Lời tạ ơn chân thành

 

Trong cuộc sống, nhiều khi ta có những lời tạ ơn nhau và nhất là tạ ơn Chúa mà không chân thành nhưng mang nặng hình thức và khách sáo. Và chúng ta thường ngại nói lời cảm ơn nhau, vì mang ơn ai đó là có sự ràng buộc (lệ thuộc) và nhìn nhận sự kém cỏi của mình.

Sách Giảng viên có một lời khuyên rất thực tế: “Giữa tuổi thanh xuân, hãy tưởng nhớ Đấng dựng nên mình. Đừng chờ tới ngày tai ương ập xuống và bạn cất tiếng nói tôi chẳng được niềm vui nào”. Quả vậy, chúng ta rất khó để nhận ra ơn lành Chúa ban cho mình và rất khó để có tâm tình tạ ơn Chúa. Dù mỗi ngày chúng ta đọc kinh cám ơn : tạ ơn Chúa đã cho mình làm người,  được chịu nhiều ơn lành  hồn xác, được qua đêm bằng an – không phải chết tươi.. . thế nhưng tự trong thâm tâm, chúng ta vẫn trách Chúa thờ ơ với mình, không thương ban cho mình nhiều ơn lành mong ước và nguyện xin: được lành bệnh, được may mắn, được thành công, được an lành, được hạnh phúc. Tôi vẫn có một lời cầu nguyện cho những người đau bệnh và những người thân: xin cho họ cảm nghiệm được tình thương của Chúa trong đời mình, biết bằng lòng với cuộc sống. Đức Phanxico khuyên chúng ta: Hãy dành thời giờ ngẫm nghĩ lại biết bao ơn lành Chúa đã ban trong đời mình để dâng lời tạ ơn Chúa. Hãy ghi vào nhật ký những ơn lành Chúa ban cho mình để nhớ hoài và nhớ lâu, để tạ ơn Chúa và đền đáp ơn Ngài – xứng với ơn mình đã lãnh nhận. Có một vị linh mục cứ nhớ lại ơn thoát chết vì bệnh khi còn nhỏ, trong lúc anh chị em mình đã chết vì bệnh, với xác tín rằng: Chúa muốn mình sống để phụng sự Ngài. Mỗi người hãy nhớ lại biết bao lần mình đã thoát chết trong gang tấc, đã tránh được bao tai ương… nhớ lại để nghiệm ra rằng: đời mình đầy tràn những hồng ân, may mắn nhiều hơn là rủi ro, ấy vậy chẳng mấy khi chúng ta tạ ơn Chúa. Ai đó đã từng nói: "con người là con vật vô ơn", còn Chúa Giê su lại nói: "Không phải tất cả đều được chữa lành cả sao? còn chín người kia đâu, sao không thấy họ trở lại tôn vinh Thiên Chúa". Trong câu chuyện 10 người mù được chữa lành, tỷ lệ con người biết tạ ơn chỉ là 1/10, không biết con số này có phản ánh được tỷ lệ thật trong cuộc đời này không?

Tâm lý học thường nói đến khủng hoảng của tuổi già. Tuổi này là lúc sức khỏe giảm sút, nhiều bệnh mãn tính phát sinh, tâm sinh lý không còn vững vàng, con cái trưởng thành rời xa và bạn bè ít đi, con người thường rơi vào cảnh cô đơn và tủi thân. Đây cũng là lúc con người thường rơi vào tình trạng trầm cảm nhẹ: không thích ồn ào, không thích bạn bè và thích không gian yên tĩnh – dễ rơi vào cô độc. Trên bình diện thiêng liêng, các nhà tu đức nói đến sự nhầm lẫn căn tính của mình có thể dẫn đến sự thất vọng thiêng liêng. Mỗi người có một giá trị vì là con cái Chúa. Nhiều người nhầm lẫn căn tính của mình với sở hữu và hữu hiệu: họ nghĩ họ giá trị vì những gì họ có và những gì họ làm được. Chính sự nhầm lẫn này đưa đến thất vọng và khủng hoảng của tuổi già, khi họ không có nhiều tiền nữa và không còn làm ra tiền, khi họ không còn giữ được vai trò trong xã hội và Giáo hội; điều này dẫn đưa đến cảm giác thất vọng về chính mình, cảm giác thừa thãi và vô vọng khi nhìn về tương lai đen tối… điều này dẫn đến việc nhiều người chọn cái chết như là sự giải thoát.

Có câu chuyện kể về hai vị thiên thần được sai xuống trần với nhiệm vụ riêng của mỗi vị, họ chia tay nhau và hẹn ngày giờ gặp lại nhau để cùng trở về thiên quốc. Đến giờ hẹn, một vị xách một chiếc bị với dáng đi rất nhẹ nhàng, còn vị kia rất nặng nhọc với chiếc bị quá cồng kềnh; chiếc bị nhẹ chứa những lời tạ ơn của con người, chiếc bị nặng là những lời cầu xin của họ. Câu chuyện 10 người phong cùi được chữa lành mà chỉ có một người trở lại gặp Chúa nói với ta rằng: rất ít người tạ ơn và lời tạ ơn của ta không thêm gì cho Chúa mà mang lại lợi ích cho con người, giúp ta gặp được Đấng là nguồn mọi ơn lành. Để có một lời tạ ơn Chúa, có sự cộng tác của đức tin, đức cậy và đức mến. Khi cầu xin ơn Chúa, có người thưa với Chúa: con tạ ơn Ngài đã nhậm lời con, có kẻ khác lại chờ cho đến khi có phép lạ xảy ra mới tạ ơn, cha Mello thì khuyên: Bạn hãy tạ ơn Chúa khi mình có sự xác tín rằng Chúa đã nhậm lời rồi, khi ai đó trao cho mình một tờ sec thì ta nên cám ơn ngay - đừng đợi đến khi vào ngân hàng rút tiền mặt rồi mới tạ ơn, có một bà kia bị bệnh phong thấp - đã tạ ơn Chúa cả 3 năm trước khi được khỏi bệnh, vì đã cảm nghiệm được ơn chữa lành đang đến với mình.

