Chúa, còn bị vu cáo là quỷ ám và lộng ngôn đáng ‘đóng đinh vào thập giá’. Thế thì bạn và tôi là ai mà đáng cho người đời kính trọng!

Ấy vậy mà ta thường khó chịu và mất an bình khi bị ai đó chê, chửi và coi thường; ta thường nóng nảy phát biểu những lời thiếu khôn ngoan, vì lúc đó cái lưỡi làm việc nhanh hơn cái đầu. Đó là vì tự ái của ta còn quá lớn và ta chưa học bài học khiêm nhường và hiền từ của Chúa Giêsu: Dầu là Con Thiên Chúa, Ngài đã bỏ cõi trời, mặc phận hèn nhân loại như chúng ta mọi đàng, Ngài sống nghèo và vô danh, Ngài đã chết cô đơn và đớn đau như một tên tội phạm… vì tội nhân loại. Khi bị nói xấu, hãy sống thế nào để không ai tin vào lời nói xấu đó.

Xin Chúa đừng để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ. Xin cho chúng con vui lòng chịu mọi sự sỉ nhục vì lòng yêu Chúa và như một cơ hội học đức khiêm nhường là nền tảng các nhân đức, vì như Đức Phanxicô nói: ‘người ta không thể học được đức khiêm nhường nếu không bị sỉ nhục’. Hãy luôn cầu nguyện với Chúa Thánh Thần để Ngài giúp bạn biết gìn giữ miệng lưỡi: không nóng giận, không khoe khoang và không nói xấu.

Hai bà góa

Bà góa người Sidon đã nghe theo lời của tiên tri Êlia, với một chút bột và dầu cuối cùng, bà đã dâng cho vị tiên tri một chiếc bánh, và phép lạ đã xảy ra là cả gia đình bà cùng với vị tiên tri đã sống qua nạn đói. Có thể nói : bà thật may mắn vì được vị tiên tri chiếu cố đến, nhưng cũng thật đáng khen cho lòng quảng đại của bà nên phép lạ đã xảy ra mỗi ngày. Còn bà góa trong Tin Mừng đã bỏ vào đền thờ 2 đồng tiền kẽm, số tiền rất nhỏ nhưng tấm lòng lại rất lớn. Chúa Giêsu, Đấng nhìn thấu tâm can con người đã nói: người đàn bà nầy đã dâng cúng nhiều hơn hết.

Tư tưởng và cách đánh giá của Chúa thật khác xa cách nhìn của con người, vì Chúa nhìn thấu tâm hồn, trong lúc con người chỉ nhìn thấy vẻ bên ngoài mà thôi. Chúa không lấy làm quan trọng việc tẩy rửa bên ngoài cho bằng tinh sạch tâm hồn. Chúa chê những người biệt phái trọng nghi lễ thờ phượng mà bỏ quên lòng nhân nghĩa và bổn phận thảo hiếu. Chúa lên án thói giả hình và phô trương công đức vì ‘họ đã được trả công rồi’. Chúa mời gọi ta học với Chúa bài học hiền lành và khiêm nhường trong lòng, làm mọi việc vì yêu mến Chúa, biết phó thác vận mệnh mình cho Thiên Chúa định liệu. Mẹ Maria là tạo vật kỳ diệu vì đã biết trở nên ‘nữ tì’ của Chúa, mặc Chúa định liệu về tương lai cuộc đời. Mẹ không lo lắng đến việc cắt nghĩa cho ‘vị hôn phu’ về việc nhập thể của Con Thiên Chúa là chuyện rất phức tạp… và Chúa đã lo liệu mọi sự rất tốt đẹp cho cuộc đời nơi dương thế của Mẹ. Đến lúc gặp lại Con trên đường vác thập giá, Mẹ vẫn bình tĩnh mà không kêu gào hay bị ngất xỉu, vì Mẹ đã học bài học vâng theo ý Chúa trong suốt cuộc đời.

Thánh Luca nói với các môn đệ phải coi chừng thói hư danh của các kinh sư và liền đó là nhận xét của Chúa về giá trị của 2 đồng tiền kẽm bà góa nghèo đã bỏ vào hòm tiền: bà đã dâng cho Chúa trọn tấm lòng để hoàn toàn phó thác cho Chúa định  liệu. Chúng ta liên tưởng tới linh đạo Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu đã đề ra: làm những việc bình thường nhưng với tình yêu phi thường. Chắc chắn những hoa trái của những hy sinh và lời cầu nguyện của Thánh nữ rất dồi dào phong phú nên Giáo hội mới phong Ngài là bổn mạng các xứ truyền giáo.