Sách Giảng viên cũng có một lời nữa rất đáng nhớ: “Thiên Chúa ban cho con người biết nhận thức về vũ trụ, tuy thế, con người cũng không thể nào hiểu hết được ý nghĩa công trình Thiên Chúa thực hiện trong lịch sử”. Thánh Phaolô nói: “Anh em hãy tạ ơn Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh, vì đó là điều Thiên Chúa muốn” (Tx 5, 18). Hãy nghĩ đến câu chuyện 9 năm biệt giam của Đức cha F.x Nguyễn Văn Thuận mà kiên trì theo Chúa trong cuộc sống của ta, dù có xảy ra điều gì đi nữa: ngài sống trong một không gian chật hẹp, có khi điện sáng suốt ngày đêm nhưng có khi chìm ngập trong bóng tối - trong nhiều tháng trời, mịt mù về tương lai, bị ghét bỏ và loại trừ, vô vọng nhưng không tuyệt vọng – mà vẫn cậy tin ở Chúa.

Sám hối

 

Cha Anthony de Mello nói với các tu sĩ: “những ngày lịch đỏ trong đời sống tâm linh của các anh sẽ đến, không phải là ngày các anh có tình yêu Chúa nồng nàn, nhưng là ngày các anh khám phá ra rằng Chúa yêu thương mình”.

Tiếp đó, cha kể câu chuyện: Có một người thợ săn trẻ, vì miệt mài theo đuổi con mồi, đã đi khá xa vào một khu rừng rậm. Bóng tối phủ xuống rất nhanh và anh nhận ra mình đã mất phương hướng để trở về. Anh cảm thấy sợ, và điều anh mong ước nhất lúc đó là gì? – không phải là có những kiến thức để tìm được phương hướng nhờ các vì sao, nhưng là cha mình xuất hiện, đặt tay trên vai anh và nói: “Nào, cha con mình cùng đi!”. Chính khi cảm nghiệm được Chúa thương mình, Chúa đồng hành với mình, Chúa giúp mình vượt qua gian nan và thậm chí vác mình trên vai, con người sẽ có lòng sám hối, vì biết rằng Chúa đã chết để cứu tôi ra khỏi tội. Lòng tin vào Chúa, nhận ra Chúa trong cuộc đời, trông cậy vào Chúa và yêu mến Chúa… là những điều ta phải thiết tha cầu xin và khiêm tốn đợi chờ. Và nhất là ơn sám hối - thì ta phải luôn cầu xin Chúa ban cho mình, vì ta đã biết rằng Thiên Chúa luôn đi bước trước trong việc tìm kiếm con người, nhưng ta thường nhận ra mình chẳng có tội gì lớn, thật khó để xét mình và thật ngại khi phải đến tòa cáo giải.

Thánh Augustino đã cầu nguyện: “Xin cho con biết Chúa, xin cho con biết con”. Biết Chúa và biết mình không phải một lần là đủ. Đây không phải là lời cầu nguyện mà người thanh niên tội lỗi Augustino đã thưa với Chúa để được ơn hoán cải, mà còn là lời cầu nguyện của mỗi chúng ta- trong từng ngày sống. Vì dù đã là người con Chúa từ lâu, nhưng coi chừng chúng ta giống hệt người con cả trong dụ ngôn Người cha nhân hậu (Lc 15 11-31): chúng ta ở trong nhà cha như một người làm công! Có một hiện trạng chung ở nhiều giáo xứ là tòa giải tội thường bám đầy bụi, có khi cả đến mấy tháng trời mới dùng đến. Các cha chẳng bao giờ nhắc nhở và thúc giục con chiên siêng năng xưng tội - mà con chiên cũng chẳng có tội gì để xưng, có lẽ kẻ được lợi trong vụ này là ma quỷ và kẻ thất thu chính là Thiên Chúa. Khi đọc chuyện cha Thánh Vianey, chúng ta biết: ngài nổi tiếng về việc giúp cho tội nhân hoán cải. Cha Mello nói : Căn tính của linh mục là hòa giải tội nhân với Chúa, là cầu nối giữa con người với Thiên Chúa, nhưng nhiều linh mục đã đánh mất căn tính của mình, thậm chí bỏ cầu nguyện, không thông thạo nghệ thuật dẫn con người đến với Chúa.

Một nhà tu đức nói: Hãy cho tôi 100 người, yêu Chúa trên hết mọi sự và gớm ghét tội vô cùng, thì tôi sẽ thay đổi thế giới này và lật tung các cửa hỏa ngục. Câu nói trên muốn nói rằng: hầu hết chúng ta chỉ yêu Chúa vừa vừa và ghét tội sơ sơ. Chính Augustinô, trên hành trình trở lại, đã có một lời cầu nguyện hâm hâm dở dở: Lạy Chúa, xin giải thoát con khỏi những đam mê trần tục, nhưng xin Chúa từ từ thôi. Rất nhiều người chọn câu nguyện Thánh Danh: “Lạy Chúa Giê su, xin thương xót con là kẻ tội lỗi”, nhưng tự thâm tâm thì chẳng thấy mình có tội gì cả, và có xét mình mỗi tối thì cũng chỉ thấy rằng ngày hôm nay mình sống quá tốt – lương tâm chúng ta vô cảm dần theo tuổi đời thì phải! Hành trình theo Chúa cần có hai điều kiện: loại bỏ những cản trở là những thói hư tật xấu làm mất lòng Chúa, và điều kiện thứ hai là yêu Chúa nồng nàn. Chúng ta thường dễ thấy những lời nói và hành động xúc phạm đến tha nhân, nhưng rất khó thấy những điều làm buồn lòng Chúa. Ai đó đã nói: cho dù bổn phận và chức vụ của bạn là gì, nặng nhọc và quan trọng đến đâu, thì việc quan trọng nhất trong đời bạn là yêu Chúa thật nhiều. Chúng ta dễ lầm tưởng mình phải trở nên sạch tội như là điều kiện tiên quyết để có thể đến gần Chúa và yêu Chúa nồng nàn, nhưng ngược lại mới đúng; Chúa yêu ta dù ta tội lỗi, thậm chí càng tội lỗi thì càng được Ngài yêu hơn, cứ yêu Chúa nhiều thì chúng ta sẽ nhận ra tội mình, yêu nhiều thì được tha nhiều là vậy. Và ngược lại, nếu ta không thấy tội mình là vì ta còn yêu Chúa quá ít.

Lạy Chúa Giê su, con thật đáng thương vì không nhận ra mình có tội, và chẳng có nhu cầu để lãnh bí tích hòa giải, mà có đến thì con cũng chỉ xưng đi xưng lại mấy tội cũ từ nhỏ đến giờ. Nhưng con biết rằng Chúa chẳng mệt mỏi khi tha thứ cho con, Chúa còn vui mừng khi con ăn năn vì những tội nhẹ trong ngày sống và cả triều thần sẽ vui khi một người bước vào tòa giải tội. Xin ban cho các linh mục vượt qua được sự ngại ngùng khi nghe tội để các ngài thúc giục con cái mình siêng năng xưng tội. Vì lạy Chúa, hình như chúng con đang sống đạo hình thức: đọc kinh nhiều, lễ hội nhiều, rước lễ nhiều, nhưng mối liên lạc với Chúa chẳng có bao nhiêu – và việc thực hành đạo còn hời hợt, tạo nên nhiều gương mù gương xấu cho anh em. Amen.

Lắng nghe tình yêu Chúa

 

Có khá nhiều phép lạ được Chúa Giê su thực hiện trong ngày Sa bat, trong những cuộc tụ họp để cầu nguyện của cộng đoàn. Có một kịch bản chung chung là các kinh sư và các biệt phái rình xem Chúa có vi phạm lề luật để tìm cớ tố cáo, dĩ nhiên Chúa tranh luận với họ về việc Ngài sắp thực hiện – giúp họ nhận ra Chúa là Môi sen mới, là Đấng có quyền làm cho trọn lề luật Cựu Ước, và cuối cùng là các biệt phái và luật sĩ bực tức khi thấy Chúa vi phạm lề luật nên tìm cách để loại trừ Ngài. Bài Tin Mừng Chúa chữa người bại tay nói với chúng ta vài điều có thể áp dụng vào đời sống tâm linh.

Người biệt phái và luật sĩ luôn hành động theo nhãn quan vụ luật (vì luật) và và xét đoán mọi sự theo nhãn quan này, nên không nhận ra điều kỳ diệu xảy ra trước mắt họ và không nhận ra quyền năng Thiên Chúa nơi con người Giê su. Chúa Giê su đã nhiều lần đưa ra những câu chuyện để giúp họ phản tỉnh và thay đổi não trạng cứng nhắc về luật ngày Sa bat: con bò rơi xuống hố thì phải kéo lên ngay, vua Đavit và các thuộc hạ đã ăn bánh cung tiến để thoát chết đói, ngày sabat nên làm lành và cứu sống hay là giết chết… Chúa muốn họ, khi chứng kiến những phép lạ vĩ đại Chúa làm, khi được nghe Chúa giảng giải về lòng nhân ái lớn hơn cả lề luật, có thể nhận ra chính Chúa là Đấng Thiên Sai – để nhờ tin mà được cứu sống. Có những người biệt phải đã thay đổi não trạng và tin vào Chúa Giê su, nhưng con số này không nhiều, còn đa số những người lãnh đạo tôn giáo Do Thái đã cứng lòng và đã âm mưu giết chết Đức Giê su. Điều này giúp chúng ta rút ra một bài học: khi chúng ta không tìm kiếm ý Chúa mà tìm thỏa ý riêng mình và hành động theo thành kiến thì chúng ta khó nhận ra những điều kỳ diệu xảy ra trong cuộc sống, chúng ta dễ bực tức với tha nhân và với cả chính Thiên Chúa.

Có lời một bài hát: “Từ sớm mai hồng, xin cho con luôn được lắng nghe tình yêu của Chúa. Và trong cuộc sống, xin cho con được thấy đường lối của Ngài”. Câu hát này diễn tả một cõi lòng rộng mở cho những chân lý trời cao tuôn đổ xuống lòng mình, một đôi bàn tay đưa ra để hứng lấy những giọt sương hồng ân của Đức Khôn Ngoan – làm giãn khát cho một linh hồn khao khát Chúa. Có câu chuyện kể về một đôi bạn trẻ, du lịch bằng xe đạp qua nhiều vùng đất và nhiều quốc gia, sau khi dừng chân 1 tuần lễ trong một trại phong – họ đã nhận ra một chân lý: “Dù cho chuyện gì xảy ra với họ, họ cũng không còn gì phải phiền trách cuộc sống, khi chứng kiến và so sánh với cảnh khổ đau mà những người bất hạnh nơi trại cùi phải trải qua”. Thế đó, nhiều khi đôi tai và đôi mắt của ta thiếu chiều kích linh thánh, nhiều khi ta chủ trương lối sống tự do theo ý riêng mình quá và nhiều khi ta không nhìn ra nỗi khốn khổ trong cuộc sống của những người quanh ta, nên ta dễ nổi cáu với tha nhân và oán trách Chúa.