Trong Tin Mừng Luca 4,25 có kể lại một sự kiện đó là Chúa Giêsu trở về thăm quê hương, nhưng ở đó Chúa không thể làm phép lạ nào đáng kể vì họ cứng lòng tin. Chúa nói với họ: thời tiên tri Êlia, ở Israel có rất nhiều bà góa, nhưng chỉ có bà góa nghèo ở Sarepta vùng Sidon được vị tiên tri viếng thăm. Chắc hẳn không phải vì tình cờ, nhưng vì bà này có lòng quảng đại và một lòng tin vào lời nói của vị tiên tri; và thời tiên tri Êlysa chỉ có Naaman người Syri được chữa khỏi bệnh phong cùi, trong lúc ở Israel có biết bao nhiêu bệnh nhân phong mà không được chữa lành chỉ vì họ không tin.

Bài học hôm nay Chúa muốn dạy ta là gì? – Chúa không bảo mọi người dâng hết của cải để xây dựng Giáo hội, nhưng là dâng trọn tấm lòng để thuộc trọn về Chúa, sống đẹp lòng Đức Chúa Trời và miệt mài tiến lên trên con đường nhân đức, biết làm mọi việc vì lòng yêu mến Chúa. Sự liên lỷ dâng hiến và phó thác nầy là kết quả của lòng tin và lòng mến dành Cho Thiên Chúa là ‘đầu cội rễ mọi sự cùng là sau hết mọi loài”.

HAI MẶT CỦA MỘT ĐỒNG TIỀN

Một người trong các kinh sư đặt ra một câu hỏi giáo lý rất hay ‘Giới răn nào trọng nhất?’ và Chúa Giêsu đã đưa ra một đáp án vừa chính xác vừa ngắn gọn: “Giới răn trọng nhất là hãy mến Chúa hết lòng và yêu tha nhân như chính mình”.Giáo lý Chúa dạy quá rõ ràng, không ai còn bàn cãi làm gì, nhưng vấn đề khó là đem ra thực hành.

Tôi được mời ăn tiệc mừng ‘rửa tội’, có người nêu lên một vấn nạn: “Tại sao không để cháu đủ 18 tuổi và tự quyết định về vấn đề đức tin”. Có lẽ chủ ý của người có đạo nầy chỉ là nói cho vui, nhưng đây là một quan niệm của người ngoại giáo. Trong quyển sách ‘Tây Dương Giatô bí lục’ có mô tả việc trẻ em được đưa đến nhà thờ để các ‘cố đạo’ làm nghi thức bùa yểm, bôi trét những thứ ‘gì đó’ để làm cho tâm trí bị u mê đần độn, việc làm mờ ám và mang tính dị đoan nầy còn được tái diễn nhiều lần trong suốt cuộc đời của họ đã kìm giữ họ trong sự ngu muội tâm trí… họ trở nên thụ động cho bọn tay sai đế quốc và là nô lệ cho chủ nghĩa ‘giáo sĩ trị’. Để trả lời cho câu nói đùa trên, tôi chỉ trích lại câu trả lời của một vị mục tử: “Vấn đề rửa tội cho trẻ em không phải là tước mất tự do của con cái, vì khi con trẻ còn nhỏ thì không thể tự quyết nhiều thứ như: học trường nào và chữa bệnh ở đâu… Nhiệm vụ của cha mẹ là nuôi dưỡng, bảo vệ, dạy dỗ chúng những điều gì tốt cho chúng và tránh những điều nguy hại. Nếu cha mẹ nhận biết rằng Thiên Chúa là Chúa duy nhất và đức tin còn quý hơn một kho tàng thì tại sao còn chần chừ mà không cho con mình gia nhập Hội Thánh?”