Chúa Giê su nói với người bại tay: “Hãy giơ tay ra”. Chúa cũng nói với ta như vậy: “Hãy giơ tay ra, hãy mở lòng ra”. Giơ đôi tay ra để cầu nguyện, mở tay phải ra để làm việc giúp người thân, làm việc nuôi thân và làm việc thiện như Mẹ Tê rê xa Calcutta. Chính khi người bại tay giơ tay ra thì anh được chữa lành. Một trái tim quảng đại – biết mở ra cho người khác – có chỗ cho người khác và cho chính Chúa, sẽ được chữa lành khỏi những ích kỷ - dò xét – bực tức, lên án. Ai đó đã từng nhận xét: những người quảng đại phục vụ và hay giúp đỡ người khác thường có một cuộc sống nhẹ nhàng và thanh thản, dường như họ được chúc phúc và sống bình an. Lời một nhà tu đức: không khí mình hít vào chính là không khí mình thở ra; Ngươi sẽ không ra khỏi đó cho đến khi trả hết đồng xu cuối cùng (người hẹp lòng sẽ vướng phải những chật hẹp mình đã gieo); Thiên Chúa không bao giờ thua lòng quảng đại của con người.

Nhận ra tình thương và quyền năng Chúa luôn thực hiện trong đời ta không phải là một điều dễ. Nhận ra lòng tốt của người thân và bạn bè cũng là một điều khó. Xin Chúa ban ơn giúp sức để chúng ta đừng sống hâm hâm dở dở, nhưng biết yêu Chúa nồng nàn: làm mọi việc vì tình Chúa, và biết thể hiện lòng thương xót với anh em quanh mình. 

 

Từ bỏ chính mình

 

Trong bài Tin Mừng Chúa Nhật 23 TN C,  Chúa Giê su nói với chúng ta: Ai không từ bỏ những người thân, mạng sống mình, của cải mình, vác thập giá mình thì không thể làm môn đệ Chúa. Chúng ta liên tưởng đến thập giá Chúa đã trải qua, vì một nhà tu đức đã nói: Chúa không đòi chúng ta phải đi những bước mà Người chưa từng đi trên đó.

Nhiều lần chúng ta thử dùng lý luận để tìm hiểu : tại sao Chúa lại chọn con đường thập giá, nghèo, vô danh… và còn yêu cầu những môn đệ của Ngài phải sống như thế - nếu muốn nên nghĩa thiết với Chúa? – Với trí óc loài người, chúng ta không thể hiểu được nhiều điều, chỉ biết rằng Chúa chọn con đường tự hủy và cái chết thê thảm như thế là để ‘ý Cha được nên trọn, để biểu lộ tình thương vô bờ bến của Thiên Chúa dành cho con người, để đền tội nhân loại, chấm hết. Sách Khôn ngoan nói với chúng ta rằng: ““Ai hiểu thấu Thánh ý của Chúa, nếu Chúa không ban sự khôn ngoan ?”. Sách GLHTCG nói với chúng ta rằng: đau khổ và cái chết là một mầu nhiệm, trí óc con người chỉ hiểu được một phần nào ý nghĩa của nó, chỉ sau khi chết thì tấm màn bí mật mới được vén mở; Chúng ta biết chắc một điều: Thiên Chúa không bao giờ cho phép sự dữ xảy đến, nếu Ngài không dùng quyền năng và tình yêu của Ngài mà rút ra những điều lành cho những kẻ Ngài tuyển chọn.

Thay vì thắc mắc tại sao Chúa lại chọn con đường thập giá, chúng ta hãy tri ân Chúa vì đã yêu thương ta đến tận cùng và hãy gớm ghét tội lỗi vì Chúa đã đổ máu đào để cứu ta thoát khỏi tội. Giáo hội dành tháng 6 và các ngày thứ 6 trong tuần, đặc biệt là thứ 6 đầu tháng để kính Thánh Tâm Chúa; trọng tâm của việc thờ phượng này là để kính nhớ tình yêu Chúa. Một điều đáng tiếc là chúng ta thường lãng quên và không tri ân cho đủ tình yêu vô bờ bến mà Thiên Chúa dành cho nhân loại. Trên bình diện nhân loại, khi một ai đó tin vào tình yêu mình dành cho họ thì đó là một niềm hạnh phúc và an ủi lớn lao, vậy mà nhiều khi chúng ta bỏ Chúa mà đi theo đàng tội, khi chúng ta quá bận rộn việc trần tục mà gạt Chúa ra khỏi cuộc đời, khi nghĩ rằng Chúa chết là việc của Chúa chẳng liên quan gì đến tôi, thì Chúa phải thốt lên: “Ta trách ngươi đã đánh mất tình yêu thuở ban đầu” (Kh 2,4). Thiên Chúa là một Bản Vị, hiện hữu ngay trong cuộc đời ta và giữa trần thế này, Ngài cũng biết buồn và biết ghen khi bị phản bội, biết vui mừng và hân hoan khi con người biết hối cải trở về và biết đáp lại tình yêu của Chúa, khi ta biết chuyện trò thân mật với Ngài.

Trong ngôn ngữ Thánh Kinh, hai chữ từ bỏ muốn nói rằng : yêu ít hơn. Điều này trở nên dễ hiểu khi liên tưởng đến câu chuyện của Thánh Phê rô. Hai lần Chúa hỏi ông: “Con có yêu Thầy Không? Và một lần Chúa hỏi: con có yêu Thầy hơn những người này không?”. Chúa Giê su yêu Chúa Cha trên hết mọi sự, yêu con người là phụ tùy của tình yêu Cha; đến lượt chúng ta, yêu mến Thiên Chúa, tìm kiếm ý Chúa, tin yêu Chúa Giê su là điều ưu tiên số một, tình yêu đồng loại nằm ở phách yếu và là đòi buộc của điều răn thứ nhất. Điều này làm chúng ta yên tâm khi hiểu được rằng: có những trường hợp chúng ta phải bỏ lại người thân, mạng sống mình, của cải mình, lại đàng sau nếu chúng cản trở ta theo Chúa. Đọc chuyện Thánh Nữ tử đạo Felicita, tử đạo năm 203 ở tuổi 22, chính người cha đã tố giác con mình khi cô muốn trở thành Ki tô hữu. Người bố đưa người con thơ đến lao tù để mong đứa con gái vì động lòng mà chối đạo, nhưng thánh nữ đã chọn cái chết, bỏ lại tất cả vì tình yêu Chúa.

Chúa kể hai câu chuyện, một người xây tháp và một vị vua chuẩn bị đi giao chiến, để nói với chúng ta rằng: khi theo Chúa, đừng ảo tưởng, phải thấy trước điều kiện tiên quyết là phải chọn Chúa trên hết, trong trường hợp có sự giằng co thì phải từ bỏ tất cả, vì tình yêu Chúa và để được nên giống Chúa. Nếu chúng ta hiểu hai ví dụ này theo cách khác một chút thì e rằng hơi nguy hiểm: khi theo đạo, theo một ơn gọi tu trì hay dấn thân nào đó, thì phải lượng sức mình có thể đi cho đến cùng hay không - nếu liệu không đủ tiền xây nhà thì đừng xây. Nếu nghĩ như vậy thì chẳng ai dám dấn thân cả, vì xét cho cùng, tất cả chúng ta, khi cất bước theo Chúa là chấp nhận mạo hiểm: không biết trước tương lai, chỉ biết cậy dựa vào Lời hứa của Chúa ‘Ta ở với con’(Dnl 31,23). Chúng ta liên tưởng đến cuộc đời của Thánh Phao lô và của Thánh Thomas More: các Ngài đã chọn Chúa trên hết, trung thành với giáo huấn của Chúa đến bị lao tù, mất mạng sống, các ngài dâng hiến mạng sống mình trong hân hoan.

Chung quanh chúng ta có biết bao người gặp những thánh giá rất nặng trong tâm hồn và thể xác. Kiếp người với sinh bệnh lão tử. Khi sống theo những đòi hỏi của Tin Mừng, có một sự giằng co của tham sân si. Những bổn phận hằng ngày để sống cho ra con người tử tế, người hữu ích, người phục vụ… cũng đòi ta phải hy sinh ý riêng. Đó là những gánh nặng cuộc đời, Chúa mời gọi ta bằng lòng với những quà tặng hằng ngày đó, trong tâm tình hiến dâng và đóng góp phần nhỏ bé của mình vào thập giá cứu độ của Chúa: “Ai vui vẻ dâng hiến thì sẽ được Chúa yêu thương”(2Cor 9,7).

 

 

 

 

 

Phụng sự Chúa trong mọi người

 

Con người thời đại, nhất là giới trẻ, thường có cái nhìn về bản thân con người và xã hội với cái nhìn thuần túy nhân loại, thiếu chiều kích tâm linh và đạo đức. Mạng xã hội mà người trẻ tiếp xúc mỗi ngày củng cố và lan truyền lối suy nghĩ này, khiến cho những kiến thức về đạo đức khó thâm nhập vào tư duy cuả con người thế kỷ 21 này. Xin đan cử một vài luận điệu của người trẻ khi nhìn về cuộc đời.

Người trẻ phân tích: Tại sao ‘một mẹ nuôi được 10 con mà 10 không nuôi được một mẹ?’. Là vì khi người mẹ nuôi đứa trẻ, họ có một niềm hy vọng vì người con lớn dần lên và người mẹ sớm được giải thoát khỏi những chăm sóc nặng nề; trong lúc chăm sóc người cha mẹ già thì không có một hy vọng tiến triển mà ngược lại ngày càng nặng nề hơn. Đó là một quan sát đúng thực tế, nhưng không phải là câu trả lời đầy đủ. Tôi nghĩ : sở dĩ con cái không chăm sóc cha mẹ là vì thiếu lòng đạo đức, đạo đức làm người và làm con Chúa, vì nạnh kẹ nhau và vì ích kỷ. Vấn đề ở đây là thiếu đạo hiếu và thiếu lòng tri ân; thêm vào đó là lỗi luật Chúa : ngươi phải thảo kính cha mẹ. Thực tế thì gánh nặng và sự lo toan của cha mẹ với con cái có khi nào vơi nhẹ đâu, có chăng là thay đổi về cách thức, và có những đứa con tật nguyền thì cha mẹ vẫn kiên trì yêu thương chăm sóc suốt mấy chục năm trời.

Ngại lập gia đình. Người trẻ lan truyền cho nhau những thông tin và luận điệu, những con số thống kê…để cổ vũ nhau: lập gia đình làm gì vì có mấy người chung thủy, vì trách nhiệm, vì mất tự do. Thật khó để nói với người trẻ rằng: để tránh dâm dật thì mỗi người hãy có vợ có chồng (lời Thánh Phao lô), ơn gọi của mỗi người là nên hoàn thiện như Cha trên trời : Thiên Chúa là tình yêu, một tình yêu trao ban và chia sẻ, con người phải có lý tưởng sống liên đới với người khác chứ không chỉ là để kiếm tiền và hưởng thụ, một cuộc sống chỉ quy về mình ; cuộc sống tu trì hoặc hôn nhân có mục đích là tìm một sự nâng đỡ nhau, liên đới và giúp nhau nên hoàn hảo hơn; Sách Sáng Thế nói “Con người ở một mình không tốt”, điều này muốn nói rằng con người phải có một tương giao, bổ túc, liên đới – nếu chỉ khép lại nơi bản thân thì đến một lúc nào đó sẽ cảm thấy cô đơn, thấy cuộc đời minh vô nghĩa và đi đến thất vọng – đến nỗi có nhiều người thừa mứa vật chất mà lại chọn tự tử như con đường giải thoát.