Nói đến tự do, chúng ta liên tưởng đến câu nói thời danh của Thánh Augustinô: Khi dựng nên con, Chúa không cần hỏi ý con; nhưng để cứu chuộc con, Chúa cần sự cộng tác của con. Sự cộng tác ở đây là nói đến sự tự do quyết định làm lành lánh dữ. Khi nói về mầu nhiệm Chúa quan phòng, có một vấn nạn được nêu lên: “Chúa biết một người sẽ làm điều dữ, Chúa biết ông Giuđa sẽ phản bội, tại sao lại còn dựng nên họ và tại sao lại không ngăn cản? – Vì tôn trọng tự do của con người. Thử nhìn lại lịch sử dân Do Thái, chúng ta nhận ra rằng: Thiên Chúa tôn trọng tự do con người, nghĩa là họ tự do quyết định thờ Chúa hay bỏ Chúa; tuy nhiên Chúa vẫn không bỏ mặc họ phát triển như một cây hoang mà Chúa dạy dỗ họ, dìu dắt họ và cả trừng phạt họ… để dẫn họ về đường lành. Trở lại vấn đề con cái và đức tin cũng vậy: chúng ta có nhiệm vụ nói với con cái về ‘đường lành, về việc thờ phượng Chúa và bước đi trong lề luật Chúa’ như một sự thiện vĩ đại nhất trên trần gian nầy, là tiêu chuẩn chính để đánh giá sự thành công và hạnh phúc của một đời người.

Yêu mến Chúa và giữ luật Chúa là hai mặt của một đồng tiền. Trong CƯ, dân Do Thái đã được Thiên Chúa ban lề luật và ký kết giao ước tại núi Sinai: Dân Israel tôn thờ Một Chúa Duy Nhất và Chúa sẽ bảo vệ dân. Đây là hai vế của một giao ước. Thiên Chúa chưa bao giờ thất hứa nhưng dân Israel đã nhiều lần bội phản khi họ chạy theo các thần ngoại bang và Thiên Chúa đã kiên nhẫn với họ như người chồng phải chịu đựng một người vợ lăng loàn. Có một chuyện đáng nhắc lại ở đây: Dân Do Thái có hòm bia giao ước như một bảo chứng rằng Thiên Chúa hiện diện giữa họ, một ngày kia họ giao chiến với dân ngoại, họ cứ tưởng như mọi lần rằng Chúa sẽ bảo vệ họ và ra tay tiêu diệt quân thù, nhưng lần nầy thì Chúa đã bỏ rơi họ, vì họ đã sống như dân ngoại: cả việc thờ ngẫu tượng và bất tuân lề luật. Dân Do Thái bị quân địch đánh cho tơi bời và Hòm Giao Ước cũng bị mất. Dấu ấn của bí tích rửa tội làm cho ta trở thành con cái Chúa, nhưng đó không phải là ‘thẻ’ để vào nước trời, coi chừng có kẻ phải nghe lời chúc dữ: “Ta không biết các ngươi là ai!”, vì Chúa Giêsu đã nói rõ ràng: ‘ai yêu mến Thầy thì tuân giữ Lời Thầy’.

Yêu mến Chúa và yêu tha nhân cũng là hai mặt của một đồng tiền. Tôi không rành về tiền, nhưng tôi cũng mạn phép nói về nó một chút. Trên mỗi mặt của một đồng tiền có những họa tiết trang trí và những họa tiết ấn tín (phân biệt tiền giả hay tiền thật). Có lẽ đồng tiền kẽm chỉ có họa tiết trang trí, không sợ bị giả vì nó là đồng tiền nhỏ, nhưng nếu một mặt bị mài nhẵn hết họa tiết thì nó cũng trở thành đồng tiền mất giá trị. Còn nếu một mặt của đồng tiền giấy bị tẩy trắng hay bôi đen thì đồng tiền nầy cũng trở nên vô dụng. Đây là một hình ảnh minh họa lời nói của Thánh Gioan Tông Đồ: “Nếu ai nói mình yêu Chúa mà lại ghét anh em mình, thì nó là kẻ nói dối” .

Có những người chủ trương xây dựng một thiên đàng ở trần gian này chỉ nhờ vào lý trí và ý chí của con người: Luật pháp nghiêm minh bảo đảm sự bình đẳng mọi người, sự thịnh vượng sẽ đảm bảo không còn người nghèo và cung cấp mọi nhu cầu như an sinh giáo dục và y tế,  lý trí sẽ hướng dẫn ‘mình vì mọi người và mọi người vì mình, sẽ không còn cảnh người bóc lột người… Tự trong bản thân mỗi người, ai trong chúng ta cũng nhận ra rằng lòng ích kỷ tham lam của con người sẽ tiêu diệt mơ ước ‘một thiên đàng hạ giới’. Chỉ có Chúa Giêsu là Đường đã dạy ta hai giới răn trọng nhất là mến Chúa và yêu người và cũng chỉ có Ngài là Đấng Cứu Độ luôn ban ơn Thánh giúp ta tiến bước trên con đường nên thánh, hướng về thành đô Giêrusalem trên trời… Tự sức mình, tôi và bạn chẳng làm nên công trạng nào đáng kể.