Trong thời đại hôm nay, ma quỷ tấn công vào gia đình, hủy hoại các giá trị của gia đình và xem chừng chúng rất thành công. Gia đình là tế bào căn bản của xã hội và Giáo hội, điều dễ hiểu là khi các tế bào căn bản này biến dạng thì xã hội và Giáo hội sẽ lung lay tận gốc rễ. Chuyện lỗi phạm điều răn thứ 6 với những hình thức biểu lộ và những hệ lụy của nó như dâm dật, ngoại tình, hôn nhân đồng tính, phá thai và ly dị… nay được chia sẻ và truyền bá qua các mạng xã hội. Người trẻ với tâm thức phải cập nhật những điều mới lạ để không bị tụt hậu đã miệt mài tìm hiểu những xu hướng của các cộng đồng mạng, đến nỗi chẳng màng đến những thứ nền tảng khác: sách học làm người, tìm hiểu thêm về giáo lý của đạo như kinh thánh, tu đức… Nếu nói ‘gia đình là một xã hội thu nhỏ, nơi đó có những người già – trẻ em, thanh niên, người khỏe, người bệnh, cha mẹ và con cái, thì cũng không sai. Những người già và các bậc cha mẹ thường cảm thấy khó truyền đạt những giá trị đạo đức cho con cái - là những người trẻ, vì chúng dường như không quan tâm; một khi tâm hồn con cái đã không có những nền tảng tu đức thì cách ứng xử của chúng với các vấn đề thời đại sẽ rập khuôn theo lối ứng xử mà cộng đồng mạng đã nắn đúc nên nhân cách của chúng. Sẽ không lạ gì nếu người trẻ không hiểu người già và người già khó cảm thông với người trẻ: không chịu khó làm việc, không chịu đựng nhau, dễ bỏ nhau, không tôn trọng sự sống và bỏ rơi người cao tuổi…

Tuy khó nói chuyện đạo đức với người trẻ, nhưng cha mẹ là người giáo lý viên đầu tiên để thông truyền những giá trị đạo đức cho con cái mình, trước hết bằng gương sáng – kế đến là lời nói, phải biết tận dụng những cơ hội phù hợp để nói với con – và quan trọng nhất là cầu nguyện cho con cái được biết kính sợ Chúa. Hãy biết răng năng lực của lời cầu nguyện có sức mạnh hơn là của những lời nói.

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo 2 đã nói: xây dựng một gia đình hạnh phúc và thánh thiện là một chỉ tiêu lớn trong cuộc đời. Một nhà tu đức nói: Để có một gia đình hạnh phúc có rất nhiều yếu tố, nhưng không thể thiếu sự tri ân và khiêm tốn. Người ta không tri ân nhau là vì nghĩ rằng mình xứng đáng ( mình có tiền nên có quyền, mình có sắc đẹp nên mình có quyền), trong hôn nhân thì không như vậy, bạn cứ ngẫm nghĩ thì sẽ nhận ra rằng mình phải biết ơn người bạn đời vì họ đã trao hiến cả cuộc đời cho mình, để ở bên cạnh mình và chịu đựng mình, chăm sóc mình và động viên mình. Lòng tri ân sẽ giúp mình trở nên khiêm tốn, biết tôn trọng người bạn đời và đáp lại tình yêu đó bằng cách làm đẹp chính mình: làm đẹp bên ngoài và làm đẹp tâm hồn. Một thảm cảnh xảy ra trong nhiều gia đình là thái độ gia trưởng: mọi người phải nghe theo mình và cung phụng mình, nếu không thì đánh đập; đôi khi có những phụ nữ gia trưởng, nhưng đa số trường hợp ở VN – khi nói đến gia trưởng là nói đến người đàn ông, người cha trong gia đình, vợ và con cái là nạn nhân.

Hãy học nơi gia đình Thánh Gia bài học yêu thương, phục vụ, quan tâm, tự hủy và cầu nguyện, để ai nấy hoàn thành sứ mạng của mình trên trần gian.

 

Ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên

 

Trong giáo lý Ki tô giáo, có những chủ đề mà người ta ngại nói vì nói mãi đến chết cũng không vượt thắng được, và vì nó trái ngược với khuynh hướng tự nhiên của con người. Có thể kể đến vài chủ đề: đau khổ và thập giá, hạ mình xuống (khiêm tốn), phục vụ. Tuy khó nói, nhiều người đã nói và khó thực hiện, nhưng vì đây là những chủ đề quan trọng và then chốt trong đạo, nên cứ phải nói để khuyến khích nhau tìm kiếm sự trọn lành. Hôm nay chúng ta sẽ bàn về câu nói của Chúa Giê su: “Hãy ngồi vào chỗ cuối, vì ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên” (Lc 14,11).

Chúa Giê su không đưa ra một lời khuyên cho những bữa tiệc trần gian và cách ứng xử nhún nhường để lấy lòng người đời. Chúa muốn nói đến thái độ phải có để dự phần vào bữa tiệc thiên đàng: Chúa là ông chủ sẽ mời những kẻ, khi sống ở trần gian, có lối sống khiêm nhường - trở nên nghĩa thiết với Ngài trên nước trời. Vì sao? – vì họ trở nên giống Chúa Giê su, Đấng đã tự hạ đến tột cùng khi nhập thể làm người, Chúa đã sống âm thầm trong 30 năm trời – làm nghề thợ mộc để mưu sinh, đã chết vì vâng ý Cha – để loài người được cứu sống. Thời đại hôm nay, ta dễ nghĩ rằng: sống tự hạ thật khó, vì chỉ có đói! Chúng ta thử quan sát một cuộc tụ họp thì sẽ rõ: ai cũng tô vẽ cho mình được đẹp hơn, tài hơn, có công cho đời và cho đạo hơn, làm ăn thu nhập cao hơn… con người thật của mình, để dễ bề làm ăn và để tìm kiếm tiếng khen. Không chỉ người Việt mình đề cao cái tôi, mà bất cứ ai trên trần gian đều bị cám dỗ tự tôn mình lên: không lệ thuộc thần minh (vô thần lý thuyết hoặc thực hành) và tự lập (bất cần ai). Thời đại nào cũng xuất hiện những triết thuyết nói với nhân loại rằng: "chẳng có chúa nào hết – mọi sự tự nhiên mà có – Thiên Chúa đã chết (xưa rồi, thuộc về quá khứ) – Chúa không tạo dựng con người theo hình ảnh Chúa mà con người tạo dựng nên Chúa theo hình ảnh mình - con người trói buộc mình vào vị Chúa mà họ tạo nên, thật đáng thương cho sự vong thân và mất tự do của kẻ tin vào Thượng Đế!".  Đó là cái bệnh của người lớn, nên Chúa đã nói: nếu các con không trở nên như trẻ nhỏ thì chẳng vào được nước trời.

Cơn cám dỗ triền miên của con người là quá bám víu vào trần gian đến nỗi quên mất lối về trời. Khi nói về của cải, Chúa nói: các con không thể làm tôi Thiên Chúa và tiền của được, vì nó sẽ mến chủ này mà khinh chủ nọ. Khi nói về thói ham danh và khoa trương, Chúa nói: Khốn cho các ngươi là những người biệt phái giả hình, các ngươi ham chỗ nhất và được trọng vọng; nếu khi cầu nguyện, ăn chay và bố thí mà để phô trương, thì các con đã lãnh hết phần thưởng và mất công phúc rồi. Khi nói về thái độ tỉnh thức, Chúa nói: ông Chủ về bất ngờ, cửa sẽ đóng lại, những kẻ ham mê sự đời và không tỉnh thức sẽ kêu gào trong tuyệt vọng. Chúa dạy người con cái Chúa phải biết luôn hướng đôi mắt về quê trời, vì trời đất sẽ qua đi - chúng ta chỉ mang theo được một thứ duy nhất, đó là những gì chúng ta đã cho đi. Đoạn kết của bài Tin Mừng nói với chúng ta rằng: hãy làm phúc cho người nghèo thì Cha trên trời sẽ thưởng công, Chúa sẽ rộng rãi với ta không chỉ ở đời sau mà ngay ở đời này. Một nhà tu đức nêu lên những điều kiện quan trọng khi cầu xin, để được Chúa nhận lời thì phải có: đức tin, sự tha thứ, kiên trì, quảng đại, tự thoát...

Bản tính con người là yếu đuối, Chúa biết điều đó và con người cũng nhận ra sự bất toàn và những cơn cám dỗ liên miên của mình: đam mê của con mắt, đam mê của xác thịt và lòng kiêu hãnh về của cải. Điều quan trọng là cậy dựa vào ơn Chúa để bắt đầu lại và mỗi ngày tiến bước về phía trước. Có một tu sĩ tham dự rất nhiều cuộc tĩnh tâm, lãnh hội được khoảng 100 tư tưởng tốt lành để nên thánh, ông ta cầu xin Chúa ban cho mình sức mạnh để thực hiện ít là một điều tốt lành đó vào cuộc sống. Mỗi người chúng ta cũng vậy, biết bao sách tu đức, sách Kinh Thánh, sách GLHTCG, biết bao sứ điệp của các vị Giáo hoàng … đầy dẫy trong tâm trí và trong máy, trong tủ sách. Và nếu nhắm mắt lại, chúng ta cũng biết con đường nên thánh là yêu mến Chúa hết lòng và yêu tha nhân như chính mình và như Chúa yêu tôi. Ấy thế, ở khía cạnh khác của cuộc sống, từng giây phút ta cứ bị cám dỗ phình to cái tôi của mình, mong được người đời kính trọng, ham danh lợi thú. Tất cả cuộc đời ta tùy thuộc vào ơn Chúa, vào việc bám chặt và kết hợp với Chúa. Chính tình yêu Chúa và ơn Chúa giúp ta sống tốt từng ngày: Xin Chúa giúp con, kẻo nguy mất.

Tôi còn nhớ có vị linh mục đã hôn chân 12 tông đồ trong nghi thức rửa chân, tôi nhớ Đức Phanxico cũng thường hôn chân các phạm nhân trong nhà tù, tôi nghĩ đến biết bao người bị những oan ức và khổ tâm vào lúc cuối đời, tôi nghĩ đến những người già – tủi thân vì con cái lãng quên, chịu mang thương tật để phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của con cái- sự bất lực đó cũng là một sự tủi nhục… Tất cả là cơ hội để con người học được sự tự hạ, để rồi ông chủ sẽ đưa họ lên cao trong bữa tiệc nước trời.

Công bằng và thương xót

 

Dụ ngôn người công nhân giờ thứ 11 luôn làm cho chúng ta sửng sốt mỗi lần nghe lại. Tại sao lại có một sự bỡ ngỡ và ngạc nhiên nảy sinh trong tâm trí ta? – Thưa, vì mọi lý luận của con người thường dựa vào sự công bằng, còn suy nghĩ mà Chúa lại dựa vào lòng thương xót. Dụ ngôn này làm ta liên tưởng đến câu chuyện người trộm lành: đến giờ chết mà vẫn còn trộm được thiên đàng, quá may mắn và quá dễ dàng.

Chúng ta được dạy rằng: phải thực thi công bằng trước khi nói đến bác ái, thương xót. Công bằng được định nghĩa là theo đúng lẽ phải, không thiên vị. Câu chuyện Tin Mừng hôm nay, Thiên Chúa công bằng khi trả công đầy đủ cho những kẻ làm sớm, nhưng Ngài lại thương xót khi cư xử rộng rãi với những kẻ chỉ làm có 1 giờ đồng hồ. Câu chuyện người công nhân giờ thứ 11 làm ta liên tưởng đến đoạn Mt 25, nói về đề thi của ngày phán xét: Chúa không hỏi ta đi lễ - đọc kinh nhiều hay ít, bằng cấp, thành công, của cải, nổi tiếng … mà chỉ hỏi ta có biết thương xót tha nhân như Chúa không? Dĩ nhiên, giới răn thứ nhất và quan trọng nhất dạy rằng : phải kính mến Chúa trên hết mọi sự và trên hết mọi loài. Lòng kính mến Chúa thúc đẩy chúng ta đến nhà thờ để gặp gỡ Ngài, múc lấy nguồn sức sống và học nơi Ngài tấm lòng thương xót, để có thể nhìn thấy Chúa nơi tha nhân và yêu thương họ. Nhiều người cho rằng cốt lõi của đạo là sống bác ái, họ nói đạo tại tâm nên bỏ luôn nhà thờ; kẻ khác lại cho rằng đạo nào cũng như đạo nào, vì đạo nào cũng dạy ta ăn ngay ở lành, vì vậy thờ thần nào cũng được! Đừng quên rằng: đạo Ki tô không phải là giáo thuyết trừu tượng mà là đi theo Một người và sống với Đấng ấy như một Bản Vị, và rằng Chúa dạy ta phải yêu Ngài trên hết mọi sự và hơn mọi người.

Dòng đời như thác lũ, dễ nhấn chìm bao tâm hồn vào trong vòng xoáy của nó, làm cho bao sinh linh trở nên cứng cỏi và không còn biết thương xót tha nhân. Thỉnh thoảng,Thiên Chúa tốt lành vẫn gửi những lời nhắc để lòng trắc ẩn còn có cơ hội hồi sinh. Chúng ta vẫn nghĩ rằng xã hội VN đã trở nên vô cảm trầm trọng, người lương thiện đã tuyệt chủng, lòng người cong vẹo như đuôi chó – dù có nắn thẳng rồi nó lại cong như cũ. Không nên bi quan như vậy, xã hội vẫn có những người tốt biết ra tay cứu giúp người khác, và khi ta bỏ qua một cơ hội giúp đỡ ai đó trong khả năng của mình thì lương tâm sẽ ray rứt mãi, đó là hoạt động của Thánh Thần.

Nhiều người có dịp ghé thăm giáo xứ Vinh Hương và tham dự thánh lễ ngày thường, họ khá ngạc nhiên khi thấy số người tham dự Thánh lễ quá đông, chứng tỏ là ở nhiều xứ đạo khác không được như vậy. Có hôm cha xứ nói về tình trạng cha mẹ lơ là trong việc giáo dục con cái về đức tin, biểu hiện là không thúc giục con cái tham dự phụng vụ - học giáo lý - cổ vũ những giá trị Tin Mừng. Đừng nghĩ rằng mình nuôi con lớn lên và học hành là tròn bổn phận, bổn phận giáo dục đức tin cho con cái rất quan trọng và nặng nề mà cha mẹ phải trả lẽ trước mặt Chúa, cha mẹ phải làm gương – cầu nguyện – học hỏi để có kiến thức mà truyền đạt. Bạn nghĩ gì khi nhìn những con ong hút mật hoa? – Có những loại cây đậu trái nhờ ong thụ phấn, nhưng cũng có những loại hoa được trời ban cho ong làm nguồn sống: con ong vô tư hút mật từ hoa, khi đến thờ phượng Chúa, chúng ta múc lấy nguồn sức sống từ Ngài, chẳng thêm gì cho Chúa và đừng bao giờ kể công với Chúa, bạn nhé.

Câu chuyện Tin Mừng nói với ta rằng: Chúa đến với ta từng ngày, Chúa ban phúc lành cho ta, Chúa yêu ta vô bờ bến… không phải do ta dễ thương, nhiều công đức và lắm nhân đức, mà chỉ do lòng thương xót mà thôi; và khi Chúa gọi ta về bên Ngài, chúng ta hy vọng sẽ chứng kiến nhiều tiếng reo hò sung sướng ở cổng thiên đàng, kiểu như người trúng số độc đắc: Chúa không xét xử ta theo công trạng mà theo lòng thương xót của Ngài. Tôi cứ suy đi nghĩ lại những thắc mắc người ta đặt ra cho Chúa Giê su ở trong Tin Mừng, thì thấy một câu hỏi được xếp vào loại hay nhất và hóc búa nhất là: “Có phải có rất ít người được cứu độ?”- Chúa Giê su lảng tránh câu hỏi đó, Ngài trả lời: “Hãy cố gắng mà vào cửa hẹp”; giả sử hôm ấy Chúa trả lời ít hay nhiều thì con người tha hồ tính toán! Tôi bỗng nhớ lại lời của cha Tổng đại diện Stephano: “Nếu tin rằng Thiên Chúa tuyệt đối công bằng thì có lẽ Thiên đàng sẽ rất vắng vẻ, mà nếu tin rằng Thiên Chúa rất mực nhân từ thì hỏa ngục sẽ vắng tanh”. Trong cuộc lữ hành đức tin, Thiên Chúa luôn dành lại cho Ngài những bí mật, được ví như không khí cần thiết cho đức tin của chúng ta có cơ hội lớn lên. Hãy suy nghĩ về cuộc đời ông Abraham và của Mẹ Maria, các vị cứ vững tin vào Chúa mà chẳng biết trước tương lai.

Cha Anthony de Mello nói rằng: “Một em bé với bàn chân nhỏ xíu và yếu ớt của mình, không thể đến với mẹ mình, nhưng em vẫn có thể lết tới, gào lớn và khóc lóc vì mong nhớ mẹ. Khi ấy người mẹ thương hại đứa con nhỏ, đồng thời cảm thấy sung sướng vì con khao khát mình. Thế là, dù đứa trẻ không đến được với người mẹ, người mẹ cũng vội chạy đến để bế em lên và âu yếm em”. Đó là hình ảnh hành trình đức tin của chúng ta: hãy khao khát yêu mến Chúa, hãy thể hiện tình yêu của mình bằng cách tìm gặp Ngài hết sức có thể, và phần còn lại cứ để cho lòng thương xót Chúa lo liệu.